Lai Châu: Khơi nguồn cơ hội, đón sóng đầu tư

Hiện nay, tỉnh đang chủ động chuyển hóa tiềm năng, lợi thế thành động lực tăng trưởng mạnh mẽ thông qua chiến lược quy hoạch đồng bộ, cải cách thể chế quyết liệt và cam kết đồng hành xuyênsuốt cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Động lực từ kinh tế đa ngành

Lai Châu là vùng đất giàu tiềm năng nhưng đòi hỏi những phương thức khai thác chuyên sâu, mang tầm nhìn dài hạn. Đây là nơi nắm giữ trữ lượng đất hiếm lớn nhất Việt Nam, tạo tiền đề để hình thành ngành công nghiệp khai khoáng công nghệ cao và sản xuất vật liệu xây dựng tiên tiến.

Cộng hưởng với đó, hệ thống sông suối có độ dốc lớn mang lại nguồn thủy năng dồi dào, đưa Lai Châu trở thành một trong những trung tâm năng lượng tái tạo, thủy điện lớn của khu vực.

Mặc dù chịu áp lực lớn từ địa hình miền núi, song cơ cấu đất đai của Lai Châu lại mở ra không gian phát triển kinh tế nông lâm nghiệp quy mô lớn với diện tích đất nông nghiệp chiếm tới 71% tổng diện tích tự nhiên. Sự đa dạng về địa hình và khí hậu phân hóa theo độ cao chính là cơ sở tự nhiên để tỉnh phát triển các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn thông qua các chuỗi sản phẩm chủ lực như chè, mắc ca, cao su, quế, dược liệu quý hiếm và nuôi trồng thủy sản nước lạnh.

Địa thế tự nhiên còn ban tặng cho Lai Châu hệ thống danh thắng hùng vĩ với các đỉnh núi thuộc top đầu Việt Nam như: Pu Si Lung, Pu Ta Leng, Bạch Mộc Lương Tử, cùng đèo Ô Quy Hồ, cao nguyên Sìn Hồ và các bản du lịch cộng đồng đặc sắc đã và đang định vị thương hiệu du lịch Lai Châu.

Sự hòa quyện giữa cảnh quan thiên nhiên và kho tàng văn hóa đậm đà bản sắc của 20 dân tộc anh em chính là chất liệu độc đáo để tỉnh phát triển du lịch với các sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch lễ hội và tâm linh.

Bên cạnh đó, với đường biên giới dài trên 265 km giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng cùng các cặp cửa khẩu phụ và lối mở chính là hạ tầng thương mại trọng yếu giúp Lai Châu thiết lập hành lang logistics, phát triển kinh tế biên mậu.

Đòn bẩy từ chính sách và sự đồng hành

Những năm qua, để khai thác tiềm năng sẵn có, tỉnh Lai Châu đã ban hành nhiều chính sách tạo thuận lợi cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh. Tỉnh đã triển khai thực hiện Bộ chỉ số đánh giá năng lực cạnh tranh cấp sở, ngành và địa phương, đồng thời thành lập Tổ công tác đặc biệt để kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho các dự án ngoài ngân sách; Các thủ tục hành chính được rà soát, sửa đổi, rút ngắn; các thủ tục hành chính về đầu tư, thành lập doanh nghiệp thời gian tối ưu với việc cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không quá 2 ngày; cấp quyết định chủ trương đầu tư không quá 2/3 thời gian quy định; cấp phép xây dựng không quá 10 ngày.

Ông Phạm Hồng Trường, Giám đốc Sở Tài chính Lai Châu cho biết, trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh Lai Châu xác định thu hút đầu tư vào lĩnh vực chế biến sâu nông sản, phát triển dược liệu, sản phẩm đặc sản và kinh tế cửa khẩu là một trong những định hướng trọng tâm nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương, từng bước hình thành chuỗi giá trị sản xuất, chế biến và tiêu thụ bền vững.

Đối với lĩnh vực chế biến sâu nông sản và đặc sản địa phương như Sâm Lai Châu, chè, quế, mắc ca, tỉnh tập trung triển khai đồng bộ nhiều cơ chế hỗ trợ nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư. Trước hết, Lai Châu ưu tiên quỹ đất, hạ tầng cho các dự án chế biến sâu gắn với vùng nguyên liệu tập trung, khuyến khích ứng dụng công nghệ hiện đại để nâng cao chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn OCOP và hữu cơ xuất khẩu.

Đối với cây Sâm Lai Châu và các loại dược liệu quý, tỉnh định hướng phát triển theo hướng bảo tồn gắn với phát triển kinh tế, từng bước hình thành trung tâm sản xuất giống, vùng nguyên liệu tập trung và công nghiệp chế biến dược liệu có giá trị gia tăng cao. Tỉnh đặc biệt khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, chế biến sâu, sản xuất các sản phẩm dược phẩm, thực phẩm chức năng và sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ sâm và dược liệu bản địa.

Đối với ngành chè, Lai Châu tập trung thu hút đầu tư vào chế biến tinh, chế biến sâu, nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa các dòng sản phẩm chè cao cấp phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu; đồng thời gắn phát triển vùng chè với du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái và văn hóa.

Ngoài việc triển khai hiệu quả các chính sách ưu đãi đầu tư theo quy định của Trung ương về miễn, giảm tiền thuê đất, hỗ trợ tiếp cận tín dụng, đào tạo lao động, phát triển hạ tầng và hỗ trợ xúc tiến thương mại.

Hiện nay, nhằm triển khai hiệu quả Nghị quyết số 05 ngày 19/9/2025 của Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, UBND tỉnh đang giao cho các cơ quan chuyên môn tham mưu ban hành Nghị quyết của HĐND tỉnh Quy định chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh giai đoạn 2026-2030. Khung chính sách này tập trung hỗ trợ kinh phí cho các mô hình áp dụng tiêu chuẩn hữu cơ, VietGAP, GACP-WHO, hỗ trợ cấp mã số vùng trồng và đẩy mạnh cải cách hành chính để tạo môi trường đầu tư công khai, minh bạch.

Riêng về phát triển kinh tế cửa khẩu, Lai Châu xác định đây là lĩnh vực có nhiều tiềm năng nhờ lợi thế có đường biên giới tiếp giáp với Trung Quốc. Tỉnh đang tập trung đầu tư, nâng cấp hạ tầng khu vực cửa khẩu Ma Lù Thàng, phát triển hệ thống logistics, kho bãi, trung tâm thương mại, dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu; từng bước hình thành không gian kinh tế động lực gắn với hành lang thương mại biên giới.

Đồng thời, tích cực phối hợp với các bộ, ngành Trung ương thúc đẩy mở rộng hoạt động xuất nhập khẩu, tạo thuận lợi cho thông quan hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng nông sản, dược liệu và sản phẩm đặc sản của địa phương. Tỉnh Lai Châu khuyến khích doanh nghiệp tham gia chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ gắn với thị trường Trung Quốc và các thị trường tiềm năng khác.

Điểm hẹn xúc tiến đầu tư 2026

Hiện nay, tỉnh Lai Châu đã sẵn sàng cho công tác tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Lai Châu năm 2026 tại Hà Nội. Với chủ đề “Lai Châu - Đánh thức tiềm năng, khơi nguồn cơ hội”, sự kiện quan trọng này sẽ được tổ chức vào ngày 30/6/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, Ba Đình, Hà Nội.

Đây là hoạt động trọng điểm nhằm quảng bá hình ảnh, tiềm năng, môi trường kinh doanh của tỉnhLai châu, đồng thời tăng cường kết nối giữa địa phương với các bộ, ngành, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Tại hội nghị, Lai Châu sẽ giới thiệu nội dung điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, cung cấp định hướng phát triển, các cơ chế ưu đãi cùng danh mục dự án trọng điểm ưu tiên gọi vốn.

Bên lề Hội nghị, tỉnh sẽ tổ chức không gian trưng bày ảnh đẹp du lịch Lai Châu, giới thiệu các sản phẩm OCOP, sản phẩm tiêu biểu và đặc sản địa phương như sâm Lai Châu, trà cổ thụ, mắc ca, dược liệu… Ngoài ra, các chương trình văn hóa, văn nghệ mang đậm bản sắc vùng cao cũng sẽ được tổ chức nhằm phục vụ đại biểu và khách tham dự.

Sự kiện thể hiện tinh thần chủ động, cầu thị của tỉnh trong việc lắng nghe ý kiến từ các chuyên gia và nhà đầu tư để tiếp tục hoàn thiện cơ chế, hướng tới xây dựng chính quyền kiến tạo, hành động.

Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Quang Trung chia sẻ, tỉnh luôn trân trọng vị thế, vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong phát triển kinh tế - xã hội. Thông điệp mà tỉnh Lai Châu muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư đó là “Môi trường ổn định, chính sách nhất quán, đồng hành xuyên suốt”.

Nhấn mạnh, tỉnh xác định xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, an toàn, ổn định và bền vững là nhiệm vụ xuyên suốt; luôn bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi nhất để nhà đầu tư yên tâm phát triển lâu dài tại địa phương.

Chủ tịch tỉnh Lai Châu khẳng định, chính quyền tỉnh cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ vòng đời dự án, từ tiếp cận thông tin, hoàn thiện thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng đến triển khai và vận hành dự án. Chúng tôi xác định thành công của doanh nghiệp cũng chính là thành công và động lực phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.