Để khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản, chuyên gia cho rằng, thay vì chỉ phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, cần sự phối hợp đồng bộ giữa hoàn thiện thể chế, phát triển đa dạng các kênh huy động, nâng cao tính minh bạch,...
Theo đó, sau giai đoạn trầm lắng, thị trường bất động sản đang từng bước phục hồi khi nhiều dự án được tháo gỡ pháp lý, nguồn cung mới có sự cải thiện mạnh mẽ, đặc biệt là sau khi Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội cùng các văn bản hướng dẫn được ban hành. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu tích cực, thực tế cho thấy thị trường vẫn còn không ít tồn tại, đặc biệt là nguồn vốn.
Chia sẻ tại Hội thảo “Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững” mới đây, ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê, Ngân hàng nhà nước cho biết, thị trường vẫn tồn tại nhiều khó khăn, đặc biệt là cơ cấu sản phẩm đang mất cân đối khi thiếu hụt trầm trọng nhà ở có giá phù hợp với thu nhập của người dân. Một số dự án còn vướng mắc pháp lý, thời gian phê duyệt kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thẩm định và giải ngân của các ngân hàng.
Bên cạnh đó, hệ thống thông tin chưa liên thông tạo kẽ hở cho các hành vi lợi dụng gây biến động thị trường, trong khi năng lực tài chính của một bộ phận chủ đầu tư còn nhiều hạn chế.
Theo ông Hà, việc các kênh huy động vốn dài hạn như chứng khoán hay trái phiếu doanh nghiệp chưa phát triển tương xứng đã khiến dòng vốn đầu tư vào bất động sản vẫn phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng.
Thực tế cho thấy, sau giai đoạn tăng trưởng nhờ dòng vốn giá rẻ, thị trường bất động sản được cho đang đối mặt với nhiều khó khăn khi doanh nghiệp gặp trở ngại trong tiếp cận vốn.
Vì vậy, theo các chuyên gia, việc khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản không chỉ phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa hoàn thiện thể chế, phát triển đa dạng các kênh huy động vốn, nâng cao tính minh bạch và cân đối nguồn cung.
Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho biết, thị trường bất động sản luôn là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế, không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP mà còn có sức lan tỏa mạnh mẽ tới hơn 40 ngành, lĩnh vực như xây dựng, tài chính - ngân hàng, vật liệu, thương mại, dịch vụ và lao động.
Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, việc khơi thông nguồn lực cho thị trường bất động sản có ý nghĩa quan trọng đối với cả ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển dài hạn. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay không còn đơn thuần là làm thế nào để doanh nghiệp tiếp cận được nhiều vốn hơn, mà là làm thế nào để dòng vốn được dẫn dắt đúng hướng, thể chế tiếp tục hoàn thiện, niềm tin thị trường được củng cố và nguồn lực được chuyển hóa thành nguồn cung nhà ở chất lượng.
Theo ông Nguyễn Quang Huy, một thị trường bất động sản hiện đại phải được xây dựng trên ba trụ cột gắn kết hữu cơ.
Trụ cột đầu tiên là thể chế. Một hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo sẽ giúp giảm chi phí giao dịch, giảm rủi ro pháp lý, rút ngắn thời gian triển khai dự án và tạo môi trường đầu tư thuận lợi. Đây cũng là điều kiện để thu hút hiệu quả nguồn vốn trong và ngoài nước.
Trụ cột thứ hai là dòng vốn. Điều thị trường cần không phải là dòng vốn chảy vào bằng mọi giá mà là dòng vốn được phân bổ đúng nơi, đúng thời điểm và đúng nhu cầu phát triển. Khi nguồn vốn được ưu tiên cho các dự án có pháp lý đầy đủ, hiệu quả kinh tế - xã hội cao, phát triển nguồn cung đa dạng và đáp ứng nhu cầu thực, thị trường sẽ hình thành cơ cấu cân bằng hơn, hạn chế đầu cơ và nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.
Trụ cột thứ ba là niềm tin thị trường. Niềm tin là yếu tố quyết định khả năng huy động nguồn lực dài hạn. Niềm tin của người dân khi quyết định mua nhà; niềm tin của ngân hàng khi cấp tín dụng; niềm tin của nhà đầu tư khi tham gia thị trường vốn; và niềm tin của doanh nghiệp khi triển khai các dự án quy mô lớn. Niềm tin ấy chỉ được xây dựng trên nền tảng minh bạch thông tin, kỷ cương pháp luật, trách nhiệm giải trình và sự nhất quán trong điều hành chính sách.
“Để ba trụ cột này vận hành hiệu quả, cần tăng cường phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa, chính sách phát triển nhà ở và phát triển thị trường vốn. Đồng thời, cần xây dựng cơ sở dữ liệu bất động sản thống nhất, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đất đai, quy hoạch và giao dịch, qua đó nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí giao dịch và hỗ trợ quá trình ra quyết định của các chủ thể tham gia thị trường”, ông Nguyễn Quang Huy nhấn mạnh.
Vị chuyên gia này cho rằng, đích đến của thị trường bất động sản không phải là tăng trưởng bằng mọi giá, mà là hình thành một hệ sinh thái phát triển bền vững, trong đó thể chế kiến tạo niềm tin, niềm tin dẫn dắt dòng vốn, dòng vốn nuôi dưỡng nguồn cung và nguồn cung chất lượng sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân. Khi những mắt xích đó được kết nối đồng bộ, thị trường bất động sản sẽ không chỉ phục hồi trong ngắn hạn mà còn trở thành một động lực tăng trưởng dài hạn, đóng góp hiệu quả vào phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân Việt Nam.
