Bước sang năm 2026, điều cộng đồng doanh nghiệp quan tâm không chỉ là mức ưu đãi thuế, mà là khả năng thực thi chính sách một cách nhất quán, dễ dự đoán và giảm chi phí tuân thủ.
Trong bối cảnh kinh tế trong nước và quốc tế còn nhiều biến động, năm 2025 được xem là một dấu mốc quan trọng trong tiến trình cải cách chính sách thuế tại Việt Nam. Không chỉ tiếp tục các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi, hệ thống chính sách thuế năm nay còn cho thấy rõ xu hướng tái cấu trúc ưu đãi theo hướng minh bạch, công bằng và bền vững hơn.
Nổi bật là việc gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất theo Nghị định 82/2025/NĐ-CP, giúp doanh nghiệp giảm áp lực dòng tiền và duy trì hoạt động sản xuất – kinh doanh. Cùng với đó, chính sách giảm 2% thuế suất GTGT, từ 10% xuống 8%, tiếp tục được áp dụng nhằm kích cầu tiêu dùng và thúc đẩy tăng trưởng.
Bên cạnh đó, chính sách thuế cũng được điều chỉnh phù hợp với bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu, chuyển từ ưu đãi thuế suất sang các hình thức hỗ trợ gián tiếp như hạ tầng, nhân lực và nghiên cứu – phát triển.
Từ những điều chỉnh chính sách mang tính nền tảng trong năm 2025, vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm hiện nay không chỉ dừng lại ở nội dung ưu đãi, mà là chất lượng và hiệu quả thực thi trong giai đoạn tiếp theo. Đây cũng được xem là “phép thử” quan trọng để các cải cách thuế thực sự đi vào cuộc sống, tạo niềm tin cho doanh nghiệp bước sang năm 2026 với tâm thế chủ động đầu tư, mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ở góc độ doanh nghiệp nhỏ, bà Nguyễn Thị Hằng, Giám đốc Công ty TNHH cơ khí Hằng Khai bày tỏ kỳ vọng lớn vào chất lượng thực thi chính sách thuế từ năm 2026.
Theo bà Hằng, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến mức ưu đãi, mà quan trọng hơn là sự ổn định, nhất quán và khả năng dự đoán trong quá trình áp dụng chính sách. Doanh nghiệp rất cần một môi trường thuế minh bạch, thủ tục rõ ràng, cách hiểu thống nhất giữa các cơ quan thực thi. Khi chính sách được triển khai đồng bộ, doanh nghiệp sẽ yên tâm đầu tư dài hạn, mạnh dạn đổi mới công nghệ và mở rộng sản xuất.
Bà Hằng cũng cho rằng, trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng số hóa và dựa trên dữ liệu, nếu cơ quan thuế tiếp tục cải cách thủ tục theo hướng thuận tiện, giảm chi phí tuân thủ và tăng cường đối thoại với doanh nghiệp, thì năm 2026 sẽ là thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp tích cực hơn cho tăng trưởng kinh tế.
Nhìn về giai đoạn tiếp theo, TS Phan Hoài Nam, Tổng Giám đốc Hãng Tư vấn W&A, trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Giảng viên Học viện Tư pháp cho rằng, kỳ vọng lớn nhất không nằm ở việc ban hành thêm nhiều chính sách mới, mà ở việc các chủ trương, định hướng đúng đắn của Đảng và Nhà nước được cụ thể hóa sâu hơn trong thực tiễn.
Cụ thể, những cải cách đó cần được phản ánh rõ ràng trong từng thủ tục hành chính, từng cách hướng dẫn và từng lần tiếp xúc hàng ngày giữa cơ quan thuế cấp cơ sở và doanh nghiệp. Khi chính sách đi vào đời sống một cách nhất quán và dễ dự đoán, cơ quan thuế sẽ thực sự trở thành người đồng hành cùng doanh nghiệp, thay vì chỉ là chủ thể quản lý.
Tuy nhiên, để đạt được điều đó, cần nhìn nhận cải cách theo hướng hai chiều. Bên cạnh việc yêu cầu doanh nghiệp nâng cao mức độ tuân thủ, việc đầu tư, quan tâm và hoàn thiện chính sách đối với đội ngũ công chức quản lý thuế cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
“Một hệ thống thuế hiện đại chỉ có thể vận hành hiệu quả khi những người trực tiếp thực thi chính sách được trang bị đầy đủ về chuyên môn, công cụ, điều kiện làm việc và động lực nghề nghiệp phù hợp. Đây là yếu tố nền tảng để tạo ra sự đồng bộ và nhất quán trong thực thi chính sách ở cấp cơ sở”, TS Phan Hoài Nam nhấn mạnh.
Về bức tranh tổng thể, chuyên gia này nhận định, năm 2026 là một năm rất khả quan cả về kinh tế vĩ mô lẫn môi trường kinh doanh. Điều này mở ra nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp.
Thông điệp quan trọng nhất mà tôi muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp là: hãy làm đúng ngay từ đầu. Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng dựa trên dữ liệu và số hóa, việc “sửa sai về sau” sẽ ngày càng tốn kém và rủi ro hơn.
Cụ thể, doanh nghiệp nên chủ động đầu tư vào nguồn lực con người, xây dựng đội ngũ kế toán, tài chính và quản trị thuế có năng lực; đồng thời đẩy mạnh số hóa nội bộ, từ hệ thống kế toán, hóa đơn, đến quản trị dữ liệu. Tuân thủ thuế không còn là chi phí thuần túy, mà đang trở thành một phần quan trọng của năng lực cạnh tranh và uy tín doanh nghiệp.
Nếu chính sách tiếp tục đi theo hướng thực chất, nhất quán và lấy doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực tuân thủ ngay từ đầu, tôi tin rằng giai đoạn từ 2026 trở đi sẽ là giai đoạn tăng trưởng bền vững và lành mạnh hơn cho cả doanh nghiệp và nền kinh tế.
