Ngành giấy trước áp lực chuyển đổi xanh từ thị trường xuất khẩu

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về phát thải carbon và minh bạch chuỗi cung ứng, áp lực chuyển đổi xanh đang lan từ các doanh nghiệp xuất khẩu sang cả những nhà cung cấp nguyên liệu trong nước. Dự án điện mặt trời mái nhà vừa được Công ty Cổ phần Giấy KORO Việt Nam khởi công tại Thanh Hóa là minh chứng rõ nét cho xu hướng chuyển dịch sang sử dụng năng lượng xanh trong hoạt động sản xuất.

Mới đây, Công ty Cổ phần Giấy KORO Việt Nam đã khởi công dự án điện mặt trời mái nhà công suất 1.007,5 kWp tại Khu công nghiệp Bỉm Sơn (Thanh Hóa). Dự án được triển khai với sự tham gia của Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng và Công nghệ VINCI E&C trong vai trò tổng thầu EPC và nguồn vốn xanh từ nhà đầu tư năng lượng tái tạo quốc tế Constant Energy.

Theo kế hoạch, hệ thống sẽ tạo ra khoảng 1.136.309 kWh điện mỗi năm đáp ứng được 6,2% sản lượng điện tiêu thụ của nhà máy. Toàn bộ sản lượng điện được sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất của nhà máy. Đáng chú ý, chỉ riêng việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời này giúp KORO Việt Nam cắt giảm 749 tCO2 mỗi năm, một lượng phát thải đáng kể mà doanh nghiệp chưa cần thay đổi quy trình sản xuất hay đầu tư máy móc phức tạp đã có thể đạt được. Đây chính là lý do điện mặt trời đang trở thành lựa chọn ưu tiên của các doanh nghiệp sản xuất trong hành trình xanh hóa.

Đối với ngành giấy, việc chuyển đổi sang sử dụng năng lượng tái tạo không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ môi trường mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng tiếp cận thị trường. Các đối tác quốc tế ngày càng quan tâm đến tỷ lệ năng lượng xanh trong sản xuất, mức phát thải carbon của sản phẩm cũng như khả năng truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Điều này khiến bài toán năng lượng sạch trở thành một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

KORO Việt Nam hiện là nhà máy đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam sản xuất được giấy Coreboard cao cấp đạt độ bền liên kết lên tới 700J/m² (Ply Bond). Đây là dòng giấy công nghiệp kỹ thuật cao được sử dụng làm lõi cuộn trong nhiều lĩnh vực sản xuất như sợi dệt, tôn thép, đồng và bao bì công nghiệp. Với công suất hơn 7.000 tấn mỗi tháng, sử dụng nguyên liệu giấy thu hồi tái chế (OCC) và hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn ngành, doanh nghiệp đang theo đuổi chiến lược thay thế sản phẩm nhập khẩu bằng hàng sản xuất trong nước có chất lượng cao, từng bước mở rộng hiện diện trên thị trường quốc tế.

Chia sẻ về định hướng phát triển của doanh nghiệp, ông Đào Xuân Sỹ – Phó Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Giấy KORO Việt Nam cho biết, mặc dù công suất dự án mới ở mức hơn 1 MWp nhưng đây là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp, thể hiện quyết tâm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và từng bước hiện thực hóa mục tiêu sản xuất xanh. Dự án dự kiến sẽ được đưa vào vận hành trong tháng 9/2026.

Điểm đáng chú ý của dự án không chỉ nằm ở quy mô công suất mà còn ở mô hình hợp tác ba bên. VINCI E&C đảm nhận vai trò tổng thầu EPC, chịu trách nhiệm từ thiết kế, cung ứng thiết bị đến thi công và bàn giao công trình. Trong khi đó, Constant Energy, thành viên của Virya Energy Group, đơn vị đang vận hành danh mục hơn 265 MW năng lượng tái tạo tại Đông Nam Á, cung cấp nguồn vốn xanh quốc tế cho dự án.

Nhờ mô hình này, KORO Việt Nam có thể tiếp cận nguồn điện mặt trời mà không phải đầu tư vốn ban đầu cho hệ thống, đồng thời từng bước đáp ứng các yêu cầu về chứng nhận năng lượng tái tạo như I-REC, giảm phát thải khí nhà kính và tập trung nguồn lực cho hoạt động sản xuất cốt lõi.

Không dừng lại ở đó, doanh nghiệp cũng cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) theo Nghị định 57/2025/NĐ-CP nhằm nâng cao tỷ lệ sử dụng điện tái tạo trong thời gian tới. Đây là yêu cầu ngày càng phổ biến từ các tập đoàn đa quốc gia khi lựa chọn nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Từ góc độ hội nhập kinh tế quốc tế, vai trò của các doanh nghiệp sản xuất giấy như KORO không chỉ dừng ở việc cung cấp nguyên liệu cho thị trường nội địa. Sản phẩm giấy Coreboard hiện là đầu vào quan trọng của nhiều ngành xuất khẩu, đặc biệt là dệt may, lĩnh vực đang chịu áp lực ngày càng lớn về phát triển bền vững và giảm phát thải.

Các loại ống lõi giấy sử dụng trong quá trình cuộn sợi spandex, POY, DTY hay FDY đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe về độ bền và độ ổn định. Khi nhà cung cấp nguyên liệu sở hữu hồ sơ môi trường minh bạch và tỷ lệ năng lượng tái tạo cao, toàn bộ chuỗi sản xuất cũng được hưởng lợi trong quá trình đáp ứng các tiêu chí ESG mà khách hàng quốc tế yêu cầu.

Bên cạnh đó, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA hay RCEP đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với tỷ lệ nội địa hóa và khả năng chứng minh xuất xứ hàng hóa. Trong bối cảnh đó, việc hình thành hệ sinh thái cung ứng trong nước vừa đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, vừa đáp ứng tiêu chuẩn xanh được xem là điều kiện quan trọng để nâng cao khả năng tận dụng ưu đãi thuế quan và gia tăng giá trị cho hàng hóa xuất khẩu Việt Nam. Khi các FTA thế hệ mới ngày càng gắn chặt với yêu cầu phát triển bền vững, chuỗi cung ứng xanh đang trở thành một dạng “hộ chiếu thương mại” mới của doanh nghiệp.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, áp lực chuyển đổi xanh đối với ngành giấy sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới. EU hiện là một trong những thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt nhất về phát thải carbon, năng lượng tái tạo, truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và thực hành ESG. Điều đó đồng nghĩa, chuyển đổi xanh không còn là câu chuyện của riêng doanh nghiệp xuất khẩu cuối cùng mà đã lan tỏa đến từng mắt xích trong chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh đó, việc các doanh nghiệp sản xuất giấy chủ động đầu tư vào năng lượng sạch, giảm phát thải và minh bạch hóa hoạt động sản xuất không chỉ giúp tối ưu chi phí vận hành mà còn tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn. Dự án điện mặt trời mái nhà của KORO Việt Nam là một ví dụ cho thấy doanh nghiệp sản xuất đang từng bước chuyển mình theo yêu cầu của thị trường, qua đó góp phần nâng cao vị thế của ngành giấy Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng xanh và bền vững.