Ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục phối hợp để nghiên cứu xây dựng cơ chế cho phép các tổ chức tín dụng kết nối, khai thác các nguồn dữ liệu để phục vụ hoạt động ngân hàng.
Ngành ngân hàng đã có nhiều kết quả đạt được bước đầu trên các phương diện, đóng góp cho thực thi đổi mới sáng tao và chuyển đổi số quốc gia.
Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng, quán triệt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước và chỉ đạo của Chính phủ, ngành Ngân hàng đã sớm cụ thể hóa bằng chương trình, kế hoạch hành động: kiện toàn Ban Chỉ đạo về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06; ban hành Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030; đẩy mạnh rà soát, sửa đổi các quy định nhằm tháo gỡ vướng mắc cho thanh toán số, ngân hàng số, cho vay bằng phương tiện điện tử, đi đôi với cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Phát biểu tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng năm 2026 với chủ đề “Khơi thông nguồn lực cho đổi mới sáng tạo”, kết quả đạt được theo Phó Thống đốc ghi nhận, về thể chế, khuôn khổ pháp lý cho đổi mới sáng tạo trong hoạt động ngân hàng từng bước được hoàn thiện theo hướng kiến tạo, quản lý dựa trên rủi ro, tạo không gian thử nghiệm an toàn cho các mô hình kinh doanh mới.
Cùng với đó, hạ tầng thanh toán và dữ liệu của Ngành tiếp tục được hiện đại hóa. Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tăng trưởng mạnh cả về số lượng và giá trị giao dịch; tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản thanh toán đạt mức cao; thanh toán xuyên biên giới qua mã QR được mở rộng với nhiều nước trong khu vực; dịch vụ ngân hàng được kết nối, liên thông với dịch vụ công và nhiều lĩnh vực thiết yếu.
Đồng thời, an ninh, an toàn luôn được xác định là điều kiện tiên quyết của đổi mới. Việc làm sạch dữ liệu khách hàng, đối chiếu sinh trắc học, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và chia sẻ thông tin cảnh báo trong toàn hệ thống đã góp phần ngăn chặn hiệu quả nhiều vụ việc gian lận, lừa đảo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Đáng chú ý, năng lực đổi mới trong Ngành được nâng lên rõ rệt. Nhiều ngân hàng đã chuyển từ sáng kiến đơn lẻ sang tổ chức đổi mới bài bản, hình thành đơn vị chuyên trách, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ mới trong quản trị, điều hành và phát triển sản phẩm. Hai cơ sở đào tạo trực thuộc NHNN ngày càng khẳng định vai trò cung cấp tri thức, nguồn nhân lực và tư vấn chính sách cho Ngành.
Phó Thống đốc ghi nhận các nỗ lực của hệ thống và đề nghị các đề xuất, kiến nghị tại Diễn đàn cần cụ thể, khả thi và có địa chỉ rõ ràng: nội dung nào thuộc thẩm quyền của NHNN, nội dung nào cần phối hợp liên ngành, nội dung nào các tổ chức tín dụng có thể chủ động triển khai ngay; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn…
Từ góc độ ngân hàng, ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN) chia sẻ, ngành Ngân hàng đã có kinh nghiệm triển khai kết nối và khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia (CSDLQG) về dân cư.
Tính đến cuối tháng 9/2026, toàn Ngành đã có gần 175 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và gần 3 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu thông tin (bao gồm sinh trắc học) với CSDLQG về dân cư. Đây là minh chứng cho thấy khi có cơ sở pháp lý, dữ liệu tin cậy và cơ chế kết nối phù hợp, thì việc khai thác dữ liệu có thể triển khai trên quy mô lớn như toàn ngành Ngân hàng và tạo ra nhiều sản phẩm, dịch vụ mới, tăng trải nghiệm cho khách hàng.
Theo ông Hoàng Minh Tiến, ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành để nghiên cứu xây dựng cơ chế cho phép các tổ chức tín dụng kết nối, khai thác các nguồn dữ liệu để phục vụ hoạt động ngân hàng, trong đó có dữ liệu doanh nghiệp, doanh nghiệp khoa học công nghệ và các nguồn dữ liệu liên quan khác, trên cơ sở đúng chức năng, thẩm quyền và quy định pháp luật.
Liên quan đến an toàn, an ninh và bảo vệ dữ liệu, ông Hoàng Minh Tiến nhấn mạnh, việc chia sẻ dữ liệu phải được thực hiện với mục đích rõ ràng, có sự đồng ý của khách hàng. Dữ liệu chia sẻ phải được thiết lập kiểm soát quyền truy cập, giới hạn phạm vi dữ liệu cần thiết và có khả năng giám sát, truy vết.
Theo báo cáo “Khơi thông nguồn lực cho đổi mới sáng tạo ngành tài chính – ngân hàng” của Học viện Ngân hàng, đến hết năm 2025, hơn 88,9% người Việt Nam trưởng thành có tài khoản ngân hàng và giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 28 lần GDP. Tại nhiều ngân hàng thương mại, có trên 95% giao dịch được thực hiện trên kênh số.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 21 tỷ giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt với tổng giá trị gần 261 triệu tỷ đồng, tăng 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị so với cùng kỳ; hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng xử lý hơn 109,1 triệu giao dịch, giá trị hơn 400,6 triệu tỷ đồng; hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử xử lý hơn 9,65 tỷ giao dịch. NHNN đã triển khai kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam với các quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore) và đang triển khai kết nối với một số quốc gia khác.
Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong thanh toán (SIMO) đã có 147 tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán kết nối, chia sẻ dữ liệu; dịch vụ truy vấn tài khoản nghi ngờ gian lận triển khai tại 16 ngân hàng và 05 tổ chức trung gian thanh toán. Tính đến ngày 21/9/2026, dịch vụ đã cảnh báo cho hơn 5,4 triệu lượt khách hàng, trong đó hơn 1,8 triệu lượt đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch với tổng số tiền hơn 6.000 tỷ đồng.
