Trong bối cảnh có rủi ro tăng giá, những điều chỉnh gần đây về ngưỡng miễn thuế sẽ cải thiện tâm lý của các hộ kinh doanh và hỗ trợ gián tiếp cho tiêu dùng.
Trong tháng 4, theo số liệu công bố, lạm phát tổng thể đã chạm mức 5,5% (tháng 3: 4,7%), mức cao nhất kể từ tháng 1 năm 2020. Lạm phát tăng vọt lên 4,7%, từ mức 4% trong tháng 3.
Chỉ số giá tiêu dùng tổng thể tăng +0,84% so với tháng trước (so với +1,2% trong tháng 3), chủ yếu do giá gas tăng, chi phí vật liệu bảo dưỡng nhà ở và giá ăn uống ngoài gia đình cao hơn. Sự gia tăng mạnh mẽ của chi phí năng lượng và nguyên liệu thô kể từ cuối tháng 2 đang lan tỏa sang các hàng hóa và dịch vụ khác.
Lạm phát tăng trên diện rộng ở các danh mục CPI khác do hiệu ứng vòng hai của việc tăng chi phí vận chuyển, nguyên liệu và lao động. Chúng tôi không kỳ vọng sự sụt giảm nhanh chóng của việc tăng giá, nhưng nếu diễn biến này vẫn tiếp tục, lạm phát có khả năng sẽ trung bình ở mức trên mục tiêu 4,5% của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong quý 2 và quý 3.
Vẫn còn ít thông tin rõ ràng về mốc thời gian mở lại eo biển Hormuz. Chúng tôi nhắc lại dự báo lạm phát CPI năm 2026 là 4,3%, nhưng nhận thấy các rủi ro tăng giá. Giá năng lượng, vận tải biển, nguyên liệu thô và đầu vào nhập khẩu có thể sẽ duy trì ở mức cao và chậm quay trở lại mức trước xung đột, ngay cả khi việc vận chuyển qua eo biển Hormuz sớm được khôi phục. Rủi ro lạm phát thực phẩm tươi sống có thể tăng tốc muộn hơn do chi phí phân bón cao hơn và thời tiết khắc nghiệt từ El Nino. Có thể có thêm nhiều đợt tăng giá đối với các sản phẩm hằng ngày như quần áo và đồ dùng gia đình khi các nhà sản xuất chuyển chi phí đầu vào sang người tiêu dùng, trong khi lạm phát ở các danh mục này hiện vẫn ở mức tương đối khiêm tốn.
Doanh thu bán lẻ tăng +12,1% theo giá trị danh nghĩa trong tháng 4, tốc độ tương tự như tháng 3 (+12%).
Doanh thu từ xăng dầu và các sản phẩm dầu khác tăng với tốc độ vừa phải hơn (+17,4% so với +23,3% trong tháng 3), khi giá xăng hạ nhiệt. Thực phẩm và đồ uống (+11,6% so với +10,7% trong tháng 3), may mặc (+9,7% so với +9,3% trong tháng 3), đồ dùng văn hóa và giáo dục (+9,3% so với +7,7% trong tháng 3) và thiết bị gia đình (+8,1% so với +7,5% trong tháng 3) ghi nhận mức tăng trưởng vững chắc hơn so với tháng trước, mặc dù việc tăng giá có khả năng đóng góp một phần vào sự tăng trưởng này.
Doanh thu dịch vụ có kết quả đa dạng, dẫn đầu là dịch vụ lưu trú và ăn uống (+14,1%). Doanh thu du lịch tăng trưởng yếu hơn ở mức +6,5% (so với +11,5% trong tháng 3). Tuy nhiên, lượng khách quốc tế đến (+22,8%) vẫn duy trì ổn định trong tháng 4, với mức tăng trưởng ở mức cao nhất trong 9 tháng và đạt kỷ lục 8,8 triệu khách tính từ đầu năm đến nay (+14,6%) (Hình 8).
Tăng trưởng tiêu dùng thực tế đã suy yếu trong tháng 4. Doanh thu bán lẻ thực tế trong 4 tháng đầu năm 2026 tăng +6,3%, giảm từ mức +7% trong quý đầu tiên. Tỷ lệ hộ gia đình báo cáo thu nhập không đổi hoặc tăng trong tháng 4 so với cùng kỳ năm 2025 vẫn ở mức cao là 96%, mặc dù giảm -0,6 điểm phần trăm so với kỳ báo cáo tháng 3. Các hộ gia đình có thể đang giữ thái độ thận trọng với các quyết định chi tiêu trong bối cảnh lạm phát gia tăng và bất ổn kinh tế.
Những điều chỉnh gần đây về ngưỡng miễn thuế sẽ cải thiện tâm lý của các hộ kinh doanh và hỗ trợ gián tiếp cho tiêu dùng. Chính phủ đã nâng ngưỡng miễn thuế cho hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng (38 nghìn USD) từ mức 500 triệu đồng, giúp họ được miễn nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Khoảng 2,56 triệu hộ kinh doanh (trong tổng số khoảng 6,1 triệu hộ) sẽ được hưởng lợi từ việc miễn thuế này, theo ước tính của Bộ Tài chính.
Tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ, thâm hụt thương mại danh nghĩa nới rộng lên mức kỷ lục. Trong đó, theo danh mục sản phẩm, các điểm sáng xuất khẩu vẫn là máy tính và linh kiện điện tử (+58,3%), điện thoại và linh kiện (+27,7%) và máy móc, thiết bị (+18,8%). Điều này phản ánh nhu cầu điện tử mạnh mẽ ở các quốc gia khác trong khu vực. Nhu cầu về chất bán dẫn, thiết bị viễn thông và linh kiện điện tử có thể sẽ tiếp tục mạnh mẽ trong bối cảnh bùng nổ chi tiêu vốn (capex) cho AI toàn cầu, vốn đang chuyển sang cấp độ cao hơn với việc sử dụng ngày càng tăng các tác nhân AI tự trị. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscalers) hàng đầu của Hoa Kỳ đã tăng đáng kể hướng dẫn chi tiêu vốn năm 2026 sau báo cáo thu nhập quý 1. Intel vận hành cơ sở sản xuất lắp ráp và thử nghiệm lớn nhất toàn cầu của mình tại Khu Công nghệ cao Sài Gòn.
Thâm hụt thương mại hàng hóa trong tháng 4 nới rộng rõ rệt lên 3,28 tỷ USD (tháng 3: 677 triệu USD). Đây là tháng thứ tư liên tiếp thâm hụt thương mại.
Nhập khẩu hàng hóa tăng vọt +32,5% so với cùng kỳ năm ngoái lên 47,8 tỷ USD trong tháng 4, tăng +3,6% so với tháng trước. Các động lực chính là xăng và dầu diesel (+186,3%), các sản phẩm dầu mỏ khác (+407,3%) và điện tử, máy tính và linh kiện (+57,5%).
Sản xuất công nghiệp tăng trưởng hai con số, nhưng đơn hàng mới giảm cung là điểm nhấn đáng lưu ý. Trong đó, sản xuất công nghiệp tăng +9,9% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 4 (tháng 3: +7,2%), với sản lượng tăng +3% so với tháng trước. Trong khi đó, Chỉ số PMI của S&P cung cấp cái nhìn rộng hơn về sức khỏe ngành sản xuất, cho thấy tăng trưởng sản xuất công nghiệp sẽ chậm lại trong thời gian tới. PMI giảm xuống mức thấp nhất trong 7 tháng là 50,5 trong tháng 4 (tháng 3: 51,2; tháng 2: 54,3), cho thấy tốc độ mở rộng đang chậm lại. Sản lượng tiếp tục tăng, nhưng ở mức chậm nhất kể từ tháng 6 năm 2025. Đơn hàng mới giảm lần đầu tiên sau 8 tháng do việc tăng giá làm giảm nhu cầu, với đơn hàng xuất khẩu mới giảm "đáng kể" trong tháng thứ hai. Lạm phát chi phí đầu đang ở mức cao
Tăng trưởng đầu tư công (từ ngân sách nhà nước) hạ nhiệt xuống còn +8,2% trong tháng 4 (tháng 3: +10,9%). Trong 4 tháng đầu năm, giải ngân tăng +10,4% lên 187,1 nghìn tỷ đồng (7,1 tỷ USD; ~1,3% GDP), tương đương 19,7% kế hoạch năm (4 tháng đầu năm 2025: 16,7% kế hoạch năm; quý 1 năm 2026: 14,5%).
Tiến độ giải ngân đã được đẩy mạnh so với năm trước nhưng vẫn còn khiêm tốn. Bộ Xây dựng và các chính quyền địa phương đã được Thủ tướng giao nhiệm vụ đẩy nhanh các dự án giao thông trọng điểm, đặc biệt là công tác chuẩn bị cho đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam và các tuyến đường sắt kết nối Việt Nam với Trung Quốc. Bộ Tài chính và Bộ Khoa học và Công nghệ đã được yêu cầu hoàn thiện hướng dẫn về tiêu chí và quy trình chi ngân sách cho các dự án khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng +9,8% so với cùng kỳ năm ngoái lên 7,4 tỷ USD trong giai đoạn tháng 1-4, tăng tốc so với mức +9,1% trong quý 1. Vốn FDI đăng ký tăng +32% (quý 1: +42,9%), do vốn đăng ký mới tăng gấp 2,2 lần đã bù đắp cho mức giảm -51% của vốn điều chỉnh cho các dự án hiện hữu.
Chúng tôi nhắc lại dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 là +6,9%. Các chỉ số hoạt động kinh tế cho thấy sự khởi đầu kiên cường của quý 2, sau mức tăng trưởng GDP mạnh mẽ +7,8% trong quý 1. Các rủi ro vĩ mô cực đoan đã giảm bớt, khi các nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn của cả nước (đáp ứng khoảng 70% nhu cầu nhiên liệu trong nước) được báo cáo đã đảm bảo nguồn cung dầu thô cho đến cuối tháng 6 hoặc đầu tháng 7.
Nhìn về phía trước, tăng trưởng xuất khẩu sẽ duy trì ổn định nhờ nhu cầu điện tử liên quan đến AI mạnh mẽ, với điện tử chiếm khoảng 30% tổng lượng hàng xuất khẩu. Thâm hụt thương mại thực tế có khả năng hẹp hơn đáng kể so với cán cân danh nghĩa ở mức kỷ lục, do sự đóng góp quá lớn từ giá năng lượng và các chi phí đầu vào khác.
Đầu tư cơ sở hạ tầng vẫn còn dư địa để tăng tốc với danh mục các dự án giao thông, logistics và năng lượng. Điều này sẽ hỗ trợ nhu cầu trong nước, mặc dù chi phí năng lượng và vật liệu xây dựng tăng cao sẽ làm giảm biên lợi nhuận.
Mặt khác, tăng trưởng tiêu dùng có thể hạ nhiệt hơn nữa do lạm phát tăng cao trong khi các doanh nghiệp vẫn chịu áp lực từ chi phí đầu vào tăng do xung đột Trung Đông.
Đến hiện tại, chúng tôi nhận thấy đã có sự giảm dần lãi suất cho vay của ngân hàng sau chỉ thị của NHNN vào đầu tháng 4 về việc phối hợp cắt giảm lãi suất huy động, nhưng việc điều chỉnh chi phí vay vẫn còn hạn chế và thận trọng. Ngoài ra, lưu ý vẫn còn rủi ro về các loại thuế quan mới.
Chúng tôi kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì lãi suất điều hành, giữ môi trường lãi suất ổn định. Bất chấp môi trường lạm phát tăng cao, Ngân hàng Nhà nước ưu tiên cao hơn cho việc duy trì tăng trưởng kinh tế theo kỳ vọng của Chính phủ.
