Nghị quyết 70-NQ/TW: Từ chủ trương lớn đến bài toán thực thi

Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết 70) được đánh giá là bước ngoặt quan trọng trong tư duy phát triển năng lượng của Việt Nam.

Mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp

Không chỉ xác lập những định hướng chiến lược dài hạn, Nghị quyết còn mở ra không gian thể chế mới, tạo điều kiện để các thành phần kinh tế, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp tư nhân, tham gia sâu và toàn diện hơn vào lĩnh vực năng lượng.

Theo Nghị quyết 70, phát triển năng lượng phải phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng thị trường năng lượng đồng bộ, cạnh tranh, minh bạch; từng bước xóa bỏ cơ chế bù chéo, điều chỉnh giá năng lượng theo tín hiệu thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Đáng chú ý, Nghị quyết nhấn mạnh việc khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, phát triển năng lượng trên cơ sở bình đẳng, minh bạch và chia sẻ rủi ro.

Những định hướng này được cụ thể hóa bằng các mục tiêu và dự báo quy mô rất lớn. Đến năm 2030, tổng công suất các nguồn điện dự kiến đạt khoảng 183 - 236 GW, tổng sản lượng điện khoảng 560 - 624 tỉ KWh. Cùng với đó, các cơ sở lọc dầu được định hướng đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu trong nước; mức dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập ròng. Hạ tầng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng được phát triển đồng bộ nhằm phục vụ các dự án điện khí LNG và các nhu cầu tiêu thụ khác của nền kinh tế.

Chính quy mô lớn và tầm nhìn dài hạn này đang mở ra “không gian phát triển” rất đáng kể cho doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là các ngành công nghiệp nền tảng. PGS, TS Nguyễn Chỉ Sáng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI) khẳng định, Nghị quyết 70 sẽ mở ra cơ hội rất lớn cho các ngành cơ khí – chế tạo trong nước nếu biết tận dụng đúng thời điểm.

“Chỉ riêng điện gió theo Quy hoạch điện VIII với phương án 50.000 – 100.000 MW, cứ 2 triệu USD/MW đã cần tới 100 – 200 tỷ USD. Đây là một thị trường rất lớn. Nếu cơ khí – chế tạo trong nước làm chủ được thì khối lượng công việc là mênh mông”, ông Sáng phân tích.

Theo Chủ tịch VAMI, khi doanh nghiệp trong nước làm chủ công nghệ và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giá thành có thể giảm từ 10 – 30%, đồng thời giúp doanh nghiệp không chỉ tham gia cung ứng thiết bị, mà còn từng bước làm chủ toàn bộ quá trình đầu tư, vận hành dự án. Đây chính là nền tảng để hình thành các doanh nghiệp năng lượng – công nghiệp có năng lực cạnh tranh khu vực.

Sớm cụ thể hóa để nghị quyết đi vào cuộc sống

Từ góc nhìn của nhà đầu tư, ông Nguyễn Duy Giang, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power) đánh giá, Nghị quyết 70 được ban hành rất kịp thời, trong bối cảnh ngành năng lượng đang đứng trước nhiều nút thắt về cơ chế và nhu cầu vốn đầu tư lớn.

Theo ông Giang, nếu được triển khai đúng tinh thần và nội dung, Nghị quyết 70 hoàn toàn có thể tạo cú hích để ngành năng lượng Việt Nam “cất cánh” trong giai đoạn tới.

Tuy nhiên, theo vị lãnh đạo doanh nghiệp này, yếu tố then chốt vẫn là tốc độ và chất lượng cụ thể hóa các chủ trương của Nghị quyết thành cơ chế, chính sách khả thi. Thời gian qua, Chính phủ và Bộ Công Thương đã trình Quốc hội một số nội dung quan trọng, trong đó có các cơ chế khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực mới như điện gió ngoài khơi, điện khí LNG.

“Trong thời gian tới, tôi tin rằng Chính phủ sẽ cùng các cơ quan có thẩm quyền và nhà đầu tư tìm ra những cơ chế phù hợp, bảo đảm nguyên tắc ‘lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ’ như Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhiều lần nhấn mạnh”, ông Giang cho biết.

Ở góc độ nghiên cứu và hoạch định chính sách, ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh nhấn mạnh rằng, để Nghị quyết 70 sớm đi vào thực tiễn, các bộ, ngành Trung ương và chính quyền địa phương cần khẩn trương kiện toàn bộ máy tổ chức, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ và bảo đảm sự vận hành thông suốt của hệ thống. Bất kỳ sự chậm trễ nào trong xử lý hồ sơ, thủ tục hành chính đều có thể làm lỡ nhịp đầu tư, qua đó tác động tiêu cực đến niềm tin của doanh nghiệp.

Cùng với nỗ lực từ phía cơ quan quản lý, các nhà đầu tư cũng được khuyến nghị chủ động phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dự án, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể trên tinh thần hợp tác, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.

“Khi những định hướng lớn như Nghị quyết 70 được ban hành, quá trình tổ chức thực hiện chắc chắn sẽ tiếp tục được rà soát, điều chỉnh để tiệm cận hơn với thực tiễn. Việc duy trì đối thoại chính sách thường xuyên và tăng cường sự tham gia mang tính xây dựng của cộng đồng doanh nghiệp sẽ là yếu tố then chốt, góp phần đưa Nghị quyết 70 thực sự đi vào cuộc sống và trở thành động lực cho sự phát triển bền vững của thị trường năng lượng Việt Nam”, chuyên gia này nhận định.