Ngân hàng Nhà nước yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực căn cứ nguồn lực hiện có; kết quả theo dõi, quản lý, giám sát; tình hình thực tế về việc giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng.
Ngân hàng Nhà nước vừa có văn bản gửi Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các khu vực yêu cầu thanh tra, kiểm tra về việc giảm lãi suất.
Văn bản của Ngân hàng Nhà nước nêu rõ, Văn phòng Chính phủ đã có Công văn số 532 ngày 17/10 thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng tại cuộc họp về việc điều hành chính sách tiền tệ.
Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng tại văn bản nêu trên, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực căn cứ nguồn lực hiện có; kết quả theo dõi, quản lý, giám sát; tình hình thực tế về việc giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng để tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra chuyên đề đối với việc chấp hành các quy định pháp luật và chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước về việc giảm lãi suất tại các tổ chức tín dụng.
Trên cơ sở kết quả thanh tra, kiểm tra, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các khu vực kịp thời nhận diện, chấn chỉnh, xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định pháp luật.
Thời gian triển khai thanh tra, kiểm tra là ngay trong tháng 11 và báo cáo Ngân hàng Nhà nước kết quả thực hiện trong cùng tháng 11 để kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Trước đó, công văn số 9608/NHNN-CSTT ngày 18/10/2026 của Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; giảm lãi suất cho vay khách hàng, trong đó tập trung giảm 1,5-2,0%/năm đối với lĩnh vực sản xuất kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Đồng thời tăng cường giám sát và kiểm soát rủi ro tập trung dư nợ tín dụng. Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng phải kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động thẩm định giá trị TSBĐ phù hợp với giá trị thị trường; thực hiện phân loại nợ và trích lập đầy đủ, tăng cường giám sát chất lượng tín dụng, xây dựng kế hoạch nâng cao LLR.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn đã có cuộc gặp mặt trực tiếp các Lãnh đạo ngân hàng vào 19/10. 46/46 tổ chức tín dụng đã đồng thuận cam kết thực hiện yêu cầu hạ lãi suất.
Ngân hàng Nhà nước sau đó tiếp tục có động thái yêu cầu các NHTM quán triệt trong toàn hệ thống NHTM, trên tất cả các kênh bán hàng tổ chức triển khai quyết liệt giảm thực chất lãi suất huy động và cho vay theo chỉ đạo của Thống đốc NHNN tại cuộc họp ngày 19/10/2026 và công văn số 9608/NHNN-CSTT ngày 18/10/2026.
Các NHTM phải thực hiện giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong các tháng cuối năm 2026 so với mức lãi suất của chính NHTM tại kỳ báo cáo ngày 11/10/2026 - 20/10/2026.
Để theo dõi các NHTM thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của NHNN trong việc giảm thực chất lãi suất tiền gửi và cho vay, NHNN sẽ theo dõi số liệu lãi suất bình quân đối với các giao dịch phát sinh mới trong các tháng cuối năm 2026 của các NHTM thông qua hệ thống báo cáo thống kê tại công văn số 6194/NHNN-DBTK ngày 7/8/2023 về việc yêu cầu thực hiện báo cáo lãi suất của các giao dịch phát sinh mới.
Công văn NHNN nêu rõ trường hợp NHTM không thực hiện chỉ đạo của NHNN, NHNN sẽ có biện pháp xử lý nghiêm, bao gồm cả việc xem xét giảm/giao thấp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng.
Theo thông tin của Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026 ngày 4/11/2026, đã có 46/46 ngân hàng thương mại (NHTM)) điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết 0,5%/năm kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.
Biểu lãi suất huy động của hàng loạt ngân hàng VPBank, Techcombank, MB, ACB, Sacombank, HDBank, SHB, VIB, SeABank, BacABank, TPBank, NCB, KienlongBank, Saigonbank, Vietbank, OCB, LPBank, BVBank, GPBank... và đặc biệt nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước như Agribank, Vietcombank, BIDV, VietinBank ghi nhận vào đầu tháng 11/2026, đã có điều chỉnh tại ít nhất 1 kỳ hạn trong nhóm các kỳ hạn 6,9,12,24 tháng, hoặc theo hình thức huy động (trực tuyến hay tại quầy).
Đã có khoảng hơn 20 ngân hàng công bố các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, với mức giảm lãi suất từ 1,5 đến 2%/năm.
Tính trong tháng 10 với khoảng 1/3 thời gian cuối của tháng được các ngân hàng công bố điều chỉnh lãi suất theo yêu cầu, VCBS cho rằng mặt bằng lãi suất huy động (LSHĐ) giảm đồng loạt khoảng 42–52 điểm cơ bản (bps) so với tháng 9, tập trung chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Tuy nhiên, nhiều ngân hàng vẫn duy trì các gói ưu đãi cộng thêm lãi suất, khiến mặt bằng lãi suất thực tế vẫn ở mức cao.
Theo dõi trên thị trường, không khó để nhận thấy vẫn còn xuất hiện thông tin có nhà băng còn duy trì ưu đãi lãi suất tiết kiệm cộng thêm (có điều kiện hoặc không) với tổng lãi suất gồm ưu đãi lên tới trên 9%/năm. Song song đó, các ngân hàng cũng có xu hướng "dịch chuyển" huy động từ tiền gửi tiết kiệm sang huy động chứng chỉ tiền gửi. Đây cũng là cơ sở để thị trường mong đợi kết quả thanh, kiểm tra thực hiện giảm lãi suất của các ngân hàng, qua đó tạo động lực để các ngân hàng giảm chi phí vốn, giãm lãi suất cho vay và hiệu quả trong thực tế.
Nhận định về thực hiện giảm lãi suất của các NHTM, TCBS cho rằn, chi phí huy động khó giảm sâu. Theo các nhà phân tích TCBS, huy động vốn tăng 11,22%, gần bắt kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng 11,44%. Chênh lệch giữa dư nợ cho vay và huy động vốn bằng VND đã thu hẹp từ gần 2 triệu tỷ đồng xuống dưới 1,5 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nhu cầu vốn vẫn ở mức cao, khiến lãi suất huy động thực tế khó giảm nhiều.
Yêu cầu thực hiện hạ lãi suất huy đông (cân đối cơ cấu nguồn vốn và chi phí vốn để hạ lãi suất cho vay), sẽ dẫn đến sự phân hóa giữa các nhóm ngân hàng. Theo TCBS, nhóm ngân hàng quốc doanh chịu tác động nhiều hơn do đi đầu trong việc thực hiện chủ trương, trong khi lãi suất cho vay vốn đã ở mức thấp nên dư địa giảm thêm không còn nhiều. Ngược lại, các ngân hàng có chi phí vốn cao, phụ thuộc vào nguồn tiền gửi có kỳ hạn với lãi suất cao, sẽ được hưởng lợi tương đối khi có thể đồng loạt hạ lãi suất huy động mà không lo mất khách hàng vào tay đối thủ.
