Thương vụ Meta mua lại startup trí tuệ nhân tạo Manus đã phải dừng lại sau khi cơ quan quản lý Trung Quốc yêu cầu hủy giao dịch vì lo ngại an ninh công nghệ và kiểm soát tài sản chiến lược.
Tập đoàn công nghệ Mỹ Meta Platforms vừa phải hủy bỏ kế hoạch mua lại startup trí tuệ nhân tạo Manus trong một thương vụ được định giá khoảng 2 tỷ USD, sau khi cơ quan quản lý Trung Quốc ra quyết định chặn giao dịch với lý do liên quan đến an ninh quốc gia và kiểm soát công nghệ chiến lược.
Theo thông tin từ truyền thông quốc tế, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) đã yêu cầu các bên liên quan phải rút lại hoàn toàn thương vụ mua bán này. Cơ quan này cho biết việc cấm đầu tư nước ngoài vào dự án Manus được thực hiện theo cơ chế rà soát đầu tư nước ngoài đã được áp dụng từ năm 2021.
Manus là startup AI nổi lên nhanh chóng trong lĩnh vực phát triển các tác nhân trí tuệ nhân tạo tự động (AI agents), có khả năng xử lý nhiều tác vụ phức tạp như phân tích dữ liệu, lập kế hoạch và hỗ trợ doanh nghiệp vận hành quy trình số. Startup này được sáng lập bởi các kỹ sư gốc Trung Quốc nhưng sau đó đã chuyển trụ sở sang Singapore nhằm mở rộng hoạt động quốc tế và thuận lợi hơn trong việc gọi vốn đầu tư.
Cuối năm 2025, Meta công bố kế hoạch mua lại Manus như một phần trong chiến lược tăng tốc phát triển AI tạo sinh và hệ thống AI tự động trên các nền tảng như Facebook, Instagram và WhatsApp. Thương vụ này được đánh giá là bước đi quan trọng giúp Meta cạnh tranh với các đối thủ lớn trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu.
Tuy nhiên, dù Manus đã đăng ký hoạt động tại Singapore, phía Trung Quốc vẫn cho rằng công ty này có nền tảng công nghệ, nhân sự và nguồn lực cốt lõi gắn chặt với Trung Quốc. Chính vì vậy, Bắc Kinh coi đây là tài sản công nghệ nhạy cảm và không muốn để doanh nghiệp Mỹ nắm quyền kiểm soát.
Giới phân tích nhận định đây là một trong những động thái mạnh mẽ nhất của Trung Quốc trong việc kiểm soát hoạt động mua bán - sáp nhập liên quan đến công nghệ AI. Quyết định này cũng cho thấy sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, nơi công nghệ không chỉ mang ý nghĩa thương mại mà còn gắn với chiến lược quốc gia.
Việc hủy thương vụ cũng đặt Meta vào tình thế khó khăn khi nhiều nhân sự của Manus đã được tích hợp vào đội ngũ AI của tập đoàn này. Quá trình “gỡ” thương vụ được dự báo sẽ phức tạp vì liên quan đến tài sản trí tuệ, dữ liệu công nghệ và các thỏa thuận tài chính đã được triển khai trước đó.
Đối với hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ, sự việc này được xem là tín hiệu cho thấy các startup có nguồn gốc Trung Quốc dù đặt trụ sở ở nước ngoài vẫn có thể chịu sự giám sát chặt chẽ từ Bắc Kinh. Điều này có thể khiến các nhà đầu tư quốc tế thận trọng hơn với các thương vụ xuyên biên giới trong lĩnh vực AI và công nghệ lõi.
Nhiều chuyên gia cho rằng sau vụ Manus, các thương vụ đầu tư quốc tế trong lĩnh vực công nghệ cao sẽ phải tính đến yếu tố phê duyệt an ninh quốc gia như một bước bắt buộc, thay vì chỉ tập trung vào yếu tố tài chính và thị trường.
Thương vụ Meta - Manus vì thế không chỉ là câu chuyện mua bán doanh nghiệp, mà còn phản ánh xu hướng siết kiểm soát công nghệ chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về AI ngày càng quyết liệt.
