Khởi nghiệp từ giảng đường, kết nối với thị trường

Trong kỷ nguyên kinh tế số, tinh thần khởi nghiệp không chỉ được đo bằng số doanh nghiệp được thành lập, mà còn được hình thành từ khả năng phát hiện vấn đề, chủ động tìm giải pháp và biến tri thức thành giá trị cho cộng đồng. Với học sinh, sinh viên, quá trình ấy càng có ý nghĩa khi được bắt đầu ngay từ môi trường giáo dục.

Tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, NTTU Innovation Startup Challenge 2026 tiếp tục tạo không gian để sinh viên trải nghiệm hành trình đó. Từ hơn 400 ý tưởng ở các vòng loại, các đội thi từng bước hoàn thiện sản phẩm, mô hình kinh doanh và kỹ năng thuyết trình trước hội đồng chuyên gia.

Điểm đáng chú ý của cuộc thi không nằm ở việc tìm ra một ý tưởng chiến thắng, mà ở quá trình người học được đặt vào những tình huống gần với thực tế khởi nghiệp. Từ nhận diện vấn đề, xác định khách hàng đến phát triển giải pháp và bảo vệ dự án, mỗi vòng thi đều tạo thêm cơ hội để sinh viên kiểm chứng những điều mình đã học.

Biến kiến thức thành năng lực khởi nghiệp

Thông qua cuộc thi, kiến thức từ học phần Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo được đưa vào những bài toán cụ thể của đời sống. Sinh viên phải làm việc nhóm, phân tích nhu cầu, tìm kiếm dữ liệu, xây dựng sản phẩm và tiếp nhận phản biện từ chuyên gia.

Quá trình này giúp người học nhận ra rằng một ý tưởng tốt chưa đủ để hình thành một dự án có khả năng đi xa. Sản phẩm phải giải quyết nhu cầu thực tế, mô hình kinh doanh phải có cơ sở và nhóm sáng lập phải có khả năng thích ứng trước những thay đổi của thị trường.

PGS.TS. Trần Thị Hồng, Phó Hiệu trưởng NTTU, cho rằng khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tại nhà trường không phải phong trào nhất thời mà là một phần trong định hướng giáo dục và sứ mạng phát triển. Nhà trường hướng tới đào tạo những thế hệ sinh viên không chỉ vững chuyên môn, mà còn có năng lực tự chủ, tinh thần khởi nghiệp và khả năng thích ứng với thời đại số.

Theo định hướng đến năm 2035, NTTU đặt mục tiêu trở thành trường đại học đổi mới sáng tạo, đa ngành, đa lĩnh vực và có tính hội nhập cao. Trong mục tiêu đó, việc hình thành tư duy khởi nghiệp cho sinh viên được xem là một quá trình lâu dài, bắt đầu từ khả năng tự học, dám thử nghiệm và chủ động chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.

Dự án trẻ giải bài toán thực tế

Tinh thần khởi nghiệp được thể hiện rõ qua các dự án bước vào vòng chung kết. Quán quân Logitop lựa chọn bài toán tận dụng phế phẩm cây chuối để sản xuất nguyên liệu thay thế túi ni lông và lớp lót trong đóng gói nông sản. Từ một nguồn phụ phẩm quen thuộc, nhóm phát triển hướng tiếp cận gắn với kinh tế tuần hoàn và giảm tác động môi trường.

Trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ, EaAgri xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp thông minh ứng dụng AI và IoT. Việc đưa công nghệ vào sản xuất cho thấy sinh viên đang tiếp cận những bài toán lớn của nền kinh tế bằng chính kiến thức được tích lũy trong nhà trường.

Dự án V.K.U lại hướng công nghệ vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe thông qua hệ game hỗ trợ chức năng nhận thức cho người bệnh sa sút trí tuệ. Cùng với đó, WeaveCarbon, Jobbod và LaVang mở rộng phạm vi sáng tạo sang vật liệu, việc làm và sản phẩm chăm sóc cá nhân từ dược liệu.

Sự đa dạng của các dự án cho thấy khởi nghiệp sinh viên không bị giới hạn trong một ngành nghề. Những vấn đề từ nông nghiệp, môi trường, công nghệ, sức khỏe đến đời sống đều có thể trở thành điểm xuất phát cho một ý tưởng nếu người trẻ biết quan sát và đặt câu hỏi đúng.

Mở rộng kết nối với hệ sinh thái

Để tinh thần khởi nghiệp không dừng lại ở cuộc thi, sự tham gia của doanh nghiệp, chuyên gia và các tổ chức hỗ trợ có ý nghĩa quan trọng. Sinh viên cần được tiếp cận thị trường thật, người dùng thật và những yêu cầu thật trước khi quyết định tiếp tục phát triển dự án.

Ông Quách Hải Đạt, Giám đốc Nhà Văn hóa Sinh viên TP.HCM, cho rằng cần tạo môi trường để những ý tưởng tốt được thử nghiệm, phản biện, thất bại, làm lại và có cơ hội bước ra thị trường. Trong hệ sinh thái đó, nhà trường cung cấp tri thức và nền tảng nghiên cứu; doanh nghiệp mang đến kinh nghiệm thị trường; chuyên gia, mentor hỗ trợ nhóm dự án rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm.

Cách tiếp cận này cũng mở rộng giá trị của một cuộc thi khởi nghiệp. Sinh viên không chỉ đến để tranh giải, mà còn có cơ hội gặp gỡ doanh nghiệp, tìm hiểu nhu cầu thị trường, nhận phản hồi và hình thành những mối quan hệ có thể tiếp tục sau chương trình.

Đặc biệt, NTTU dành gói hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm và kiểm chứng thị trường trị giá 3 triệu đồng cho mỗi đội trong số 80 đội thi vòng chung kết. Đây là bước nối quan trọng để các dự án tiếp tục được thử nghiệm thay vì dừng lại sau khi công bố kết quả.

Khởi nghiệp bắt đầu từ dám thử

Trong hành trình ấy, giải thưởng chỉ là một dấu mốc. Giá trị lớn hơn nằm ở việc sinh viên học được cách biến một vấn đề thành câu hỏi, biến câu hỏi thành giải pháp và biến giải pháp thành sản phẩm có khả năng tạo giá trị.

Với học sinh, sinh viên, tinh thần khởi nghiệp cũng không nhất thiết bắt đầu bằng việc thành lập doanh nghiệp. Đó có thể là khả năng chủ động học hỏi, dám đề xuất sáng kiến, biết làm việc cùng người khác và không ngại thử nghiệm một cách có phương pháp.

NTTU Innovation Startup Challenge 2026 vì vậy có thể được nhìn nhận như một không gian giáo dục trải nghiệm, nơi người trẻ được phép thử, được phản biện và được sửa sai. Khi nhà trường, doanh nghiệp, chuyên gia và thị trường cùng tham gia, hành trình từ ý tưởng đến doanh nghiệp sẽ có thêm những điểm tựa thực chất.

Quan trọng hơn, mỗi dự án được hình thành trong môi trường đó đều góp phần nuôi dưỡng một thế hệ trẻ có tư duy tạo giá trị. Từ giảng đường, những ý tưởng hôm nay có thể tiếp tục được kiểm chứng, hoàn thiện và phát triển thành sản phẩm, mô hình kinh doanh hoặc những doanh nghiệp tạo việc làm và đóng góp cho cộng đồng.