Nhu cầu xe điện tăng tốc, thúc đẩy thị trường Đông Nam Á

Dữ liệu doanh số bán ô tô trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6 tại các thị trường ô tô lớn trong khu vực do Nikkei Asia phân tích cho thấy, tổng doanh số bán xe của các thị trường này tăng khoảng 11% so với cùng kỳ năm trước, nhờ mức tăng trưởng mạnh tại Indonesia, Malaysia và Thái Lan.

Indonesia tiếp tục là thị trường ô tô lớn nhất Đông Nam Á trong quý II với 227.545 xe được bán ra, tăng 34% so với cùng kỳ năm trước. Các chính sách ưu đãi của Chính phủ cùng sự quan tâm ngày càng lớn đối với xe điện và xe hybrid sạc điện của Trung Quốc đã góp phần thúc đẩy thị trường phục hồi, bất chấp sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các hãng xe Trung Quốc đang tìm cách mở rộng chỗ đứng tại quốc gia này.

Các thương hiệu ô tô Trung Quốc đang nhanh chóng gia tăng thị phần. Theo Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Indonesia (Gaikindo), trong nửa đầu năm nay, hãng xe điện BYD chiếm khoảng 5,3% thị phần ô tô của Indonesia, trong khi thương hiệu Jaecoo của Chery chiếm khoảng 4%.

Không chỉ tập trung vào xe thuần điện, các nhà sản xuất Trung Quốc còn mở rộng danh mục sản phẩm sang dòng xe hybrid sạc điện. BYD và Chery đều đã ra mắt các mẫu xe hybrid sạc điện nhằm thu hút nhóm khách hàng còn băn khoăn về hạ tầng trạm sạc cũng như khả năng di chuyển đường dài của xe điện.

Sự hiện diện ngày càng lớn của các thương hiệu Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Indonesia đang xem xét triển khai chương trình ưu đãi mới dành cho xe điện.

Bộ trưởng Công nghiệp Indonesia Agus Gumiwang Kartasasmita gần đây cho biết Chính phủ sẽ ưu tiên hỗ trợ các thương hiệu quốc gia, song đến nay vẫn chưa công bố chi tiết về chính sách này.

Malaysia là một trong những thị trường có kết quả tích cực nhất khu vực trong quý II. Doanh số bán xe tăng 9,7% so với cùng kỳ năm trước, đạt 201.242 chiếc. Kết quả khả quan này đã khiến Hiệp hội Ô tô Malaysia (MAA) nâng dự báo doanh số cả năm từ 790.000 xe lên 800.000 xe.

Thị trường ô tô Malaysia đang chứng kiến hai xu hướng nổi bật: nhu cầu đối với xe SUV tiếp tục tăng và quá trình điện hóa diễn ra nhanh hơn.

SUV vẫn là một trong những phân khúc được người tiêu dùng Malaysia ưa chuộng nhất. Trong khi đó, doanh số xe điện (EV) trong nửa đầu năm tăng vọt 106%, lên 26.192 xe, lần đầu tiên vượt doanh số xe hybrid (25.590 xe).

Tổng doanh số xe điện và hybrid đạt 51.782 xe, tăng 69% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 13,4% tổng lượng xe bán ra, cao hơn nhiều so với mức 8,2% của một năm trước.

Phần lớn động lực tăng trưởng đến từ dòng xe e.MAS của Proton. Trong nửa đầu năm nay, mẫu e.MAS 5 trở thành xe điện bán chạy nhất Malaysia, còn e.MAS 7 đứng ở vị trí thứ hai. Kết quả này cho thấy sức hấp dẫn của xe điện đang dần vượt ra khỏi nhóm khách hàng tiên phong.

Trong quý II, Thái Lan tiêu thụ 164.883 xe, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm trước, qua đó ghi nhận quý tăng trưởng thứ năm liên tiếp.

Theo các đại diện trong ngành, phần lớn động lực tăng trưởng đến từ nhu cầu mạnh đối với xe điện, giúp bù đắp sự suy giảm của các dòng xe truyền thống.

Tuy nhiên, đà phục hồi vẫn chưa đồng đều. Mức nợ hộ gia đình cao và các tiêu chuẩn xét duyệt khoản vay mua ô tô nghiêm ngặt tiếp tục gây áp lực lên nhu cầu tiêu dùng, đặc biệt là phân khúc xe bán tải – một trong những trụ cột của ngành ô tô Thái Lan. Trong khi đó, tỷ lệ sử dụng xe điện tăng nhanh, phản ánh ảnh hưởng ngày càng lớn của các hãng xe Trung Quốc tại thị trường này.

Thách thức của ngành ô tô Thái Lan không chỉ nằm ở thị trường trong nước. Trong nửa đầu năm nay, sản lượng ô tô giảm 1% xuống còn 717.212 xe, trong khi xuất khẩu giảm 8,3%, cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với vị thế của Thái Lan với tư cách là trung tâm sản xuất ô tô lớn nhất Đông Nam Á.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Nikkei Asia, ông Yeap Swee Chuan, Tổng giám đốc nhà cung cấp linh kiện và đại lý ô tô Aapico Hitech có trụ sở tại Bangkok, nhận định rằng thách thức dài hạn của ngành không phải là nhu cầu suy yếu mà là khả năng thích ứng với sự trỗi dậy của các hãng xe Trung Quốc, khi những tiến bộ công nghệ của họ đang làm thay đổi chuỗi cung ứng cũng như cục diện cạnh tranh trên toàn khu vực.

Singapore vẫn là một trong những thị trường ô tô nhỏ nhất Đông Nam Á, với khoảng 27.000 xe mới được đăng ký trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, quốc đảo này đã trở thành thị trường xe điện phát triển nhất khu vực, khi xe điện chiếm khoảng 62% tổng số xe đăng ký mới, tăng mạnh so với khoảng 40% của cùng kỳ năm trước.

Quá trình chuyển đổi sang xe điện đã thu hút các hãng xe từ Trung Quốc, châu Âu và nhiều quốc gia khác. BYD liên tục giữ vị trí thương hiệu ô tô bán chạy nhất Singapore, trong khi các nhà sản xuất xe sang cũng đang đặt cược vào nhu cầu ngày càng lớn đối với các mẫu xe điện.

Những diễn biến khác nhau tại các quốc gia Đông Nam Á cho thấy quá trình chuyển đổi sang xe điện trong khu vực đang tăng tốc, nhưng theo những cách rất khác nhau.

Các thương hiệu Trung Quốc đang ngày càng đóng vai trò quan trọng tại Indonesia và Thái Lan; Malaysia đang tiến đến thời điểm xe điện bắt đầu vượt xe hybrid; Việt Nam nổi bật với sự vươn lên mạnh mẽ của VinFast; còn Singapore mang đến hình dung rõ nét về một thị trường xe điện trưởng thành tại Đông Nam Á.

Khi xe điện ngày càng được chấp nhận rộng rãi, các quốc gia trong khu vực cũng đang chuyển trọng tâm từ việc thúc đẩy tiêu thụ sang phát triển năng lực sản xuất, xây dựng chuỗi cung ứng và tạo việc làm.