Lưới điện thông minh - "xương sống" xanh của Côn Đảo

Trong không khí thi đua chào mừng thành công Đại hội Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030; Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2026), sau thời gian triển khai thi công công trình, hôm nay (01/02/2026), Tổng công ty Điện lực TP HCM long trọng tổ chức Lễ khánh thành và gắn biển Công trình “Xây dựng lưới điện thông minh tại Đặc khu Côn Đảo”.

Hiện đại hóa dịch vụ khách hàng

Báo cáo kết quả thực hiện công trình, ông Luân Quốc Hưng - Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực TP HCM cho biết, Tổng công ty triển khai Lưới điện thông minh Đặc khu Côn Đảo theo 07 lĩnh vực: Giám sát điều khiển; Quản lý độ tin cậy cung cấp điện và tổn thất điện năng; Phân tích dữ liệu; Tích hợp nguồn phân tán; Năng lượng xanh; An ninh bảo mật; Trao quyền và hài lòng khách hàng. 07 lĩnh vực nêu trên được triển khai theo 19 nhiệm vụ.

Việc triển khai các nhiệm vụ trong lộ trình xây dựng và vận hành lưới điện thông minh tại Côn Đảo đã đạt nhiều kết quả cụ thể, đồng bộ.

Theo đó, trạm biến áp 110kV GIS Côn Đảo đã hoàn thành chuyển sang chế độ điều khiển xa, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí vận hành theo mô hình trạm biến áp không người trực; việc chuyển đổi chính thức sẽ được thực hiện sau khi hoàn tất tiếp nhận, bàn giao tài sản trạm.

Cùng với đó, công tác tự động hóa lưới điện DAS đã được triển khai và hoàn thành trên toàn bộ 5 tuyến dây trung thế 22kV, góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện. Toàn bộ 131 trạm biến áp phân phối trên địa bàn đã được giám sát vận hành trực tuyến, đạt tỷ lệ 100%, đồng thời bản đồ quản lý mất điện cũng đã được xây dựng và đưa vào vận hành, phục vụ hiệu quả công tác điều hành, khắc phục sự cố.

Các hệ thống điện mặt trời mái nhà đã được kết nối, giám sát và điều khiển tập trung thông qua hệ thống DERMS của EVNHCMC và RMCS của EVN, bảo đảm quản lý thống nhất nguồn điện phân tán.

Đối với Nhà máy điện An Hội, công tác nghiên cứu các chức năng tự động hóa SCADA đã hoàn thành; hiện đơn vị đang lập dự án đầu tư xây dựng để triển khai, dự kiến hoàn thành trong quý II/2026.

Song song đó, phòng trực vận hành lưới điện thông minh thuộc Đội quản lý vận hành tổng hợp đặc khu Côn Đảo đã được xây dựng và đưa vào hoạt động, tạo nền tảng quan trọng cho công tác giám sát, điều hành lưới điện hiện đại, an toàn và hiệu quả.

Đối với công tác quản lý độ tin cậy cung cấp điện và tổn thất điện năng, các nhiệm vụ trọng tâm đã được triển khai đồng bộ và đạt những kết quả quan trọng.

Theo đó, hệ thống giám sát trực tuyến các chỉ số độ tin cậy cung cấp điện SAIDI, SAIFI và tổn thất điện năng đã hoàn thành việc tích hợp dữ liệu từ các hệ thống SCADA, đo xa, CMIS, PMIS và OMS, tạo nền tảng cho việc theo dõi, đánh giá theo thời gian thực.

Cùng với đó, công tác xây dựng hệ thống báo cáo thông minh (BI) phục vụ phân tích chuyên sâu cũng đã hoàn tất bước thống nhất dữ liệu và chuẩn hóa các biểu mẫu báo cáo. Đây là cơ sở quan trọng để khai thác hiệu quả các báo cáo BI trong việc phân tích tình hình mất điện theo kế hoạch và do sự cố, kịp thời nhận diện các trạm biến áp, đường dây và nhóm khách hàng có tần suất hoặc thời gian mất điện cao, từ đó đề xuất và triển khai các giải pháp quản lý, xử lý phù hợp nhằm nâng cao độ tin cậy cung cấp điện.

“Đến thời điểm hiện tại, các nhiệm vụ theo kế hoạch cơ bản hoàn thành và Lưới điện thông minh tại đặc khu Côn Đảo được đưa vào vận hành chính thức.

Công trình mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân trên đảo. Về chất lượng điện, Côn Đảo được cung cấp nguồn điện ổn định với độ tin cậy và tỷ lệ tổn thất điện năng tương đương như các khu vực nội thành tại TP.HCM. Về quản lý kỹ thuật, EVNHCMC đã áp dụng chuyển đổi số toàn diện: Giám sát và điều khiển từ xa, tự động hóa 100% lưới điện, cùng các ứng dụng công nghệ thông tin như bản đồ quản lý mất điện, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành. Về dịch vụ khách hàng, toàn bộ khách hàng trên đảo sẽ được tiếp cận các dịch vụ điện và tiện ích hiện đại như: Các kênh, ứng dụng chăm sóc khách hàng trực tuyến, thanh toán hóa đơn điện tử, nhận cảnh báo sử dụng điện bất thường. Những tiện ích này giúp khách hàng chủ động hơn và nâng cao sự hài lòng. Trong giai đoạn tiếp theo, hệ thống sẽ từng bước phát triển và tích hợp các nguồn năng lượng xanh, hệ thống pin lưu trữ năng lượng và hạ tầng sạc xe điện, đồng bộ với định hướng phát triển xanh và bền vững của Thành phố.” - ông Luân Quốc Hưng thông tin thêm.

Dấu mốc chiến lược trong hạ tầng năng lượng và tăng trưởng xanh

Phát biểu tại sự kiện, ông Võ Văn Minh - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân TP HCM nhấn mạnh, việc đưa công trình Xây dựng lưới điện thông minh tại Đặc khu Côn Đảo vào sử dụng là minh chứng rất thuyết phục cho tinh thần cụ thể hóa các Nghị quyết lớn của Trung ương về chương trình phát triển hạ tầng năng lượng hiện đại, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh; đồng thời, khẳng định chủ trương nhất quán của Thành phố trong việc dành sự quan tâm đặc biệt, lâu dài và toàn diện cho Đặc khu Côn Đảo – Một địa bàn chiến lược và là vùng đất thiêng liêng của Tổ quốc; nơi kết tinh giá trị lịch sử, tinh thần bất khuất và truyền thống cách mạng hào hùng của dân tộc; là không gian phát triển đặc thù, giàu tiềm năng về kinh tế biển, du lịch sinh thái, văn hóa và lịch sử. Do vậy, phát triển Côn Đảo không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà còn là trách nhiệm chính trị, là sự tri ân đối với lịch sử và là cam kết cho tương lai.

Công trình lưới điện thông minh được nghiệm thu có ý nghĩa vượt lên phạm vi của một dự án kỹ thuật đơn thuần. Lưới điện thông minh không chỉ giúp bảo đảm nguồn điện an toàn, liên tục, chất lượng cao, mà còn tạo nền tảng cho quản trị vận hành hiện đại, tối ưu hiệu quả sử dụng năng lượng, hỗ trợ tích hợp các giải pháp năng lượng sạch, góp phần giảm phát thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên; là điều kiện rất quan trọng để Côn Đảo từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn, văn hóa - lịch sử đặc sắc, có năng lực cạnh tranh và phát triển hài hòa giữa bảo tồn và khai thác hợp lý. Đây không chỉ là thành quả của quá trình lao động sáng tạo và nỗ lực kỹ thuật, mà còn là biểu tượng sinh động của quyết tâm chính trị, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, biết làm, dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển của Côn Đảo và Thành phố.

Để công trình lưới điện thông minh phát huy tối đa hiệu quả, Chủ tịch Hội đồng nhân dân TP HCM đề nghị ngành điện và các cơ quan, đơn vị có liên quan quan tâm thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, tổ chức vận hành hệ thống lưới điện thông minh an toàn, ổn định và liên tục; hoàn thiện quy trình quản lý kỹ thuật, bảo trì, giám sát theo chuẩn hiện đại; bảo đảm chất lượng điện năng phục vụ cuộc sống, sinh hoạt của người dân và các hoạt động kinh tế – xã hội trên đảo.

Thứ hai, đẩy mạnh kết nối giữa hạ tầng điện thông minh với mục tiêu quản trị thông minh trên địa bàn; tăng cường ứng dụng dữ liệu và tự động hóa trong quản lý vận hành, tối ưu phụ tải, nâng cao năng lực dự báo; chủ động các phương án ứng phó trước điều kiện thời tiết cực đoan, thiên tai, sự cố, bảo đảm an toàn hệ thống và an toàn cho người dân.

Thứ ba, gắn phát triển năng lượng với định hướng tăng trưởng xanh và bảo vệ môi trường; khuyến khích các mô hình sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong khu dân cư, cơ sở dịch vụ – du lịch; từng bước thúc đẩy các giải pháp phù hợp nhằm giảm phát thải, bảo vệ hệ sinh thái, cảnh quan và giá trị đặc thù của Côn Đảo.

Thứ tư, đề nghị cấp ủy, chính quyền đặc khu Côn Đảo tiếp tục rà soát, đồng bộ quy hoạch và kế hoạch phát triển theo hướng “bảo tồn là nền tảng – chất lượng là tiêu chuẩn – bền vững là nguyên tắc”; bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội với quốc phòng – an ninh, giữa nhu cầu hiện đại với gìn giữ di sản lịch sử – văn hóa.

“Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng, với nền tảng hạ tầng ngày càng hoàn thiện, với quyết tâm chính trị cao và sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị, Đặc khu Côn Đảo sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới nhanh hơn, bền vững hơn, xứng đáng với vị trí, vai trò và tầm vóc đặc biệt trong chiến lược phát triển kinh tế biển và tăng trưởng xanh của Thành phố và cả nước”. – Ông Võ Văn Minh nhấn mạnh.

Cam kết đồng hành xây dựng Côn Đảo xanh, bền vững và an toàn

Phát biểu đáp từ, ông Phạm Quốc Bảo - Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Điện lực TP HCM nhấn mạnh, công trình là minh chứng sinh động cho việc cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng, Chính phủ và Thành phố về phát triển Đặc khu Côn Đảo; thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc đầu tư đồng bộ hạ tầng năng lượng hiện đại, góp phần từng bước xây dựng Côn Đảo trở thành đặc khu kinh tế – sinh thái biển thông minh, phát triển xanh và bền vững.

Côn Đảo là vùng đất thiêng liêng của Tổ quốc, nơi hội tụ những giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt; đồng thời là địa bàn có vị trí chiến lược về quốc phòng – an ninh và tiềm năng to lớn để phát triển kinh tế biển, du lịch sinh thái chất lượng cao. Để Côn Đảo phát triển nhanh và bền vững, hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hạ tầng năng lượng, phải đi trước một bước, bảo đảm đồng bộ, hiện đại và thân thiện với môi trường.

Theo ông Nguyễn Quốc Bảo, sau thời gian triển khai thi công khẩn trương, nghiêm túc và đồng bộ từ tháng 9 năm 2025, đến nay công trình đã cơ bản hoàn thành và đưa vào vận hành đồng bộ các giải pháp hiện đại của lưới điện thông minh. Trong đó, nổi bật là việc vận hành Trạm biến áp 110kV GIS Côn Đảo theo mô hình trạm không người trực; tự động hóa lưới điện trung thế cho 100% các tuyến dây 22kV; thực hiện giám sát vận hành trực tuyến, xây dựng bản đồ mất điện cho toàn bộ các trạm biến áp phân phối trên đảo; kết nối, giám sát và điều khiển các hệ thống điện mặt trời mái nhà phân tán về Trung tâm điều khiển của EVNHCMC và Tập đoàn Điện lực Việt Nam; đồng thời triển khai hệ thống giám sát trực tuyến các chỉ số độ tin cậy cung cấp điện và tổn thất điện năng, cung cấp qua App Chăm sóc khách hàng tất cả các dịch vụ và chỉ số tiêu thụ điện cho khách hàng.

Việc hoàn thành và đưa công trình lưới điện thông minh vào vận hành đã góp phần quan trọng nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, tối ưu hóa công tác quản lý, vận hành lưới điện; giảm tổn thất điện năng, tiết kiệm tài nguyên; tạo điều kiện thuận lợi để phát triển năng lượng tái tạo, phục vụ trực tiếp cho mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của Đặc khu Côn Đảo.

“Công trình xây dựng lưới điện thông minh tại Côn Đảo không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật và công nghệ, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đổi mới, chủ động hội nhập và khát vọng phát triển của ngành điện lực Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi số toàn diện. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho năng lực tổ chức thực hiện, ý thức trách nhiệm và tinh thần dấn thân của đội ngũ cán bộ, kỹ sư, người lao động EVNHCMC khi triển khai các công trình tại địa bàn đặc thù, xa đất liền, có điều kiện thi công phức tạp”. – ông Bảo khẳng định.

Đồng thời cam kết, Tổng công ty Điện lực TP HCM sẽ tiếp tục đồng hành cùng Thành phố và Đặc khu Côn Đảo trong việc đầu tư, quản lý, vận hành hệ thống điện ngày càng hiện đại, thông minh, an toàn, tin cậy; tiến tới từng bước ngầm hóa lưới điện trên đảo, góp phần đưa Côn Đảo phát triển mạnh mẽ, xứng đáng là đặc khu kinh tế - sinh thái biển thông minh, xanh và bền vững hàng đầu của cả nước.