Số liệu việc làm tháng 10 của Mỹ vượt xa kỳ vọng làm gia tăng khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tăng lãi suất vào cuối năm nay.
Theo báo cáo của Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố ngày 6/11, nền kinh tế Mỹ tạo thêm 165.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 10, gấp gần ba lần mức dự báo khoảng 60.000 đến 65.000 của giới phân tích. Tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 4,2% xuống 4,1%.
Không chỉ số liệu tháng 10, bức tranh các tháng trước cũng được điều chỉnh theo hướng tích cực hơn. Số việc làm tháng 8 được nâng từ 133.000 lên 186.000, tháng 9 từ 29.000 lên 60.000, tổng cộng tăng thêm 84.000 việc làm.
Theo đó, mức tăng bình quân ba tháng gần nhất đạt khoảng 137.000 việc làm mỗi tháng, cao hơn đáng kể so với nhận định trước đó về đà giảm tốc của thị trường lao động.
Đáng chú ý, mức tăng việc làm diễn ra trên diện rộng. Ngành dịch vụ chuyên môn và kinh doanh dẫn đầu với 70.000 việc làm mới. Y tế tăng 42.000, vận tải và kho bãi tăng 25.000, sản xuất tăng 19.000. Theo Bloomberg, với mức tăng của tháng 10, tổng số việc làm trong ngành sản xuất đã quay lại mức dương kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng.
Khu vực tư nhân tạo thêm 159.000 việc làm, vượt xa mức dự báo 64.000, trong khi khu vực công tăng nhẹ 6.000 sau khi giảm 18.000 trong tháng 9.
Tiền lương, yếu tố được Fed đặc biệt quan tâm, cũng tăng nhanh hơn dự kiến. Thu nhập bình quân theo giờ tăng 0,4% so với tháng trước và 3,1% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức dự báo lần lượt 0,3% và 2,9%.
Bà Seema Shah, Chiến lược gia trưởng toàn cầu tại Principal Asset Management, cho rằng báo cáo này là sự phản bác mạnh mẽ đối với lo ngại kinh tế Mỹ đang bước vào giai đoạn suy giảm đáng kể. Theo bà, tăng trưởng việc làm diễn ra trên diện rộng cho thấy nền kinh tế vẫn hấp thụ lao động tốt, chưa có dấu hiệu chùn bước dưới tác động của điều kiện tài chính thắt chặt.
Fed có thể tăng lãi suất tháng 12
Số liệu mạnh ngay lập tức tác động đến kỳ vọng chính sách tiền tệ. Theo công cụ FedWatch của CME Group, xác suất Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong tháng 12 lên khoảng 77%, tăng khoảng 10 điểm phần trăm so với một ngày trước đó.
Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm với kỳ vọng lãi suất, nhích lên 4,51%. Trong khi đó, lợi suất kỳ hạn 10 năm gần như đi ngang quanh 4,83%.
Ông Addison Maier, quản lý danh mục tại Janus Henderson Investors, cho rằng báo cáo việc làm “mạnh một cách rõ ràng” cho phép các quan chức Fed tập trung nhiều hơn vào mục tiêu kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, ông lưu ý trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, yếu tố quyết định đối với Fed vẫn là diễn biến lạm phát và triển vọng của làn sóng đầu tư AI.
Hiện lãi suất điều hành của Fed ở mức 3,75 đến 4%, sau đợt tăng hồi tháng 9, lần đầu tiên kể từ năm 2023. Trong cuộc họp cuối tháng 10, Fed giữ nguyên lãi suất với tỷ lệ phiếu 10 : 2, đồng thời cảnh báo lạm phát vẫn ở mức cao.
Chỉ số giá tiêu dùng tháng 9 tăng 3,7% so với cùng kỳ, chủ yếu do giá năng lượng leo thang từ cuộc xung đột tại Trung Đông.
Dù vậy, Bloomberg Economics vẫn dự báo Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng 12. Lý do là điều kiện tài chính đã thắt chặt đáng kể qua đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ và chênh lệch lợi suất trái phiếu doanh nghiệp mở rộng. Tuy nhiên, tổ chức này thừa nhận rủi ro tăng lãi suất đã cao hơn trước.
Một số yếu tố cũng có thể làm giảm áp lực lạm phát trong thời gian tới. Giá dầu đã giảm mạnh sau bầu cử giữa kỳ tại Mỹ và các tín hiệu đàm phán giữa Mỹ và Iran, với giá dầu Brent lùi về quanh 98 USD/thùng từ mức hơn 116 USD cuối tháng 10. Quốc hội mới do đảng Dân chủ kiểm soát cả hai viện cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy giải pháp ngoại giao.
Tác động đối với Việt Nam
Kinh tế Mỹ tăng trưởng vững là tín hiệu tích cực đối với xuất khẩu Việt Nam, khi Mỹ tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất của nhiều mặt hàng chủ lực như điện tử, dệt may, đồ gỗ.
Tuy nhiên, khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 sẽ khiến chênh lệch lãi suất giữa đồng USD và VND tiếp tục bất lợi, tạo áp lực lên tỷ giá và thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ trong nước.
Doanh nghiệp có khoản vay bằng ngoại tệ hoặc phụ thuộc nhập khẩu nguyên liệu cần chủ động phòng ngừa rủi ro tỷ giá trong những tháng cuối năm nay.
