Ngân hàng không siết tín dụng với bất động sản hay các lĩnh vực khác, nhưng nâng chuẩn để nâng cao chất lượng tín dụng, tăng hiệu quả dòng vốn.
Việc siết chuẩn cho vay thực tế là để tăng chất lượng dòng vốn tín dụng trong bối cảnh các ngân hàng vừa có động lực bên ngoài (chỉ tiêu giao), vừa có yêu cầu nội tại (cân đối vốn, đảm bảo chất lượng tài sản, chất lượng cho vay) với định hướng chọn lọc hơn.
Cuối năm 2025, đầu năm 2026, các ngân hàng dự kiến kế hoạch tăng trưởng tín dụng khá cao, trên nền tăng trưởng tín dụng cao của 2025 tạo đà cho năm kế tiếp; cùng với đó là các kỳ vọng về mở rộng dư nợ để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP 2 chữ số. Hàng loạt dự án đầu tư trọng điểm và nhu cầu vốn của nền kinh tế ở năm mở đầu giai đoạn chiến lược 2026-2030 cũng là cơ sở để các nhà băng tin tưởng vào triển vọng tín dụng của năm 2026.
Sau một năm tăng trưởng tín dụng vô cùng mạnh mẽ, cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, tín dụng/quy mô GDP cũng lên tới 146%, ngành ngân hàng đã điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng cho cả năm về còn 15%. Lưu ý rằng trong năm 2025, kịch bản ban đầu của ngành ngân hàng cũng là chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng 15%.
Tuy nhiên, trong năm 2026, các yêu cầu về kiểm soát chuẩn tín dụng ráo riết hơn. Sau một quý với hạn mức được ấn định cụ thể, khả năng các ngân hàng “thả lỏng” và mở rộng dư nợ cho vay ồ ạt từ quý II/2026 đang khá hẹp cửa với ngân hàng cần cân đối vốn - giải áp lực thanh khoản; thận trọng trước rủi ro lạm phát và tỷ giá khi biến số vĩ mô toàn cầu khó dự đoán, đặc biệt là xung đột địa chính trị và giá năng lượng.
Một số ngân hàng đã cho thấy “room” tín dụng kỳ vọng được điều chỉnh. Chẳng hạn từ tham vọng tăng trưởng tín dụng 35% cho năm 2026, MB vừa duyệt các chỉ tiêu tại ĐHĐCĐ với tăng trưởng tín dụng từ khoảng 30%. Một chuyên gia cho rằng sự điều chỉnh này là phù hợp với chỉ tiêu chung của hệ thống. Đặc biệt, không chỉ MB mà các nhà băng vốn được hưởng lợi về room tín dụng nhờ chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu, theo kết luận của Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn tại cuộc họp đầu tiên ở nhiệm kỳ mới với các ngân hàng, cũng sẽ không còn được ưu tiên room nữa.
Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinRatings nhận định, thay cho tăng trưởng bứt phá, năm 2026 sẽ là năm ngân hàng hướng đến tăng trưởng có chọn lọc hơn dưới các quy định kiểm soát chặt chẽ hơn từ cơ quan quản lý. Tăng trưởng chọn lọc sẽ phân hóa theo năng lực vốn, khả năng sinh lời và cấu trúc nguồn vốn của từng ngân hàng.
Từ góc độ thực tiễn, sự phân hóa cũng thể hiện trong định hướng, quan điểm của từng nhà băng. Ông Phạm Hồng Hải, Tổng Giám đốc Ngân hàng OCB cho biết, để chuẩn bị cho năm 2026, ngay từ năm 2025 nhà băng này đã siết lại chuẩn tín dụng, chiến lược của ngân hàng chuyển dịch từ bán các dịch vụ đơn thuần sang Customer Centric (khách hàng trọng tâm), tức là tập trung vào phân khúc mà OCB có khả năng cạnh tranh và thấu hiểu. Đi cùng với đó là phân loại nợ và trích lập.
“Chúng tôi siết lại chuẩn này để đảm bảo có bức tranh rõ ràng nhất về sự ổn định của ngân hàng. Chúng tôi cũng xây dựng lại phân khúc bán lẻ; chuyển dịch lên phân khúc cao hơn, tạo ra nhiều doanh thu, lợi nhuận và quản trị rủi ro tốt hơn. Đồng thời, tái cấu trúc mảng doanh nghiệp, mảng khách hàng FDI và khối SME. Khi trần tín dụng bị hạn chế, việc nâng chuẩn tín dụng với các khách hàng nhưng đồng thời mở rộng các dịch vụ để đảm bảo cung cấp tối ưu theo nhu cầu của khách hàng sẽ giúp ngân hàng đảm bảo thu nhập lãi lẫn tăng tỷ trọng thu nhập ngoài lãi”, ông Hải cho biết.
Trong khi đó với MB, Tổng Giám đốc Phạm Như Ánh cho biết năm 2025, ngân hàng tăng trưởng tín dụng 40%, bao gồm bán nợ qua MBV. Theo ông Ánh, tăng trưởng mạnh ở thời điểm từ 2025 sẽ tiếp tục kéo dài trong chu kỳ 4 năm, đảm bảo đưa MB trở thành định chế tài chính quy mô lớn. “Bằng mọi quyết tâm, MB sẽ tăng trưởng mạnh nhưng đảm bảo an toàn, hiệu quả, chọn phân khúc khách hàng an toàn để tập trung và đảm bảo các hệ số rủi ro”, ông Ánh cho biết.
Nhìn chung, việc ngân hàng tập trung siết chuẩn tín dụng được xem là lựa chọn thích đáng khi vốn không còn rẻ và dòng chảy không thể ồ ạt như trước đây. TS Đinh Thế Hiển, Chuyên gia kinh tế cho rằng sau một quý khởi động có sự thận trọng, đặc biệt với các diễn biến mới của vĩ mô, Việt Nam đã xác định tăng trưởng cao nhưng không tăng trưởng bằng mọi giá. Thông điệp này được Thủ tướng khẳng định cũng sẽ phần nào là định hướng cho chính sách tệ - tài khóa, trong đó có định hướng chuyển động của ngân hàng. Với áp lực lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát (4,5%), Chính phủ sẽ trong chiến lược và chính sách tài khóa theo hướng cung tiền để đạt GDP cao 10%, trong đó có sự phối hợp linh hoạt từ tín dụng ngân hàng.
“Vốn được kiểm soát chứ không phải bị triệt tiêu mở rộng. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải là chủ thể chủ động và linh hoạt trong tìm kiếm, tiếp cận mọi dòng vốn, đồng thời cấu trúc tài chính và các dự án để đảm bảo năng lực tiếp cận chuẩn cho vay/ gọi vốn”, ông Hiển khuyến nghị.
