Nhìn từ doanh nghiệp nhỏ để “đo” chính sách

Trong bức tranh của nền kinh tế, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tỷ trọng lớn và hiện diện ở hầu hết các lĩnh vực sản xuất – kinh doanh. Đây cũng là nhóm chịu tác động trực tiếp và nhanh nhất từ các quy định pháp luật.

Vì vậy, hiệu quả của chính sách không chỉ được nhìn qua các báo cáo tổng hợp, mà thể hiện rõ qua khả năng tiếp cận, hiểu và áp dụng của chính các doanh nghiệp này trong thực tiễn.

Khác với các doanh nghiệp quy mô lớn, doanh nghiệp nhỏ thường không có bộ phận pháp chế chuyên trách, nguồn lực hạn chế và khả năng thích ứng phụ thuộc nhiều vào mức độ rõ ràng của quy định. Chính vì vậy, mỗi thay đổi trong chính sách đều được “cảm nhận” rất nhanh thông qua quá trình vận hành hằng ngày.

Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Nguyễn Duy Phương – Chủ tịch HĐQT Vina Heaway cho rằng, với doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ, điều quan trọng không phải là số lượng quy định, mà là mức độ rõ ràng và khả năng áp dụng trong thực tế. Theo ông Phương, khi quy định được thể hiện cụ thể, dễ hiểu, doanh nghiệp có thể triển khai ngay trong hoạt động mà không phải mất nhiều thời gian tìm hiểu hay điều chỉnh.

Ông Phương chia sẻ, trong quá trình vận hành, doanh nghiệp thường tiếp cận chính sách thông qua các quy định cụ thể và yêu cầu thực hiện trực tiếp. Nếu quy định rõ ràng, thống nhất, doanh nghiệp có thể nhanh chóng nắm bắt và triển khai. Ngược lại, nếu cách hiểu không thống nhất hoặc phải suy đoán trong quá trình áp dụng, doanh nghiệp sẽ mất thêm thời gian và nguồn lực để bảo đảm an toàn trong hoạt động.

“Với doanh nghiệp nhỏ, điều quan trọng là có thể hiểu và làm được ngay từ đầu. Khi quy định rõ ràng, chúng tôi có thể chủ động tổ chức sản xuất – kinh doanh mà không phải dành quá nhiều nguồn lực cho việc rà soát hay điều chỉnh trong quá trình thực hiện”, ông Phương cho biết.

Chính từ những phản ứng nhanh và trực tiếp của nhóm doanh nghiệp này, hiệu quả của chính sách pháp luật được phản ánh rõ nét hơn trong thực tiễn. Một quy định được xây dựng tốt không chỉ đúng về mặt nội dung, mà còn phải phù hợp với khả năng tiếp cận và vận hành của khu vực này.

Nhìn từ góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp – Giám đốc Công ty Luật HPVN cho rằng, doanh nghiệp nhỏ và vừa chính là nhóm phản ánh rõ nhất hiệu quả thực thi của chính sách pháp luật trong thực tế. Theo ông, do hạn chế về nguồn lực và không có nhiều “bộ đệm” về pháp lý, nhóm doanh nghiệp này thường tiếp cận chính sách một cách trực diện và phản ứng nhanh với những thay đổi trong quy định.

Luật sư Hiệp phân tích, nếu một quy định có thể được doanh nghiệp nhỏ hiểu đúng và áp dụng thuận lợi, điều đó cho thấy chính sách đã được thiết kế theo hướng rõ ràng và phù hợp với thực tiễn. Ngược lại, nếu ngay từ khâu tiếp cận đã phát sinh vướng mắc, doanh nghiệp phải mất nhiều thời gian để diễn giải hoặc điều chỉnh cách thực hiện, thì cần nhìn nhận lại cách thể hiện và triển khai chính sách.

Theo Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp, trong quá trình hoàn thiện pháp luật, việc đặt khu vực doanh nghiệp quy mô nhỏ vào vị trí “trung tâm kiểm chứng” sẽ giúp các quy định trở nên gần với thực tiễn hơn. Khi chính sách được xây dựng theo hướng dễ hiểu, dễ áp dụng và nhất quán trong thực thi, không chỉ nhóm doanh nghiệp này, mà toàn bộ môi trường kinh doanh cũng sẽ vận hành hiệu quả hơn.

“Hiệu quả của chính sách pháp luật không chỉ nằm ở tính đầy đủ hay chặt chẽ của quy định, mà được kiểm chứng rõ nhất qua khả năng đi vào thực tiễn. Khi nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ, lực lượng nhạy cảm nhất với chính sách có thể tiếp cận, hiểu và vận hành một cách thuận lợi, đó cũng chính là thước đo rõ ràng nhất cho chất lượng của môi trường pháp lý”, Luật sư Hiệp nói.