Sự bứt phá trong cải cách hành chính tại Lâm Đồng đang được lượng hóa bằng đợt điều tra xã hội học quy mô lớn chưa từng có.
Với hơn 5.600 phiếu khảo sát triển khai hoàn toàn trên nền tảng số, tỉnh không chỉ đo lường thực chất hiệu lực công quyền qua 5 trụ cột cốt lõi mà còn thiết lập một cơ chế “giám sát ngược” chặt chẽ, nơi khối cơ sở trực tiếp chấm điểm, đánh giá năng lực phối hợp và trách nhiệm giải trình của các sở, ban, ngành.

Trong tiến trình xây dựng nền hành chính kiến tạo, phục vụ và phát triển, việc đánh giá đúng thực chất hiệu quả cải cách hành chính (CCHC) luôn giữ vai trò then chốt quyết định năng lực cạnh tranh cấp tỉnh. Không chỉ dừng lại ở những báo cáo tự chấm điểm hay thống kê định lượng hình thức, góc nhìn từ chính đội ngũ cán bộ, công chức đang trực tiếp thực thi công vụ và vận hành bộ máy tại cơ sở chính là tấm gương phản chiếu sinh động nhất độ trơn tru, hiệu lực và hiệu quả của hệ thống công quyền.
Cụ thể hóa chủ trương nâng cao chất lượng quản trị địa phương, ngày 18/9/2026, Sở Nội vụ tỉnh Lâm Đồng đã ban hành Kế hoạch số 125/KH-SNV về việc khảo sát điều tra xã hội học đối với cán bộ, công chức nhằm xác định Chỉ số CCHC năm 2026 của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, Ban Quản lý các KCN và UBND các xã, phường, đặc khu trên địa bàn. Kế hoạch này được triển khai dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc gồm Quyết định số 2743/QĐ - UBND ngày 04/6/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Bộ tiêu chí đánh giá công tác CCHC đối với UBND các xã, phường, đặc khu và Quyết định số 2962/QĐ-UBND ngày 17/6/2026 ban hành Bộ tiêu chí đối với Ban Quản lý các KCN cùng các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh.
Mục tiêu cốt lõi của đợt khảo sát quy mô lớn lần này không chỉ dừng lại ở việc xác định điểm số điều tra xã hội học của từng cơ quan, đơn vị, địa phương theo Bộ tiêu chí đã được phê duyệt. Quan trọng hơn, thông qua dữ liệu khảo sát, tỉnh Lâm Đồng kỳ vọng sẽ tạo ra một căn cứ khoa học khách quan để xem xét, đề ra các giải pháp căn cơ nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện công tác CCHC, cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và nâng cao thứ hạng Chỉ số CCHC của tỉnh cũng như của từng cơ quan, đơn vị.
Để đảm bảo tính toàn diện, nội dung khảo sát điều tra xã hội học được thiết kế bám sát 5 trụ cột trọng tâm của công tác CCHC năm 2026 với tổng thang điểm tối đa là 15 điểm. Cụ thể, cải cách thể chế (tối đa 3,0 điểm): Tập trung đánh giá tính đồng bộ, thống nhất, tính hợp lý, tính khả thi của các văn bản quy phạm pháp luật, cũng như tính kịp thời trong phát hiện và xử lý các bất cập, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn tổ chức thực hiện.
Cải cách tổ chức bộ máy (tối đa 3,0 điểm): Đi sâu rà soát tính hợp lý trong sắp xếp tổ chức bộ máy, phân định chức năng, nhiệm vụ nội bộ cơ quan, đơn vị, tình hình thực hiện quy chế làm việc và đặc biệt là tính hợp lý trong việc phân cấp, phân quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước giữa cấp tỉnh và cấp xã.
Cải cách chế độ công vụ (tối đa 4,0 điểm): Đây là trụ cột chiếm tỷ trọng điểm số lớn nhất với 9 tiêu chí thành phần chi tiết, yêu cầu đánh giá tính công khai, minh bạch và tình trạng tiêu cực trong công tác tuyển dụng, bổ nhiệm công chức, viên chức, đồng thời làm rõ chất lượng đào tạo, năng lực chuyên môn và tinh thần trách nhiệm trong phối hợp xử lý công việc. Bộ tiêu chí còn đưa vào thước đo thẳng thắn về tình trạng công chức lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi cá nhân, cũng như tính hiệu quả trong việc thực thi chính sách thu hút người có tài năng vào bộ máy hành chính.
Cải cách tài chính công (tối đa 3,0 điểm): Tập trung đánh giá hiệu quả cơ chế tự chủ tài chính, thực hành tiết kiệm chống lãng phí, quản lý tài sản công và cơ chế tự chủ tại các đơn vị sự nghiệp công lập.
Xây dựng và phát triển chính quyền điện tử, chính quyền số (tối đa 2,0 điểm): Đo lường mức độ kịp thời, đầy đủ, thuận tiện trong truy cập thông tin trên trang điện tử cùng chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến của cơ quan, đơn vị.

Chia sẻ về tầm nhìn và định hướng triển khai, ông Đỗ Văn Chung, Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Lâm Đồng, cho biết: “Công tác CCHC chỉ có thể đi vào chiều sâu khi chúng ta dám nhìn thẳng vào thực tế, lắng nghe những phản hồi đa chiều từ chính những người trong cuộc. Việc tổ chức khảo sát điều tra xã hội học năm 2026 không đơn thuần là thủ tục kỹ thuật để chấm điểm thi đua, mà là công cụ quản trị chiến lược giúp tỉnh đo lường chính xác sức khỏe của bộ máy công quyền từ cấp tỉnh đến cơ sở. Qua đó, mọi điểm nghẽn về thể chế, sự đùn đẩy trách nhiệm trong phối hợp liên thông hay rào cản thủ tục sẽ được bóc tách rõ ràng bằng số liệu định lượng khách quan”.
Điểm nhấn mang tính bước ngoặt trong Kế hoạch số 125/KH-SNV chính là quy mô mẫu khảo sát lên tới 5.632 phiếu, được phân bổ khoa học theo cơ chế kết hợp chặt chẽ giữa tự đánh giá nội bộ và đánh giá chéo giữa các cấp hành chính.
Đối với khối 15 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh và Ban Quản lý các KCN, tổng số lượng mẫu phiếu khảo sát là 2.532 phiếu. Trong đó, mỗi sở, ban, ngành sẽ nhận được đánh giá toàn diện qua 1.012 phiếu ở các nhóm tiêu chí chuyên môn. Cơ cấu người tham gia bao gồm sự tự đánh giá của lãnh đạo sở (5 phiếu/sở), lãnh đạo cấp phòng và chuyên viên nội bộ (15 phiếu/sở). Điểm độc đáo và tạo ra sức nặng lớn nhất là tiếng nói phản biện từ khối cơ sở: có tới 372 phiếu từ lãnh đạo UBND cấp xã (3 phiếu/xã tại 124 xã, phường, đặc khu) và đặc biệt là 1.860 phiếu từ lãnh đạo và chuyên viên trực thuộc 3 phòng chuyên môn cấp xã (gồm Phòng Văn hóa - Xã hội, Văn phòng HĐND và UBND, Phòng Kinh tế hoặc Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị) trực tiếp tham gia chấm điểm cho các sở, ban, ngành chủ quản có liên quan.
Sự tham gia của các phòng chuyên môn cấp xã vào việc đánh giá các sở, ngành cấp tỉnh tạo ra một cơ chế giám sát ngược vô cùng hiệu quả. Các sở chuyên môn không thể tự tô hồng kết quả hoạt động của mình khi chất lượng văn bản hướng dẫn, tính khả thi của cơ chế phối hợp hay thời gian xử lý thủ tục đều được kiểm chứng thực tế bởi đội ngũ cán bộ công chức đang trực tiếp đối mặt với người dân tại 124 xã, phường, đặc khu.

Ở chiều ngược lại, đối với công tác CCHC tại 124 xã, phường, đặc khu trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, Sở Nội vụ triển khai tổng cộng 3.100 phiếu khảo sát (tương ứng 25 phiếu cho mỗi đơn vị cấp xã). Đối tượng được lấy ý kiến bao gồm Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND cấp xã (5 phiếu/xã) cùng với lãnh đạo các Ban của HĐND, lãnh đạo cấp phòng và công chức thuộc phòng chuyên môn, Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã (20 phiếu/xã) trực tiếp đánh giá chất lượng điều hành tại chính địa phương mình.
Phân tích sâu hơn về cấu trúc phân bổ này, ông Trần Hữu Tuấn, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Lâm Đồng, nhấn mạnh: “Việc thiết kế cơ chế đánh giá chéo, đưa ý kiến của cán bộ công chức cấp xã vào chấm điểm các sở, ngành cấp tỉnh là một bước đột phá trong tư duy quản lý. Chúng tôi xác định rõ ràng rằng, sở, ngành nào ban hành cơ chế gây phiền hà, văn bản xa rời thực tiễn hay thiếu trách nhiệm trong hướng dẫn chuyên môn thì chính cấp cơ sở sẽ là tấm gương phản chiếu trung thực nhất. Nguyên tắc xuyên suốt của Sở Nội vụ trong toàn bộ đợt khảo sát này là bảo đảm tuyệt đối tính khách quan, chính xác, đúng đối tượng, tiết kiệm, hiệu quả và tuyệt đối không cho phép bất kỳ hành vi can thiệp, sửa đổi kết quả khảo sát nào dưới mọi hình thức”.
Để chuyển hóa các đánh giá định tính thành dữ liệu định lượng minh bạch, Kế hoạch số 125/KH-Sở Nội vụ đã thiết lập thang đo 5 mức độ rõ ràng cho từng câu hỏi khảo sát, tương ứng với tỷ lệ quy đổi điểm số chặt chẽ: Mức “Rất kém” hoặc “Rất nhiều” (đối với tiêu chí tiêu cực) nhận 0% điểm; mức “Kém” hoặc “Nhiều” nhận 25% điểm; mức “Bình thường” hoặc “Một số” nhận 50% điểm; mức “Tốt” hoặc “Rất ít” nhận 75% điểm; và mức “Rất tốt” hoặc “Không có” nhận trọn vẹn 100% điểm khảo sát. Điểm số của mỗi tiêu chí được tính bằng bình quân gia quyền của tổng số ý kiến tham gia đánh giá, loại bỏ hoàn toàn yếu tố cảm tính cục bộ.
Điểm số của từng câu hỏi được xác định chính xác theo công thức bình quân gia quyền: tổng tích số giữa số lượng ý kiến ở từng mức đánh giá với tỷ lệ phần trăm điểm tương ứng, chia cho tổng số ý kiến đánh giá. Điểm số chung khảo sát chính là tổng điểm đạt được của toàn bộ các câu hỏi đã quy đổi, tạo nên một bộ chỉ số minh bạch, khách quan và có độ tin cậy cao.

Đáng chú ý, toàn bộ quá trình khảo sát trong năm 2026 được Lâm Đồng thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số thông qua Hệ thống phần mềm khảo sát điều tra xã hội học cán bộ, công chức xác định chỉ số CCHC đối với các sở, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh. Ngay từ giai đoạn chuẩn bị, các cơ quan, đơn vị, địa phương phải thực hiện việc cung cấp và cập nhật chính xác danh sách, thông tin địa chỉ của cán bộ, công chức tham gia khảo sát qua hệ thống biểu mẫu trực tuyến tập trung, hoàn thành chậm nhất vào ngày 21/9/2026.
Theo kế hoạch, thời gian triển khai thực hiện toàn bộ đợt khảo sát kéo dài từ ngày 20/9/2026 đến ngày 15/11/2026, bao gồm các bước từ tham mưu xây dựng kế hoạch, tổng hợp danh sách, hoàn thiện mẫu phiếu, phát hành và thu thập phiếu trực tuyến trên phần mềm, cho đến thống kê, phân loại, tổng hợp phân tích kết quả và xác định điểm số chính thức. Trước khi tiến hành, Sở Nội vụ sẽ có thông báo chi tiết đến từng cơ quan, đơn vị về thời gian, danh sách cán bộ được chọn khảo sát cũng như tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm. Kinh phí thực hiện được bảo đảm từ nguồn dự toán ngân sách nhà nước đã được cấp cho công tác CCHC năm 2026.
Sự kết hợp giữa công nghệ số và quy trình khép kín không chỉ giúp tiết kiệm triệt để thời gian, chi phí hành chính, loại bỏ các khâu trung gian thủ công, mà còn tạo ra một “bức tường lửa” kỹ thuật bảo mật tuyệt đối cho người tham gia khảo sát. Khi cán bộ, công chức có thể yên tâm bày tỏ chính kiến một cách khách quan trên không gian số mà không lo ngại áp lực hành chính, những góc khuất trong thực thi công vụ, những bất cập về cơ chế phân cấp hay thói quen đùn đẩy trách nhiệm sẽ tự động lộ diện qua các con số thống kê.
Đợt khảo sát điều tra xã hội học với quy mô hơn 5.600 phiếu tại Lâm Đồng không chỉ là một nghiệp vụ đánh giá hành chính định kỳ, mà còn minh chứng cho quyết tâm chính trị cao độ của lãnh đạo tỉnh trong việc xây dựng một nền hành chính liêm chính, minh bạch, hành động và phục vụ.
Khi những kết quả khảo sát chính thức được công bố vào giữa tháng 11/2026, các cơ quan, đơn vị và địa phương sẽ có thêm một căn cứ khoa học sắc bén để “tự soi, tự sửa”, nhận diện rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong việc duy trì và cải thiện các chỉ số thành phần. Từ nền tảng dữ liệu thực chất này, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục khẳng định hướng đi bài bản, lấy sự hài lòng và hiệu quả công việc làm thước đo cao nhất, qua đó tạo động lực nội sinh mạnh mẽ thúc đẩy môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng kỳ vọng phát triển toàn diện của địa phương trong giai đoạn mới.