Doanh nghiệp hạ tầng kiến nghị Chính phủ xem xét chỉ đạo các bộ theo dõi sát diễn biến thị trường, có biện pháp bình ổn giá nhiên liệu, vật liệu đầu vào cho các dự án trọng điểm.
Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (Varsi) vừa có văn bản gửi lãnh đạo Chínhphủ phản ánh tình trạng giá nhiên liệu tăng sốc và nguồn cung vật liệu khan hiếm đang gây áp lực lớn lên các dự án hạ tầng trọng điểm.
Theo ông Hồ Xuân Thắng, Phó giám đốc Ban QLDA 7, theo báo cáo của các nhà thầu thi công, từ đầu tháng 3 đến nay, giá và nguồn cung có sự biến động bất thường và thay đổi liên tục, nhất là dầu diesel biến động ở mức cao, lượng cung ứng nhỏ giọt làm tăng chi phí nhiên liệu, vận chuyển, tiến độ dự án ít nhiều bị tác động.
Trước tình hình này, mới đây, Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đã có văn bản đề nghị Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh và Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai xem xét, ban hành và cập nhật chỉ số giá xây dựng, làm cơ sở điều chỉnh các yếu tố biến động về nguyên, nhiên, vật liệu.
Theo VEC, giá nhiên liệu thời gian gần đây biến động mạnh, nhiều nhà thầu đã kiến nghị các địa phương công bố chỉ số giá xây dựng phù hợp, kịp thời với thực tế biến động thị trường. Tuy nhiên, đến nay chỉ số giá xây dựng của các tháng trong quý I/2026 vẫn chưa được công bố chính thức, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác thanh toán và triển khai dự án.
Theo văn bản gửi lãnh đạo Chính phủ của Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (Varsi), cuối tháng 2/2026, căng thẳng tại Trung Đông đã đẩy giá dầu DO tăng khoảng 72%.
Nguồn cung tại nhiều địa phương cũng rơi vào tình trạng thiếu hụt, nhiều cửa hàng hạn chế hoặc từ chối bán với khối lượng lớn cho các nhà thầu.
Tác động từ giá nhiên liệu lan rộng sang toàn bộ chuỗi vật liệu xây dựng, các mặt hàng chủ lực như: đá dăm, đá bê tông xi măng, cát, nhựa đường, thép, xi măng… đồng loạt tăng giá gây áp lực đến chi phí và tiến độ thicông.
Tính đến ngày 17/3/2026, giá nhiều loại vật liệu đã tăng rất mạnh, mức giá thực tế trên thị trường cao hơn rất nhiều so với giá được công bố.
Đơn cử, đá bê tông xi măng (1×2) có mức chênh lệch lên tới 269.170 đồng/m³ so với giá công bố.
Biến động giá không chỉ đến từ yếu tố thị trường, theo phản ánh từ các doanh nghiệp gửi Varsi, tại một số địa phương, đặc biệt khu vực phía Nam đang xuất hiện cơ chế phân phối qua trung gian, đẩy giá vật liệu bị lên cao bất thường.
Nhiều mỏ không bán trực tiếp cho nhà thầu theo thông báo giá của địa phương mà lại bán cho các công ty trung gian để tăng giá từ 1,3 - 1,5 lần so với giá niêm yết do các đơn vị trung gian không bị ràng buộc bởi khung giá.
Khi giao dịch qua nhiều tầng trung gian với mức giá cao hơn nhiều so với giá khai báo tại mỏ, cơ sở tính thuế tài nguyên không còn phản ánh đúng giá trị thực.
Bên cạnh tình trạng biến động giá, việc cập nhật chỉ số giá vật liệu của các địa phương vẫn còn nhiều bất cập, chưa phản ánh kịp thời biến động thị trường, khiến nhà thầu tiếp tục phải "gánh" phần chi phí phát sinh.
Nguy cơ chậm tiến độ do sự biến động giá cả của nhiên, vật liệu cũng là nỗi lo chung của các nhà thầu thi công dự án cao tốc Bắc - Nam đoạn Chí Thạnh - Vân Phong.
Do đó, Varsi kiến nghị Chính phủ xem xét chỉ đạo các bộ: Công Thương, Tài chính và Xây dựng theo dõi sát diễn biến thị trường, có biện pháp bình ổn giá nhiên liệu, vật liệu đầu vào cho các dự án trọng điểm.
Kịp thời cập nhật chỉ số giá xây dựng, tạo cơ sở pháp lý để điều chỉnh hợp đồng, xem xét gia hạn tiến độ và cơ chế chia sẻ rủi ro khi phát sinh chi phí vượt tổng mức đầu tư.
Varsi cũng đồng thời đề nghị Bộ Công an, UBND các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm soát thị trường vật liệu xây dựng, có giải pháp bình ổn giá, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, nâng giá bất hợp lý, ảnh hưởng đến chi phí đầu vào của các dự án.
