CPI tháng 10 của Mỹ vượt dự báo và quan điểm cứng rắn của một số quan chức FED khiến thị trường dự báo xác suất lớn về một đợt tăng lãi suất vào tháng 12/2026.
Theo báo cáo của Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố ngày 10/11, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 tăng 0,4% so với tháng trước, cao hơn mức dự báo 0,3%. CPI cơ bản, không tính giá lương thực và năng lượng, tăng 0,3%, vượt dự báo 0,2%, và là tháng thứ ba liên tiếp ở mức này.
Đáng chú ý, cơ quan thống kê Mỹ không công bố tỷ lệ lạm phát so với cùng kỳ năm trước, do dữ liệu tháng 10/2025 đã không được thu thập trong thời gian chính phủ Mỹ đóng cửa.
Cơ cấu số liệu cho thấy áp lực giá đã lan rộng. Giá năng lượng chỉ tăng 0,7% trong tháng 10, thấp hơn nhiều so với mức 5,2% của tháng 9, khi tác động của chiến sự Iran lên giá nhiên liệu dần lắng xuống. Tuy nhiên, chi phí nhà ở tăng 0,3% và chiếm hơn 30% mức tăng chung của CPI. Giá lương thực và nhiều loại dịch vụ cũng tiếp tục đi lên.
Diễn biến này cho thấy lạm phát không còn chủ yếu xuất phát từ cú sốc giá dầu, mà đã thấm vào các thành phần khó giảm hơn của nền kinh tế. Kết hợp với báo cáo việc làm tháng 10 tăng 165.000 việc làm, gần gấp ba dự báo, và tiền lương tăng 0,4% trong tháng, bức tranh kinh tế Mỹ đang nghiêng về phía quá nóng hơn là suy yếu.
Chỉ vài giờ trước khi số liệu được công bố, Thống đốc Fed Christopher Waller đã có bài phát biểu ủng hộ tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong tháng 12 ngay cả khi lạm phát tháng 10 cải thiện.
Nếu CPI cơ bản tăng khoảng 0,3% hoặc cao hơn, ông Christopher Waller cho rằng cần một động thái chính sách mạnh hơn có thể là cần thiết với mức tăng 0,5 điểm phần trăm. Ông Waller cho rằng chỉ tăng 0,25 điểm phần trăm trong kịch bản đó sẽ khiến uy tín của Fed bị đặt vào rủi ro. Số liệu công bố sau đó cho thấy CPI cơ bản đúng ở mức 0,3%, ngưỡng mà ông đã nêu.
Theo Bloomberg, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan, thành viên có quyền bỏ phiếu trong tháng 12, cho rằng Fed cần thực hiện ít nhất hai lần tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm nữa, và có thể với tốc độ nhanh hơn. Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem cũng nhận định việc thắt chặt thêm chính sách tiền tệ là cần thiết.
Thị trường tài chính lập tức điều chỉnh kỳ vọng. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm nhất với kỳ vọng lãi suất, tăng 17 điểm cơ bản trong phiên, mức tăng mạnh nhất trong 19 tháng. Theo Benzinga, lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng khoảng 10 điểm cơ bản, tiến sát ngưỡng 5%, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm lên khoảng 5,35%.
Trên thị trường chứng khoán, S&P 500 giảm 0,38%, Nasdaq giảm 0,74% và Dow Jones giảm 0,30%. Giá vàng giảm gần 2% khi đồng USD mạnh lên.
Theo công cụ FedWatch, nhà đầu tư hiện định giá gần như chắc chắn Fed sẽ tăng lãi suất trong cuộc họp ngày 8 và 9/12/2026, với xác suất khoảng 85% cho mức tăng 0,25 điểm phần trăm và khoảng 14 đến 15% cho mức 0,5 điểm phần trăm, từ mức gần như bằng 0 trước khi báo cáo được công bố.
Ông Preston Caldwell, chuyên gia kinh tế cấp cao về Mỹ của Morningstar, nhận định số liệu lạm phát “nóng” đã bảo đảm một đợt tăng lãi suất trong tháng 12, và nếu các số liệu tương tự tiếp tục xuất hiện, Fed nhiều khả năng sẽ tăng lãi suất nhiều lần trong năm 2027.
Tuy nhiên, không phải tất cả đều đồng tình với kịch bản Fed tăng mạnh lãi suất. Ông Stephen Stanley, kinh tế trưởng về Mỹ của Santander, vẫn tin Fed sẽ chỉ tăng 0,25 điểm phần trăm, và cho rằng quan điểm của ông Waller có thể chưa phản ánh đồng thuận chung trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC). Theo Bloomberg, hợp đồng tương lai lãi suất hiện phản ánh kịch bản tăng 0,25 điểm phần trăm trong tháng 12, tiếp theo là thêm một đợt tăng vào tháng 1 và có thể vào tháng 4/2027.
Khả năng Fed tăng lãi suất, thậm chí ở mức 0,5 điểm phần trăm, sẽ tiếp tục củng cố sức mạnh của đồng USD và gây áp lực lên tỷ giá USD/VND trong những tháng cuối năm nay, đúng giai đoạn nhu cầu ngoại tệ thanh toán nhập khẩu tăng cao.
Lợi suất trái phiếu Mỹ tiến sát 5% cũng có thể khiến dòng vốn đầu tư gián tiếp rút khỏi các thị trường mới nổi, trong đó có chứng khoán Việt Nam. Điều này có thể khiến dư địa để Ngân hàng Nhà nước duy trì mặt bằng lãi suất thấp hỗ trợ tăng trưởng vì thế sẽ bị thu hẹp. Doanh nghiệp có khoản vay bằng USD hoặc phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu cần chủ động phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
