Từ gia tăng luồng hàng trung chuyển, Cao Bằng đang đổi mới phương thức quản trị khu kinh tế cửa khẩu, đẩy mạnh số hóa, minh bạch chi phí logistics đồng hành cùng doanh nghiệp, hiệu quả thông quan và thúc đẩy kinh tế biên mậu.
Bức tranh kinh tế cửa khẩu Cao Bằng thời gian qua ghi nhận điểm sáng nổi bật từ sự gia tăng mạnh mẽ của luồng hàng trung chuyển, phản ánh rõ nét hiệu quả khai thác vị trí cầu nối giao thương giữa các trung tâm kinh tế trong nước với thị trường phía Nam Trung Quốc.
Tính đến 8 tháng năm 2026, kim ngạch hàng hóa giám sát qua địa bàn đạt trên 427,5 triệu USD, tăng hơn 144% so với cùng kỳ năm 2025 và vượt 34% chỉ tiêu kế hoạch cả năm. Động lực trung chuyển mạnh mẽ này không chỉ khẳng định vai trò tuyến hành lang kinh tế thông suốt của hệ thống cửa khẩu Cao Bằng mà còn tạo ra nguồn lực trực tiếp cho ngân sách địa phương: số thu phí sử dụng hạ tầng, dịch vụ cửa khẩu đạt trên 40,2 tỷ đồng, tăng trên 117% và đạt hơn 144% kế hoạch tỉnh giao.
Cùng với dòng hàng giám sát, xuất khẩu thủy sản và một số nông sản thế mạnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng (thủy sản tăng hơn 28%, đạt trên 87 triệu USD; hạt điều tăng gần 20%, đạt hơn 240,8 triệu USD; sắn tăng 131%). Tại Cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh, luồng hàng hóa qua biên giới giữ nhịp tăng trưởng trên 17% so với cùng kỳ, bước đầu phát huy vai trò cửa ngõ xuất khẩu nông - thủy sản quy mô lớn.
Tuy nhiên, thay vì bằng lòng với sự gia tăng của dòng hàng trung chuyển và phí hạ tầng, cơ quan quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Cao Bằng đã sớm nắm bắt bản chất của sự dịch chuyển luồng hàng. Khi các nhóm hàng nhập khẩu truyền thống có thuế suất cao (như ô tô nguyên chiếc, vải may mặc) chịu tác động bởi chu kỳ tiêu thụ của thị trường và chính sách biên mậu phía bạn, tỉnh đã không chọn giải pháp điều hành thụ động.
Trái lại, tỉnh kích hoạt tinh thần thích ứng linh hoạt, tập trung rà soát chi phí toàn trình, năng lực bến bãi và mức độ kết nối doanh nghiệp để tái cơ cấu phương thức quản lý theo hướng bài bản, bền vững và chuyên sâu hơn.
Để hiện thực hóa kịch bản tăng trưởng đạt trên 1.401 triệu USD kim ngạch xuất nhập khẩu và thu nộp ngân sách trên 1.190 tỷ đồng vào chặng đường nửa cuối năm, tỉnh Cao Bằng lựa chọn lối đi căn cơ: lấy sự thuận tiện, chi phí cạnh tranh và sự hài lòng của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả điều hành của bộ máy quản lý.
Trước hết là cuộc cách mạng về minh bạch hóa chi phí và quy trình thông quan. Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh chủ trì thiết lập cơ chế kiểm soát, niêm yết công khai toàn bộ biểu giá dịch vụ bốc xếp, hạ tầng bến bãi, cầu nâng hạ tại Tà Lùng và Trà Lĩnh.
Bằng việc chuẩn hóa chuỗi cung ứng dịch vụ logistics, địa phương quyết tâm kéo giảm từ 5% đến 10% chi phí logistics toàn trình, từng bước xóa bỏ chênh lệch chi phí so với các tuyến cửa khẩu lân cận, tạo lợi thế thu hút mạnh mẽ các tập đoàn thương mại lớn.
Đòn bẩy quan trọng thứ hai là ứng dụng công nghệ để nâng cao tốc độ giải phóng hàng hóa. Việc chính thức vận hành nền tảng Cửa khẩu số tại Tà Lùng và Trà Lĩnh ngay trong Quý III/2026 đang mở ra bước ngoặt về phương thức vận hành. Toàn bộ quy trình điều phối bến bãi, luồng di chuyển của phương tiện và khai báo hải quan được điện tử hóa 100%, kéo giảm tỷ lệ sai sót hồ sơ kỹ thuật xuống dưới 1%. Tốc độ thông quan được rút ngắn tối đa, giải tỏa hoàn toàn nguy cơ ùn ứ hàng hóa cục bộ trong các đợt cao điểm nông sản.
Đặc biệt, tư duy phục vụ được cụ thể hóa bằng hành động đồng hành thực chất: thay vì quản lý hành chính cứng nhắc, cơ quan hải quan và cơ quan quản lý khu kinh tế chủ động thiết lập kênh hỗ trợ chuyên biệt đối với nhóm doanh nghiệp nộp thuế lớn; đồng thời mở rộng xúc tiến, mời gọi các nhà phân phối ô tô, máy móc, nguyên liệu công nghiệp về mở tờ khai hải quan tại địa bàn.
Song song đó, công tác đối ngoại biên giới được nâng tầm thông qua các cuộc hội đàm định kỳ với chính quyền thành phố Bách Sắc và thành phố Tịnh Tây, Quảng Tây, Trung Quốc. Việc thống nhất thiết lập "luồng xanh" ưu tiên cho nông - thủy sản tươi sống và kéo dài thời gian thông quan thêm 2 giờ mỗi ngày trong vụ cao điểm là minh chứng rõ nét cho năng lực đàm phán, kết nối thực chất giữa hai bên biên giới.
Chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy "quản lý cửa khẩu" sang "kiến tạo hệ sinh thái kinh tế cửa khẩu", tỉnh Cao Bằng không chỉ xây dựng một môi trường thông thương minh bạch, văn minh và hiệu quả, mà còn củng cố nền móng vững chắc để kinh tế biên mậu tiếp tục là động lực then chốt đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.
