Năm 2026, hệ sinh thái startup AI Đông Nam Á chuyển sang giai đoạn sàng lọc, khi dòng vốn thận trọng hơn, định giá điều chỉnh và yêu cầu tạo doanh thu, dòng tiền bền vững trở thành tiêu chí sống còn.
Bước vào năm 2026, hệ sinh thái khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) tại Đông Nam Á đang trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh mẽ. Sau thời kỳ tăng trưởng nóng, dựa nhiều vào kỳ vọng và dòng vốn mạo hiểm, thị trường đang chuyển trọng tâm sang hiệu quả kinh doanh, khả năng sinh lời và giá trị ứng dụng thực tiễn.
Tại các trung tâm khởi nghiệp như Singapore, Việt Nam và Thái Lan, ngày càng nhiều startup AI lựa chọn chiến lược phát triển thận trọng, tập trung vào sản phẩm giải quyết bài toán cụ thể của doanh nghiệp và thị trường. Việc mở rộng bằng mọi giá, chấp nhận “đốt tiền” kéo dài, không còn được xem là lựa chọn an toàn trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.
Thực tế cho thấy, áp lực từ nhà đầu tư buộc các startup AI phải chứng minh năng lực tạo doanh thu sớm hơn. Các quỹ đầu tư mạo hiểm không còn ưu tiên những mô hình chỉ tăng trưởng người dùng, mà đặt nặng các chỉ số về dòng tiền, biên lợi nhuận và khả năng mở rộng bền vững. Điều này tạo ra quá trình sàng lọc tự nhiên, loại bỏ các doanh nghiệp thiếu nền tảng tài chính và chiến lược rõ ràng.
Dữ liệu từ nền tảng pvtIQ của Smartkarma cho thấy, trong năm 2025, tổng vốn đầu tư mạo hiểm vào startup AI tại Đông Nam Á đạt khoảng 410,5 triệu USD, giảm 21% so với năm trước. Dù mức giảm này phản ánh sự thận trọng của thị trường, AI vẫn là một trong những lĩnh vực thu hút vốn tốt nhất trong khu vực.
Singapore tiếp tục giữ vai trò trung tâm của hệ sinh thái AI ASEAN. Theo báo cáo e-Conomy SEA 2025 của Google, Temasek và Bain, hơn 70% trong số khoảng 680 startup AI của Đông Nam Á đặt trụ sở tại Singapore, nhờ lợi thế về hạ tầng công nghệ, môi trường pháp lý và chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo.
Trong khi đó, Việt Nam và Thái Lan đang nổi lên với các mô hình AI ứng dụng chuyên sâu vào từng lĩnh vực cụ thể như bán lẻ, sản xuất, logistics, tài chính và chăm sóc khách hàng. Nhiều startup lựa chọn khai thác thị trường ngách, phục vụ doanh nghiệp vừa và nhỏ, từ đó sớm hình thành doanh thu và giảm phụ thuộc vào vốn đầu tư bên ngoài.
Giới chuyên gia nhận định, rủi ro bong bóng AI nếu xảy ra sẽ tập trung vào nhóm doanh nghiệp đầu tư lớn vào hạ tầng, chi phí tính toán cao nhưng chưa xây dựng được mô hình kinh doanh hiệu quả. Ngược lại, những startup vận hành tinh gọn, tập trung giải quyết vấn đề thực và có khách hàng trả tiền cho sản phẩm sẽ có khả năng trụ vững qua giai đoạn điều chỉnh.
Nhìn tổng thể, năm 2026 được xem là giai đoạn “lửa thử vàng” của startup AI Đông Nam Á. Đây không chỉ là phép thử về công nghệ, mà còn là bài toán về quản trị, chiến lược và năng lực tài chính. Những doanh nghiệp vượt qua được giai đoạn này sẽ có nền tảng vững chắc để bứt phá, góp phần định hình diện mạo mới cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của khu vực.
