Sau phiên giao dịch có lãi suất liên ngân hàng (LNH) kỳ hạn qua đêm 9%, lãi suất vay mượn giữa các ngân hàng trong ngắn hạn tiếp tục vọt lên kỷ lục 16,39%.
Đây là mức lãi suất cao nhất trong hàng chục năm qua, được chuyên gia đánh giá từng xuất hiện vào cuối năm 2010-2011, giai đoạn thị trường có những diễn biến khá tiêu cực. Cùng với đó, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn 1 tuần cũng vọt từ 9,5% lên 13,44%.
Tại phiên 3/2, lãi suất vay mượn giữa các ngân hàng với nhau được áp dụng tại kỳ hạn 2 tuần, 1 tháng cũng tăng cao. Đáng chú ý, lãi suất kỳ hạn 1 tháng là 9,75%. Các ngân hàng tiếp tục tập trung giao dịch ở kỳ hạn qua đêm với doanh số cao nhất.
Ngay trong phiên này, trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO), Ngân hàng Nhà nước lập tức hỗ trợ thanh khoản mạnh mẽ với việc chào thầu 60.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 7 ngày, 37.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 28 ngày và 21.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 56 ngày, với lãi suất áp dụng đồng loạt ở mức 4,5%/năm. Tổng cộng, Ngân hàng Nhà nước chào thầu 118.000 đồng trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá - mức cao kỷ lục.
Kết quả, tổng khối lượng trúng thầu đạt khoảng 80.927 tỷ đồng, trong đó 40.731 tỷ đồng trúng thầu ở kỳ hạn 7 ngày, khoảng 24.582 tỷ đồng ở kỳ hạn 28 ngày và 15.614 tỷ đồng ở kỳ hạn 56 ngày. Trong ngày, khối lượng đáo hạn đạt khoảng 15.875 tỷ đồng. Ngân hàng Nhà nước không chào thầu tín phiếu.
Như vậy, trong phiên giao dịch này, Ngân hàng Nhà nước bơm ròng khoảng 65.052 tỷ đồng ra thị trường. Tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố tăng mạnh lên mức 441.278 tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay.
Lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh theo các chuyên gia, cho thấy nhu cầu thanh khoản cuối năm của các ngân hàng - thời điểm nhu cầu thanh toán ngắn hạn của thị trường tăng cao hơn lúc nào hết. Mức lãi suất này duy trì ở ngưỡng cao phản ánh thanh khoản của hệ thống khá hạn chế, đặc biệt tập trung ở một số ngân hàng quy mô nhỏ.
Ông Nguyễn Lê Ngọc Hoàn, chuyên gia Tài chính nhận định, điểm đáng chú ý là khi từ năm 2026, tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước bị loại trừ 100% khỏi tổng tiền gửi khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay/tổng tiền gửi (LDR), theo quy định tại Điều 1 Thông tư số 26/2022/TT-NHNN ngày 31/12/2022 sửa đổi Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Điều này khiến các ông lớn ngân hàng nhóm Big 4 như Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank bị hạn chế "vùng đệm" từ tiền gửi Kho bạc với quy mô cả hàng trăm nghìn tỷ đồng. Đây là những ông lớn cho vay mượn lớn trên thị trường liên ngân hàng.
Chuyên gia cũng cho rằng khoản tiền gửi này được đánh giá mang tính mùa vụ cao, phụ thuộc chặt chẽ vào chu kỳ thu - chi ngân sách nhà nước. Trong khi đó, các doanh nghiệp cuối tháng 1 là thời điểm các doanh nghiệp tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp quý. Khi tiền được nộp vào kho bạc, cần có thời gian để kho bạc phân bổ ngược lại dòng tiền này vào hệ thống ngân hàng. Điều này tăng thêm áp lực thanh khoản tức thời cho hệ thống.
Tuy nhiên ông nhấn mạnh áp lực này chỉ "tức thời" và đang, sẽ được điều tiết hạ nhiệt với động thái bơm ròng quy mô lớn của Ngân hàng Nhà nước. Cùng với giai đoạn mùa vụ qua đi, các giao dịch vay mượn đáp ứng nhu cầu thanh toán ngắn hạn sẽ hạ nhiệt. Dù vậy, giá vốn tăng cao vẫn sẽ được phân bổ cân đối vốn và phần nào tăng áp lực lên lãi suất vay.
Theo ông Huỳnh Hoàng Phương, chuyên gia phân tích Tài chính Đầu tư, đây là rủi ro bất thường ngắn hạn nhưng vẫn cần theo dõi. Tuy nhiên đây không phải là vấn đề hệ thống rộng. Theo số liệu mới nhất cho thấy lãi suất qua đêm hiện giảm xuống.
Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 01/2026 vừa diễn ra ngày 4/1, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn, Người phát ngôn của Chính phủ, cho biết tại phiên họp Chính phủ cùng ngày, Chính phủ thống nhất đánh giá kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm; thị trường tiền tệ, tỷ giá cơ bản ổn định.
Nhìn chung, các chuyên gia đánh giá rủi ro lãi suất tăng cao và tỷ giá biến động là các biến số có thể gây áp lực lên thị trường trong cuối năm trước Tết Nguyên đán và cả năm 2026. Tuy nhiên, kỳ vọng chính sách tiền tệ nhiều khả năng sẽ linh hoạt hơn về công cụ, thay vì dựa chủ yếu vào điều chỉnh lãi suất điều hành sẽ tiếp tục giữ mặt bằng lãi suất ở mức vừa phải để hỗ trợ doanh nghiệp.
