Chi phí logistics chiếm tới 20 - 25% giá thành sản phẩm đang “bào mòn” sức cạnh tranh của doanh nghiệp Lâm Đồng. Để bứt phá Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân (BPI), tỉnh đang dồn lực tái cấu trúc quy hoạch logistics đa phương thức, tháo gỡ rào cản chi phí và đồng hành toàn diện cùng cộng đồng doanh nghiệp.
Sau khi hợp nhất, Lâm Đồng sở hữu tiềm năng đa dạng khi hội tụ đủ yếu tố cao nguyên lẫn ven biển. Tỉnh là vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao hàng đầu cả nước với các trục giao thông kết nối huyết mạch.
Dù vậy, hạ tầng logistics vẫn là “điểm nghẽn” lớn nhất ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân. Ông Nguyễn Văn Khánh, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lâm Đồng, thẳng thắn nhìn nhận: “Đến nay trên địa bàn tỉnh hầu như chưa có trung tâm logistics tích hợp đầy đủ các chức năng kho lạnh - phân loại - đóng gói - kiểm dịch. Việc thiếu hệ thống cảng nội địa (ICD) làm kéo dài thời gian vận chuyển hàng hóa xuất khẩu ra cảng biển, gia tăng kinh phí và tổn thất sau thu hoạch”.
Khoảng cách vận chuyển từ vùng nguyên liệu đến các cảng biển hiện dao động từ 250 đến 350 km. Chi phí logistics gánh nặng tới 20 - 25% giá thành sản phẩm, chịu áp lực nặng nhất là nhóm rau quả tươi sống.
Năng lực logistics nội tại của doanh nghiệp trong tỉnh còn yếu. Tỷ lệ xuất khẩu ủy thác cao làm tăng thêm chi phí trung gian. Mùa cao điểm thu hoạch, tình trạng thiếu container và phương tiện vận chuyển diễn ra thường xuyên do phụ thuộc vào các đơn vị ngoài tỉnh. Sự phân tán của hạ tầng kho bãi khiến chuỗi cung ứng nông sản đứt gãy, trực tiếp làm giảm hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân.
Xác định cải thiện hạ tầng logistics là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn chi phí, Sở Công Thương đã tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (ban hành tại Quyết định 2786/QĐ-UBND). Tỉnh định hướng phát triển 10 trung tâm logistics quy mô lớn gắn liền với các đầu mối giao thông trọng điểm.
Theo ông Nguyễn Văn Khánh, tỉnh ưu tiên thu hút đầu tư xây dựng hệ thống logistics nông – lâm - thủy sản đồng bộ, hiện đại. Chuỗi kết nối sẽ xuyên suốt từ vùng nguyên liệu, sơ chế, chế biến, bảo quản đến vận chuyển, phân phối và xuất khẩu.
Các dự án hạ tầng trọng điểm bao gồm, trung tâm Logistics Đức Trọng: Quy mô 150 - 250 ha tại xã Tân Hội và Đức Trọng, đóng vai trò hạt nhân vùng cao nguyên.
Trung tâm Logistics Bảo Lộc: Quy mô 10 - 100 ha tại Phường 3, TP. Bảo Lộc. Trung tâm kết nối cảng và cửa khẩu: Logistics Cảng hàng không Phan Thiết (10 - 15 ha); Logistics tổng hợp Vĩnh Tân (20 - 30 ha); Logistics Sơn Mỹ (20 - 30 ha); Logistics cửa khẩu Bu Prăng (20 - 30 ha tại xã Quảng Trực) và Đắk Peur (xã Thuận An).
Hệ thống logistics phụ trợ: Các trung tâm tại Kiến Đức, Trà Tân - Suối Kiết và Đặc khu Phú Quý cùng mạng lưới kho lạnh nhỏ lẻ gắn trực tiếp với các vùng sản xuất tập trung. Mạng lưới này giúp hình thành hệ thống logistics đa phương thức (đường bộ, đường hàng không, cảng biển và cửa khẩu). Qua đó, hạn chế tối đa tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị gia tăng cho các mặt hàng chủ lực.
Để đưa các dự án quy hoạch nhanh chóng đi vào hoạt động, Lâm Đồng huy động tối đa nguồn lực xã hội hóa từ doanh nghiệp, hợp tác xã và các thành phần kinh tế. Tỉnh cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các nhà đầu tư có tiềm lực và kinh nghiệm cùng đồng hành. Sở Công Thương phối hợp cùng các đơn vị tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các cơ chính sách ưu đãi đột phá.
Cụ thể, Ưu đãi tài chính tối đa: Áp dụng khung ưu đãi cao nhất về tiền thuê đất, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế nhập khẩu đối với trang thiết bị tài sản cố định.
Bố trí quỹ đất sạch: Bố trí quỹ đất phù hợp tại các vùng sản xuất tập trung; tập trung ngân sách hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối ngoại vi.
Cải cách thủ tục hành chính: Thực hiện triệt để cơ chế “một cửa”, cắt giảm tối đa các thủ tục liên quan đến cấp phép, đầu tư và xây dựng logistics.
Tỉnh cũng tích cực hỗ trợ các doanh nghiệp chủ lực nội tỉnh (chế biến thực phẩm, năng lượng, dệt may, khoáng sản...) chuyển dịch sang sử dụng dịch vụ tại các trung tâm chuyên nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số và “logistics xanh”.
Song song với việc gỡ điểm nghẽn hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh và sự hài lòng của khu vực tư nhân chính là mục tiêu then chốt để tỉnh cải thiện Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân (BPI). Ông Nghiêm Đình Hiếu, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lâm Đồng (TIPC) cho biết, Trung tâm đang phối hợp chặt chẽ với Sở Công Thương và các sở, ngành liên quan để hỗ trợ toàn diện cho cộng đồng doanh nghiệp.
Mạng lưới giải pháp xúc tiến tập trung vào các điểm tựa cốt lõi như, thông tin và đào tạo: Cung cấp kịp thời thông tin thị trường, dự báo xu hướng tiêu dùng và hướng dẫn khai thác ưu đãi từ các FTA. Tổ chức các khóa đào tạo về kỹ năng xuất nhập khẩu, thương mại điện tử xuyên biên giới và xây dựng thương hiệu nông sản.
Kết nối giao thương B2B: Đẩy mạnh kết nối doanh nghiệp Lâm Đồng với các tập đoàn bán lẻ quốc tế, chuỗi phân phối lớn và hệ thống thương vụ Việt Nam tại nước ngoài. Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hội chợ, triển lãm thương mại uy tín trong và ngoài nước.
Gỡ rào cản kỹ thuật: Hướng dẫn doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình sản xuất đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế (GAP, ISO, HACCP, Halal). Hỗ trợ cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và đáp ứng quy định truy xuất nguồn gốc.
“Sự đồng hành của chính quyền không chỉ dừng lại ở việc tháo gỡ khó khăn trước mắt mà hướng tới việc tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, chi phí thấp và an toàn cho doanh nghiệp”, ông Nghiêm Đình Hiếu chia sẻ.
Việc đồng bộ giải pháp - từ hạ tầng logistics của Sở Công Thương đến các hoạt động xúc tiến, tháo gỡ rào cản của Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch đang tạo động lực mạnh mẽ cho kinh tế tư nhân Lâm Đồng bứt phá. Đây chính là nền tảng vững chắc để tỉnh nâng cao Chỉ số BPI, khẳng định vị thế trung tâm kinh tế kết nối liên vùng cao nguyên - ven biển.
.jpg "Doanh nghiệp Lâm Đồng kỳ vọng đột phá từ thực thi chính sách")