Tổn thương mạch vành ba nhánh trên nền suy thận giai đoạn 4 khiến một bệnh nhân 75 tuổi rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.
Tại Vinmec Central Park (TP.HCM), các bác sĩ đã lựa chọn kỹ thuật can thiệp mạch vành với lượng cản quang cực thấp - một giải pháp đòi hỏi trình độ chuyên môn cao - giúp tái thông mạch máu mà vẫn bảo toàn chức năng thận.
Bệnh nhân là ông Nguyễn Phúc Trường Sinh (75 tuổi, TP.HCM) có tiền sử bệnh mạch vành hơn 10 năm và từng đặt stent nhánh liên thất trước từ năm 2014. Thời gian gần đây, ông xuất hiện các cơn đau ngực ngay cả khi nghỉ ngơi, kèm khó thở. Lo ngại bệnh tim mạch tái phát, ông quyết định đi khám.
Kết quả chụp mạch vành tại cơ sở y tế trước đó cho thấy tình trạng tổn thương rất phức tạp: Nhánh liên thất trước từng đặt stent đã có dấu hiệu tái hẹp trong stent, trong khi hai nhánh mạch vành còn lại hẹp nặng, gần như tắc hoàn toàn. Nguy hiểm hơn, bệnh nhân được xác định suy thận mạn độ 4 trên nền đái tháo đường lâu năm - giai đoạn cận kề lọc máu.
Theo các bác sĩ, với tổn thương ba nhánh lan tỏa ở bệnh nhân lớn tuổi trên nền bệnh suy thận nặng, phương án thường được cân nhắc là phẫu thuật bắc cầu mạch vành. Đây là cuộc đại phẫu có nguy cơ rất cao đối với người cao tuổi nhiều bệnh nền. Ngược lại, nếu lựa chọn can thiệp mạch vành qua da thì lượng thuốc cản quang cần sử dụng trong các ca phức tạp nhiều nhánh chắc chắn sẽ làm suy giảm chức năng thận nghiêm trọng. Ở bệnh nhân suy thận độ 4, nguy cơ phải lọc máu chu kỳ sau can thiệp là hiện hữu.
Lo ngại rủi ro của phẫu thuật lớn ở tuổi 75, bệnh nhân đã nhiều lần từ chối mổ hở và quyết định tìm đến Vinmec Central Park với mong muốn được điều trị bằng phương pháp ít xâm lấn hơn.
Tại Vinmec Central Park, ca bệnh được hội chẩn liên chuyên khoa Tim mạch can thiệp - Ngoại tim mạch - Thận học - Hồi sức cấp cứu. Theo ê-kíp điều trị, thách thức không chỉ nằm ở tình trạng hẹp nặng lan tỏa cả ba nhánh mạch vành và tái hẹp trong stent, mà còn ở việc phải tái thông nhiều mạch trong khi vẫn phải hạn chế tối đa lượng thuốc cản quang sử dụng. Khi nhập viện, chức năng thận của bệnh nhân đã suy giảm nặng với mức lọc cầu thận (eGFR) chỉ khoảng 25 mL/phút - thấp hơn rất nhiều so với mức bình thường.
Đáng chú ý, bệnh nhân vừa trải qua chụp mạch vành tại cơ sở y tế trước và đã sử dụng một lượng thuốc cản quang đáng kể. Điều này khiến nguy cơ suy thận tiến triển nhanh sau can thiệp trở nên rất cao nếu không được tính toán cẩn trọng trong từng bước điều trị.
Trước tình huống thách thức, ê-kíp điều trị quyết định lựa chọn chiến lược can thiệp mạch vành với rất ít thuốc cản quang (Ultra Low Contrast), cân bằng giữa hai mục tiêu: Tái thông mạch vành và bảo tồn tối đa chức năng thận.
Với bệnh nhân suy thận nặng, lượng thuốc cản quang sử dụng trong can thiệp phải được kiểm soát chặt chẽ. Trong trường hợp này, khi mức lọc cầu thận của bệnh nhân chỉ khoảng 25 mL/phút, tổng lượng cản quang cho phép sử dụng cũng chỉ được ở mức tương đương (khoảng 25 ml cản quang). Ca can thiệp do PGS.TS.BS Hồ Thượng Dũng - Giám đốc Trung tâm Tim mạch - cùng ê-kíp bác sĩ Vinmec Central Park trực tiếp thực hiện.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc cản quang như thông thường, các bác sĩ kết hợp nhiều phương pháp hỗ trợ hình ảnh trong lòng mạch để định hướng chính xác vị trí tổn thương và thao tác can thiệp. Điều này đòi hỏi bác sĩ phải có kinh nghiệm xử lý các tổn thương mạch vành phức tạp trong điều kiện hình ảnh hạn chế.
Kết quả, tổn thương tái hẹp ở động mạch liên thất trước được tái thông thành công, đồng thời nhánh động mạch mũ gần như tắc hoàn toàn cũng được mở thông phần lớn. Tổng lượng thuốc cản quang sử dụng trong toàn bộ ca can thiệp chỉ 27 ml thấp hơn đáng kể so với mức thông thường 70-150 ml đối với các ca can thiệp tổn thương phức tạp ở hai nhánh mạch.
Sau thủ thuật, chức năng thận của bệnh nhân không ghi nhận suy giảm thêm và không phải lọc máu cấp hay chuyển sang lọc máu chu kỳ. Các triệu chứng đau ngực cải thiện rõ rệt, bệnh nhân hồi phục ổn định.
Theo PGS.TS.BS Hồ Thượng Dũng, thành công của ca bệnh cho thấy những tiến bộ trong kỹ thuật và kỹ năng can thiệp tim mạch hiện nay mở ra thêm cơ hội điều trị cho nhóm bệnh nhân mạch vành kèm suy thận nặng - vốn trước đây có rất ít lựa chọn.
Sự phối hợp giữa Trung tâm Tim mạch, chuyên khoa Thận học và các chuyên khoa khác tại Vinmec Central Park được xem là yếu tố quan trọng góp phần vào thành công của ca can thiệp. Bệnh nhân được theo dõi sát chức năng tim - thận trước, trong và sau điều trị nhằm hạn chế tối đa biến chứng.
Ở tuổi 75, sau nhiều năm điều trị bệnh tim và đái tháo đường, ông Sinh cho biết điều ông trân trọng nhất là vẫn có thể duy trì chất lượng cuộc sống và sinh hoạt bình thường bên gia đình.
“Tôi chỉ mong có thể đi lại nhẹ nhàng, sinh hoạt bình thường. Tránh được mổ hở, sức khỏe ổn định hơn sau khi điều trị tại Vinmec Central Park, tôi thấy mình rất may mắn”, nam bệnh nhân chia sẻ.
