Lai Châu: Doanh nghiệp kêu cứu vì nhiều năm “mắc cạn” tại mỏ cát Nậm Na

Gửi đơn kêu cứu khẩn cấp tới Diễn đàn Doanh nghiệp, Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng và Xúc tiến thương mại Lai Châu (Công ty Lai Châu – PV) cho biết trong quá trình đề nghị thăm dò, khai thác cát, sỏi tại khu vực sông Nậm Na, nay là mỏ cát thủy điện Nậm Na 1 (vị trí 2), xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu đã gặp những bất cập, vướng mắc khiến doanh nghiệp “kiệt sức”.

Công ty Lai Châu cho biết, nhiều năm qua luôn nghiêm túc thực hiện đầy đủ các yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; chủ động điều chỉnh diện tích, bổ sung tài liệu và hoàn thiện hồ sơ theo đúng hướng dẫn của các cơ quan chức năng. Từ năm 2021 đến năm 2023, UBND tỉnh Lai Châu và các cơ quan chuyên môn đã ban hành nhiều văn bản lấy ý kiến, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục.

Ngày 14/9/2022, Sở Công Thương tỉnh Lai Châu có Công văn số 2016/SCT báo cáo UBND tỉnh về việc xem xét cấp phép; theo kết quả lấy ý kiến, các sở, ngành liên quan đều thống nhất đề nghị UBND tỉnh xem xét cấp phép cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, hồ sơ của Công ty Lai Châu tiếp tục bị trả với lý do “chưa có hướng dẫn cấp phép tận thu”.

Ngày 20/12/2023, Cục Khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ban hành Công văn số 3463/KSVN-TĐHS hướng dẫn tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với hồ sơ của Công ty Lai Châu. Tuy nhiên, phía doanh nghiệp cho biết không nhận được hướng dẫn từ các cơ quan chuyên môn tỉnh Lai Châu.

Ngày 06/02/2026, UBND tỉnh Lai Châu “bất ngờ” ban hành Quyết định số 241/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản, trong đó đưa khu vực mỏ cát Nậm Na 1 (vị trí 2) vào danh mục đấu giá.

Mệt mỏi… nhiều năm chưa thể hoàn thiện thủ tục

Theo tài liệu doanh nghiệp cung cấp, sau thời gian thông báo tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thăm dò cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường tại khu vực sông Nậm Na, thuộc các xã Huổi Luông và Ma Ly Pho, huyện Phong Thổ, với diện tích khoảng 9 ha, chỉ có Công ty Lai Châu đáp ứng đủ điều kiện.

Ngày 24/7/2019, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lai Châu ban hành Thông báo số 691/TB-STNMT lựa chọn Công ty Lai Châu để thực hiện các thủ tục tiếp theo liên quan đến cấp giấy phép thăm dò khoáng sản. Tiếp đó, ngày 15/8/2019, Sở TN&MT ban hành Công văn số 1026/STNMT-KSN báo cáo UBND tỉnh về việc cấp phép thăm dò cát, sỏi tại sông Nậm Na.

Đáng chú ý, Công văn 1026 xác định khu vực doanh nghiệp đề nghị cấp phép có diện tích 9 ha, phù hợp với Quy hoạch phát triển vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh và đã được UBND tỉnh phê duyệt là khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. UBND huyện Phong Thổ cơ bản nhất trí với khu vực đề nghị thăm dò; Sở Xây dựng cũng xác định khu vực này phù hợp với quy hoạch phát triển vật liệu xây dựng.

Tuy nhiên, quá trình xem xét phát sinh vướng mắc khi Sở Công Thương không nhất trí với đề nghị cấp phép do khu vực trên nằm trong phạm vi đã được UBND tỉnh cho phép khảo sát để bổ sung quy hoạch các dự án thủy điện. Trên cơ sở ý kiến của các cơ quan liên quan, Sở TN&MT đề nghị UBND tỉnh xem xét, cho ý kiến chỉ đạo để triển khai các bước tiếp theo.

Ngày 22/8/2019, UBND tỉnh Lai Châu có Công văn số 1782/UBND-KTN, xác định “chưa có đủ cơ sở để xem xét, quyết định cấp phép thăm dò cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường tại khu vực nêu trên”. Ngày 27/8/2019, Sở TN&MT ban hành Thông báo số 826/TB-STNMT từ chối giải quyết và trả hồ sơ.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, bà Ngô Thanh Huyền - Giám đốc Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng và Xúc tiến thương mại Lai Châu cho biết, sau khi hồ sơ bị trả, Công ty tiếp tục kiến nghị và thực hiện các thủ tục theo hướng dẫn của cơ quan chức năng nhằm tháo gỡ những vướng mắc liên quan.

Một trong những tài liệu doanh nghiệp dẫn ra là văn bản ngày 14/5/2021 của UBND tỉnh Lai Châu. Theo đó, Công ty được hướng dẫn làm việc với Công ty TNHH Bình Minh Hoàng Liên Sơn để thống nhất, lựa chọn diện tích thăm dò, khai thác cát, sỏi không chồng chéo với diện tích dự án thủy điện đang hoàn thiện hồ sơ bổ sung quy hoạch.

Sau khi lựa chọn được diện tích, doanh nghiệp được hướng dẫn liên hệ Sở Công Thương để thực hiện thủ tục cấp giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện Nậm Na 1; đồng thời liên hệ Sở TN&MT “để được hướng dẫn làm thủ tục cấp Giấy phép thăm dò, Giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định”.

Bà Huyền cho biết, thực hiện hướng dẫn trên, doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện các thủ tục liên quan. Ngày 14/9/2022, Sở Công Thương tỉnh Lai Châu có Công văn số 2016/SCT báo cáo UBND tỉnh về việc xem xét cấp phép. Tại Công văn này, Sở Công Thương cho biết, sau khi lấy ý kiến, các sở, ngành liên quan thống nhất đề nghị UBND tỉnh xem xét cấp phép cho Công ty.

Quá trình thực hiện thủ tục sau đó tiếp tục gặp vướng mắc. Ngày 25/9/2023, Sở Công Thương ban hành Công văn số 1834/SCT-QLNL chuyển trả hồ sơ thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động trong phạm vi bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện. Lý do được nêu là phần cát, sỏi thu hồi từ quá trình nạo vét lòng hồ thời điểm đó chưa có hướng dẫn cấp phép tận thu.

Cũng tại văn bản này, Sở Công Thương cho biết sau khi có văn bản, hướng dẫn của các bộ, ngành, cơ quan này “sẽ thông báo hướng dẫn Quý công ty để thực hiện thủ tục hành chính về cấp giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện nếu vẫn có nhu cầu cấp Giấy phép”.

Đến ngày 20/12/2023, Cục Khoáng sản, Bộ Tài nguyên và Môi trường tiếp tục có Công văn số 3463/KSVN-TĐHS hướng dẫn tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan.

Theo bà Huyền, những văn bản hướng dẫn, xem xét của cơ quan chức năng là cơ sở để Công ty tiếp tục dành thời gian, chi phí và nguồn lực thực hiện các thủ tục liên quan đến khu vực mỏ.

“Doanh nghiệp đủ tiêu chuẩn được lựa chọn để làm thủ tục cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản. 7 năm qua chúng tôi đã dành hết tâm huyết, công sức, tiền bạc để cố gắng hoàn thiện đầy đủ thủ tục theo hướng dẫn, nhưng hết lần này đến lần khác, đến phút cuối… doanh nghiệp lại bị từ chối cấp phép với lý do hết sức vô lý, nhiều văn bản hoàn toàn mâu thuẫn nhau, không có cơ sở pháp lý khiến doanh nghiệp mệt mỏi, kiệt sức”, bà Huyền bức xúc nói.

Bất ngờ bị đưa ra đấu giá

Đáng chú ý, đại diện Công ty Lai Châu cho biết, sau nhiều năm theo đuổi để hoàn thiện các thủ tục, đến năm 2026, mỏ cát thủy điện Nậm Na 1 (vị trí 2) lại bị đưa vào kế hoạch đấu giá "quyền khai thác khoáng sản”.

“Đây chính là khu vực 9 ha trước đây được xác định là mỏ cát, sỏi sông Nậm Na thuộc các xã Ma Ly Pho và Huổi Luông, huyện Phong Thổ, nơi Công ty chúng tôi được lựa chọn thực hiện các thủ tục tiếp theo liên quan đến việc cấp giấy phép thăm dò từ năm 2019”, bà Huyền ngậm ngùi chia sẻ.

Liên quan đến nội dung này, Diễn đàn Doanh nghiệp đã có văn bản chuyển đơn kêu cứu của Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng và Xúc tiến thương mại Lai Châu tới trực tiếp đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu; đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu, đề nghị xem xét, xử lý đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho doanh nghiệp.

Ngày 19/8/2026, trao đổi với phóng viên về nội dung này, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Lai Châu cung cấp văn bản số 4204/SNNMT-ĐCKS ngày 24/6/2026 về việc trả lời các nội dung kiến nghị, phản ánh của bà Ngô Thanh Huyền – Giám đốc Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng và Xúc tiến thương mại Lai Châu.

Tại văn bản này, Sở NN&MT cho biết, năm 2019, sau thời gian thông báo tiếp nhận hồ sơ, chỉ có Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng và Xúc tiến thương mại Lai Châu nộp hồ sơ và được Sở TN&MT lựa chọn để thực hiện các thủ tục tiếp theo liên quan đến cấp giấy phép thăm dò tại khu vực mỏ cát, sỏi sông Nậm Na.

Tuy nhiên, sau khi UBND tỉnh xác định chưa đủ cơ sở xem xét cấp phép do liên quan đến dự án thủy điện, ngày 27/8/2019, Sở TN&MT đã ban hành Thông báo số 826/TB-STNMT từ chối giải quyết và trả hồ sơ.

“Từ thời điểm này đến nay, Sở NN&MT không tiếp nhận lại hồ sơ đề nghị cấp phép thăm dò khoáng sản tại khu vực sông Nậm Na của Công ty. Đối với nội dung phản ánh hồ sơ kéo dài từ năm 2019 chưa được giải quyết dứt điểm, Sở khẳng định hồ sơ đã được giải quyết dứt điểm từ ngày 27/8/2019, không có sự chậm trễ, vi phạm của cơ quan nào”, nội dung trả lời nêu.

Tại văn bản trả lời, cơ quan này cũng cho rằng Công ty Lai Châu chưa từng được cấp giấy phép thăm dò, giấy phép khai thác hoặc chấp thuận đầu tư tại khu vực mỏ. Do chưa được cấp giấy phép thăm dò, không có kết quả thăm dò, trữ lượng khoáng sản được cơ quan có thẩm quyền công nhận nên Công ty không phát sinh quyền ưu tiên nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép khai thác khoáng sản.

Liên quan đến việc đưa mỏ cát thủy điện Nậm Na 1 (vị trí 2) ra đấu giá năm 2026, đại diện Sở NN&MT tỉnh Lai Châu cho biết, tại thời điểm phê duyệt kế hoạch đấu giá, khu vực không có tổ chức, cá nhân đang được cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản hợp pháp.

“Theo quy định hiện hành, khu vực không đủ tiêu chí khoanh định là khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Việc phê duyệt kế hoạch đấu giá được thực hiện theo quy định”, nội dung văn bản trả lời nêu rõ.

Ngày 20/8/2026, cũng liên quan đến nội dung này, trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Khắc Tiến – Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Đấu giá tài sản tỉnh Lai Châu cho biết, ngày 21/5/2026, Trung tâm nhận được đơn đề nghị tạm dừng, ngăn chặn đấu giá quyền khai thác khoáng sản của Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng và Xúc tiến thương mại Lai Châu. Tuy nhiên, Trung tâm không có thẩm quyền giải quyết đơn, không có quyền dừng, tạm dừng phiên đấu giá theo kiến nghị của Công ty Lai Châu.

“Chúng tôi đã trả lời doanh nghiệp, đồng thời báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường; Sở Tư pháp tỉnh Lai Châu. Tuy nhiên, chỉ nhận được ý kiến chỉ đạo bằng miệng là tiếp tục triển khai đấu giá theo quy định”, ông Tiến nói.

Lãnh đạo Trung tâm Dịch vụ Đấu giá tài sản tỉnh Lai Châu đồng thời cung cấp cho phóng viên Thông báo ngày 23/4/2026 về việc Thông báo công khai đấu giá tài sản và Thông báo kết quả đấu giá tài sản số 55/TB-TTDVĐGTS ngày 25/5/2026. Tại thông báo này cho thấy, đơn vị trúng đấu giá là Công ty TNHH MTV thương mại dịch vụ tổng hợp Ánh Dương 85; địa chỉ tại số 58 đường Ngô Văn Sở, phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai; Đại diện pháp luật là bà Bùi Thị Vân.

Đáng chú ý, khi phóng viên tra cứu thông tin doanh nghiệp được công khai cho thấy, Công ty TNHH MTV thương mại dịch vụ tổng hợp Ánh Dương 85 mới đăng ký hoạt động ngày 06/02/2026 (cùng ngày với Kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại mỏ cát thủy điện Nậm Na 1 (vị trí 2) được phê duyệt theo Quyết định số 241/QĐ-UBND của UBND tỉnh Lai Châu – PV).

Trở lại nội dung lá đơn kêu cứu của Công ty Lai Châu, vì sao 7 năm qua, thủ tục cấp phép chưa thể hoàn thiện? Các quyết định, văn bản của các cơ quan chức năng tỉnh Lai Châu có gì mâu thuẫn?

Diễn đàn Doanh nghiệp sẽ tiếp tục thông tin!