Dù thanh khoản chưa thực sự cải thiện, nhiều tín hiệu cho thấy dòng tiền đang âm thầm tích lũy tại một số nhóm ngành có khả năng dẫn dắt VN-Index trong chu kỳ tăng trưởng kế tiếp.
Dưới góc nhìn chiến lược, đây có thể không phải là giai đoạn suy yếu của thị trường chứng khoán (TTCK) mà là quá trình thanh lọc dòng tiền để chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới.
Theo phân tích của Smart Invest (AAS), TTCK tháng 5 khép lại với mức thanh khoản sụt giảm đáng kể, phản ánh tâm lý thận trọng và trạng thái chờ đợi của dòng tiền trong nước. Tuy nhiên, mặt trái của quá trình đó là định giá nhiều nhóm cổ phiếu đã bị kéo xuống mức thấp đáng kể. Lịch sử thị trường cho thấy những giai đoạn thiếu thanh khoản thường là thời điểm hình thành nền giá cho các chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.
Một trong những yếu tố gây áp lực lớn nhất lên thị trường trong nhiều năm qua là hoạt động bán ròng kéo dài của các nhà đầu tư nước ngoài. Trên thực tế, TTCK đang chứng kiến xu hướng tái cấu trúc dòng vốn toàn cầu theo hướng “hồi hương” dòng vốn. Trong bối cảnh thế giới xuất hiện nhiều biến động địa chính trị, kinh tế và lãi suất, các quỹ đầu tư quốc tế có xu hướng giảm tỷ trọng tại các thị trường cận biên và mới nổi để quay trở lại những thị trường phát triển có mức độ an toàn cao hơn.
Đáng chú ý, ngay cả những quỹ đầu tư đạt hiệu quả vượt trội tại Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này. Trường hợp nhiều quỹ đến từ Đài Loan (Trung Quốc) từng nắm giữ tỷ trọng cao tại các cổ phiếu lớn là minh chứng rõ nét. Dù các khoản đầu tư này mang lại hiệu suất tốt, nhưng việc rút vốn vẫn diễn ra do yêu cầu tái cơ cấu danh mục ở cấp độ toàn cầu.
Sau nhiều năm bán ròng liên tục, tỷ trọng sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên TTCK Việt Nam hiện đã giảm xuống vùng thấp nhất trong lịch sử. Điều đó đồng nghĩa với việc áp lực bán mang tính cấu trúc đang dần cạn kiệt. Nếu như trước đây một phiên bán ròng mạnh có thể khiến VN-Index mất hàng chục điểm thì hiện nay, tác động của khối ngoại lên xu hướng dài hạn của thị trường đã giảm đáng kể.
Ông Phạm Tùng Bách, chuyên gia phân tích tại AAS cho biết, khi ảnh hưởng từ dòng vốn ngoại suy giảm, yếu tố quan trọng hơn đối với nhà đầu tư dài hạn là định giá nội tại của thị trường. Trong đó, đường trung bình động 240 ngày (MA240), đại diện cho mặt bằng giá trung bình của một năm giao dịch.
Theo thống kê đến cuối tháng 5, chỉ khoảng 20-27% số cổ phiếu trên thị trường đang giao dịch phía trên đường MA240, nghĩa là khoảng 75% số mã vẫn nằm dưới vùng định giá trung bình dài hạn. Đây là trạng thái tương đồng với giai đoạn thị trường tạo đáy mạnh vào tháng 4/2024 khi VN-Index lùi về vùng 1.073 điểm.
Hiện nay, VN-Index đang dao động ở vùng 1.848 điểm, nhưng xét trên diện rộng, phần lớn cổ phiếu vẫn có trạng thái không khác quá nhiều so với giai đoạn đáy tâm lý đó. Nói cách khác, đa số cổ phiếu hiện đang được giao dịch ở vùng định giá khá thấp, tạo ra một “vùng đệm an toàn” tương đối hấp dẫn cho các vị thế đầu tư trung và dài hạn.
“Đó cũng là lý do tôi cho rằng VN-Index đang đứng trước cơ hội bước vào một “con sóng” lớn. Khi mặt bằng định giá của đa số cổ phiếu đã trở nên hấp dẫn, chỉ cần dòng tiền quay trở lại thị trường thì khả năng tăng trưởng sẽ rất đáng kể”, ông Bách nhận định.
Ông Phạm Tùng Bách cũng chỉ ra một đặc điểm nổi bật của thị trường hiện nay là mức độ phân hóa cao giữa các nhóm ngành. Vì vậy, sẽ có một số nhóm nổi bật, được đánh giá là đủ sức vượt “cơn bão” thắt chặt dòng tiền, nhưng cũng đòi hỏi sự thay đổi chiến lược của nhà đầu tư, chuyển từ tư duy giao dịch ngắn hạn sang tư duy tích luỹ tài sản.
Với nhóm ngân hàng, các cổ phiếu như TCB, MBB hay ACB đang hình thành nền giá tương đối vững chắc sau thời gian dài tích lũy. Đây được xem là nhóm có khả năng đóng vai trò dẫn dắt nếu thanh khoản cải thiện.
Tiếp đó là nhóm bán lẻ, trong đó cổ phiếu MWG được đánh giá tích cực về triển vọng phục hồi tăng trưởng khi sức mua dần cải thiện. Tuy nhiên, dòng tiền hiện chưa đủ mạnh để tạo nên xu hướng tăng tốc ngắn hạn, khiến việc giao dịch theo phương pháp lướt sóng trở nên khó khăn.
Ngoài ra, yếu tố cần theo dõi sát trong thời gian tới là các chính sách hỗ trợ thanh khoản hệ thống ngân hàng và diễn biến của lãi suất liên ngân hàng. Đây được xem là điều kiện quan trọng để chuyển trạng thái tích lũy hiện nay thành một chu kỳ tăng trưởng rõ nét.
“Có thể thấy, khi áp lực bán ròng của khối ngoại dần suy yếu và phần lớn cổ phiếu đã thiết lập nền giá thấp so với mặt bằng chỉ số chung, kỳ vọng VN-Index sẽ hướng tới vùng 1.900 điểm hoặc cao hơn là 1.930 điểm trong tháng 6/2026, tương đương mức tăng 70 điểm mà thị trường không ở trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng”. Nếu kịch bản này xảy ra, động lực chính nhiều khả năng sẽ đến từ nhóm ngân hàng và các doanh nghiệp đầu ngành có nền tảng tài chính vững chắc. Quan trọng hơn, nhà đầu tư cần tập trung vào chất lượng dòng tiền và trạng thái tích lũy của từng cổ phiếu thay vì bị chi phối bởi các biến động ngắn hạn của chỉ số”, ông Phạm Tùng Bách khuyến nghị.
