Việc xây dựng cơ quan nghiên cứu chuyên sâu trong môi trường đại học nhằm thúc đẩy hoạt động khoa học công nghệ, chuyển giao nghiên cứu, từng bước xác lập mô hình đại học khởi nghiệp theo Đề án quốc gia khởi nghiệp của Chính phủ.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Khoa học phải từ sản xuất mà ra và phải trở lại phục vụ sản xuất,….” trở thành nền tảng tư tưởng vừa xác định sứ mệnh của khoa học, vừa khẳng định mối quan hệ mật thiết giữa lý luận và thực tiễn. Tư tưởng ấy là nền tảng của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo bước vào kỷ nguyên mới.
Gần đây, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo xác định vai trò của trường đại học đã mở đường cho các trường đại học tự chủ thành lập viện nghiên cứu, nhóm nghiên cứu mạnh và liên kết trực tiếp với doanh nghiệp được đánh giá như là cơ hội cụ thể hóa liên kết Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp một cách cụ thể, rõ ràng. Tiếp theo đó, Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị tạo ra bước ngoặt lớn trong hệ thống giáo dục đại học định hướng cần có sự đột phá trong việc thành lập các viện nghiên cứu, các trung tâm nghiên cứu cho các ngành nghề mũi nhọn, các chủ đề nghiên cứu chuyên sâu có tính thời sự và nền tảng cho các ngành khoa học cơ bản.
Song, Viện nghiên cứu đa chức năng trên cơ sở không gian mới và sự liên kết đa ngành nhằm huy động và tối ưu hóa nguồn lực là cách tiếp cận mới như Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng thành lập Viện Nghiên cứu - Đào tạo FinTech, Đổi mới sáng tạo và Phát triển bền vững. Phát biểu tại Lễ thành lập Viện, GS TS Lê Văn Huy- Hiệu trưởng Đại học Kinh tế cho rằng: Thành lập Viện là bước đi chiến lược nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của thành phố và mở rộng vai trò của Nhà trường trong nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chính sách; tập trung vào ba định hướng chính có tính chất đa ngành và liên kết mạnh mẽ: Nghiên cứu, đề xuất chính sách, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối chuyên gia trong các lĩnh vực, như: FinTech, tài chính số, tài sản số, tài chính xanh, ESG, thị trường carbon, dịch vụ pháp lý và các dịch vụ tài chính quốc tế. Phát triển thị trường của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam và Khu thương mại tự do tại Đà Nẵng. Đẩy mạnh kết nối quốc tế, đặc biệt với các đối tác có kinh nghiệm trong phát triển trung tâm tài chính, FinTech và tài chính bền vững.
Với mô hình hiện có, Viện hướng đến là trung tâm kết nối đổi mới sáng tạo và tham gia hiệu quả thực hiện chương trình phát triển bền vững nói chung và kinh doanh bền vững nói riêng, từng bước xác lập mô hình đại học khởi nghiệp trong xu hướng mới theo Đề án quốc gia khởi nghiệp của Chính Phủ.
Khởi nghiệp đã trở thành chiến lược phát triển quốc gia để kiến tạo nền kinh tế tri thức, kinh tế chia sẻ, kinh tế xanh,… Đó cũng là xu hướng phát triển bền vững của các quốc gia. Với tư cách là thành tố cơ bản của hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, trường đại học, cơ sở giáo dục trở thành nơi ươm tạo và phát triển nguồn ý tưởng, dự án khởi nghiệp chất lượng và bền vững thông qua các hoạt động: đào tạo nhân lực và kiến thức nền để sinh viên phát triển kiến thức thành những doanh nhân tài năng, những doanh nghiệp sáng tạo,….; cung cấp hạ tầng hiệu quả để thử nghiệp và phát triển sản phẩm mẫu trước khi thương mại hóa và hỗ trợ kiến thức, công nghệ cho doanh nghiệp. Nhưng quan trọng hơn cả là: đại học đóng vai trò cung cấp kiến thức và công nghệ. Và, có một lực lượng giảng viên khởi nghiệp chuyên sâu – như là “mắt xích” hút và liên kết các thành tố hệ sinh thái còn lại một cách bền vững. Sứ mệnh đó được kỳ vọng lớn vào Viện nghiên cứu.
Trong bảng xếp hạng Chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu do Startup Blink công bố, Đà Nẵng đã có bước tiến vượt bậc khi tăng 212 bậc, vươn lên vị trí thứ 554. Đà Nẵng phấn đấu đến năm 2030 lọt TOP 300 toàn cầu. Mục tiêu đó kỳ vọng thành hiện thực, như khẳng định của Phó Chủ tịch UBND thành phố: “Thành phố không lựa chọn con đường phát triển bằng lợi thế ngắn hạn, mà lựa chọn xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất, nơi các ý tưởng mới được nuôi dưỡng, công nghệ mới được thử nghiệm và doanh nghiệp, startup tiên phong được tạo điều kiện để bứt phá”.
Để thực hiện mục tiêu đó, cần xây dựng lực lượng cộng đồng doanh nghiệp, khởi nghiệp và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp mạnh mẽ. Vai trò đó đặt lên vai các cơ quan nghiên cứu nói chung, cụ thể như Viện nghiên cứu trong đại học. Nói như phương châm Hội đồng Tư vấn Khởi nghiệp Đại học Kinh tế- Đại học Đà Nẵng: Với hệ sinh thái khởi nghiệp, Viện là nhịp cầu thênh thang cho khởi nghiệp thành doanh nghiệp.n
