Luật Giá 2025: Tháo gỡ điểm nghẽn về giá

Theo đó, Luật Giá 2025 tập trung sửa đổi gồm 02 Điều, với các nội dung sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ quan trọng, tập trung vào ba trụ cột chính: Phân cấp, phân quyền; Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá; và cải cách thủ tục hành chính, thanh tra.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đồng bộ hóa pháp luật

Đây được cho là nội dung sửa đổi nổi bật nhất nhằm phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp, nhằm đảm bảo tính phản ứng nhanh nhạy và bám sát thực tiễn địa phương trong công tác bình ổn giá (Điều 19 và Điều 20 Luật Giá 2023).

Theo lập luận của Bộ Tài chính, cấp tỉnh có địa bàn rộng lớn, khó triển khai kịp thời các biện pháp can thiệp khi giá cả các mặt hàng thiết yếu (như thực phẩm sau thiên tai, dịp lễ Tết) biến động ở quy mô nhỏ, cấp xã sẽ là đơn vị can thiệp sớm nhất.

Cùng với nội dung đã nêu, Luật Giá 2025 cũng giao UBND cấp tỉnh định giá cụ thể (thay vì định khung) cho dịch vụ hạ tầng khu công nghiệp đầu tư từ ngân sách nhà nước, nhằm cắt giảm thủ tục (không qua bước định khung) và giúp giá sát với mục tiêu khuyến khích đầu tư và an sinh xã hội đặc thù của địa phương.

Đồng thời, Luật cũng sửa đổi, bổ sung tên gọi và thẩm quyền định giá đối với một số hàng hóa, dịch vụ trong lĩnh vực khí thiên nhiên, hàng không, dự trữ quốc gia, y tế, giáo dục và đào tạo... để đồng bộ với các Luật chuyên ngành mới được ban hành.

Việc sửa đổi này tập trung vào Điều 17 (Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá) và Điều 21 (Thẩm quyền và trách nhiệm định giá) Luật Giá 2023. Theo đó Luật sửa đổi, bổ sung: Dịch vụ hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế... đầu tư từ nguồn vốn ngân sách nhà nước vào Danh mục do Nhà nước định giá; và thẩm quyền định giá cụ thể đối với các dịch vụ này được giao cho UBND cấp tỉnh.

Cùng với việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Luật Giá 2025 cũng đưa ra các quy định nhằm bộ hóa với pháp luật thanh tra và đơn giản hóa thẩm định giá.

Cụ thể, Luật được thông qua đã bãi bỏ các quy định Thanh tra chuyên ngành về giá theo quy định tại Điều 1 (Phạm vi điều chỉnh) và Điều 70 (Thanh tra chuyên ngành về giá) của Luật Giá 2023.

Đồng thời, cắt giảm thủ tục hành chính trong thẩm định giá. Trong đó, Luật đã sửa đổi liên quan đến Điều 49 (Điều kiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá) Luật Giá 2023, theo hướng đơn giản hóa điều kiện cấp giấy chứng nhận kinh doanh dịch vụ thẩm định giá. Cụ thể, bãi bỏ quy định người đại diện theo ủy quyền của tổ chức góp vốn phải có thẻ thẩm định viên về giá.

Theo cơ quan soạn thảo, việc bãi bỏ này là nhằm cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho thị trường dịch vụ thẩm định giá.

Đáp ứng nhu cầu thực tiễn

Thực tế cho thấy, Luật Giá 2023 được ban hành dù đã tạo khung pháp lý đầy đủ cho công tác quản lý, điều hành giá; tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chủ trương của Đảng về nguyên tắc quản lý giá theo cơ chế thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước, nhất là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, hướng đến thực hiện các mục tiêu hài hòa lợi ích của doanh nghiệp sản xuất, người dân và Nhà nước, góp phần kiểm soát lạm phát mục tiêu, ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững và tăng trưởng xanh, tuy nhiên, việc phân quyền quản lý tập trung quá nhiều ở cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, thiếu vai trò của cấp phường, xã đã dẫn đến tình trạng “trên quá tải, dưới bị động”, ảnh hưởng đến hiệu quả phối hợp điều hành giá.

Vì vậy, nhìn nhận về những sửa đổi, bổ sung của Luật Giá 2025, không ít ý kiến cho rằng, việc thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá là cần thiết, cấp thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế.

Đồng thời, giải quyết vấn đề liên quan tới tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và sắp xếp đơn vị hành chính, đặc biệt là việc kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 01/7/2025 và tổ chức chính quyền địa phương thành hai cấp; sắp xếp, tổ chức lại thành các cục thanh tra thuộc Thanh tra Chính phủ, kết thúc hoạt động Thanh tra các bộ; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động kinh doanh dịch vụ thẩm định giá.

Đặc biệt, Luật cũng kịp thời xử lý những vấn đề thực tiễn, tháo gỡ “điểm nghẽn” về thể chế, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, khả thi của Luật Giá với hệ thống pháp luật hiện hành và phù hợp với các cam kết quốc tế.

Cho ý kiến về việc sửa đổi Luật này tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, các đại biểu Quốc hội thống nhất cao về sự cần thiết sửa đổi một số điều của Luật Giá để phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy hiện nay, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, kịp thời xử lý những vấn đề thực tiễn đặt ra. Đồng thời, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực giá, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh một cách minh bạch và hiệu quả.