Để các quy định thực sự đi vào đời sống, góp ý Dự án Luật sửa đổi, bổ sung 3 luật ngành ngân hàng, một số ý kiến đề nghị, cân nhắc định nghĩa chuẩn xác các khái niệm.
Theo đó, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng (một luật sửa 3 luật ngành ngân hàng) được sửa đổi nhằm kịp thời thể chế hóa các nội dung định hướng của Đảng, đảm bảo phù hợp với quá trình sắp xếp bộ máy của chính quyền địa phương hai cấp và của Ngân hàng Nhà nước.
Đồng thời việc sửa đổi giúp khơi thông nguồn vốn, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đây cũng là bước đi nhằm kịp thời khắc phục những thiếu hụt về khuôn khổ pháp lý trong việc phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của Nhóm Châu Á - Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG), Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính (FATF) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), phục vụ cho kỳ đánh giá công tác phòng, chống rửa tiền tiếp theo tại Việt Nam.
Tại Dự thảo, các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước tập trung bổ sung vị trí trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam nhằm tạo cơ sở pháp lý để Ngân hàng Nhà nước thực hiện thu thập thông tin, số liệu. Qua đó, hỗ trợ quá trình điều chỉnh chính sách đầu tư, tính toán các chỉ tiêu kinh tế quan trọng để đối phó kịp thời với các cú sốc của kinh tế toàn cầu. Bổ sung các quy định, chế định Việt Nam thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt (trừ các trường hợp được phép theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam)...
Với Luật Phòng, chống rửa tiền, Dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi” theo quy định của FATF nhằm bao quát đầy đủ các trường hợp sở hữu trực tiếp, gián tiếp hoặc có quyền kiểm soát trên thực tế đối với khách hàng là tổ chức pháp lý hoặc người có quyền chi phối, hưởng lợi từ giao dịch do khách hàng thực hiện mang lại.
Bên cạnh đó, bổ sung tổ chức cung ứng dịch vụ tài sản mã hóa vào diện đối tượng báo cáo; bổ sung các giao dịch đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa; bổ sung trách nhiệm triển khai công tác phòng, chống rửa tiền của Bộ Tài chính trong lĩnh vực này nhằm xử lý các thiếu hụt được chỉ ra trong báo cáo đa phương và báo cáo cập nhật (follow-up) của APG...
Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước đề xuất bổ sung đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để tạo cơ sở phát lý cho ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện hoạt động nêu trên trên cơ sở quy định của pháp luật có liên quan.
Nhấn mạnh sự cần thiết ban hành Dự án Luật (sửa đổi) lần này, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, để quy định thực sự đi vào đời sống, góp ý Dự án Luật, một số ý kiến đề nghị, cân nhắc định nghĩa chuẩn xác các khái niệm.
Tại phiên họp thẩm tra sơ bộ một số Dự án Luật để chuẩn bị nội dung báo cáo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, cho ý kiến tại Phiên họp thứ tư mới đây, tham gia góp ý Dự án Luật này, ông Tô Huy Vũ, Chủ tịch Hội đồng thành viên Agribank, đại biểu Quốc hội khóa XVI đánh giá cao nỗ lực bám sát chuẩn mực quốc tế của ban soạn thảo.
Trong đó, góp ý nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền, ông Tô Huy Vũ cho rằng, đây là bước tiến lớn tiệm cận khuyến nghị của FATF. Tuy nhiên, để các quy định thực sự đi vào đời sống, hồ sơ cần thuyết minh rõ ràng, cam kết ban hành cụ thể tiêu chí định lượng, định tính về “chủ sở hữu hưởng lợi” và cách xác định chuỗi kiểm soát gián tiếp theo chuẩn FATF và OECD.
“Đặc biệt, khái niệm này phải đồng nhất với Luật Doanh nghiệp để tránh việc các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp phải duy trì song song hai bộ dữ liệu gây lãng phí nguồn lực”, Chủ tịch Hội đồng thành viên Agribank góp ý.
Về vấn đề “tài sản mã hóa”, Chủ tịch Hội đồng thành viên Agribank khẳng định, việc đưa dịch vụ tài sản mã hóa vào diện đối tượng báo cáo và bổ sung dấu hiệu đáng ngờ chuyên biệt là bắt buộc theo Khuyến nghị của FATF. Dù vậy cần xử lý thời hạn lưu trữ thông tin, bởi trong Dự thảo Luật này là 5 năm, trong khi yêu cầu áp dụng cho nhà cung cấp dịch vụ trong cơ chế thí điểm lại là 10 năm. Biện pháp xử lý được đề xuất là áp dụng nguyên tắc “pháp luật chuyên ngành quy định thời hạn dài hơn thì ưu tiên áp dụng thời hạn dài hơn”.
Cũng quan tâm đến vấn đề này, tham gia góp ý Dự thảo Luật, dẫn số liệu thực tế, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thị Thu Hà cho rằng, tỷ lệ người dân sở hữu tài sản số, tài sản mã hóa tại Việt Nam hiện nay đang nằm trong xu thế khá cao nhưng hành lang pháp lý hiện nay lại quá phân tán và thiếu thống nhất.
Vì vậy, đại biểu kiến nghị ban soạn thảo làm rõ, định nghĩa chuẩn xác các khái niệm “tài sản mã hóa”, “tài sản số”, “tài sản ảo” và phạm vi điều chỉnh cụ thể từng loại để bảo đảm không vênh với Bộ luật Dân sự, Luật Giao dịch điện tử.
