AI giúp tối ưu nhiều hoạt động kinh doanh nhưng trên tổng thể chung trong doanh nghiệp, AI chưa tạo bứt phá mạnh mẽ.
Trong nghiên cứu về ứng dụng AI tại doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy có những điểm sáng. AI đã tối ưu thời gian và quy trình xử lý công việc với hoạt động chăm sóc khách hàng, tài chính, marketing, vận hành… Tuy nhiên, trên bình diện chung, không ít doanh nghiệp gặp thất bại khi ứng dụng AI.
Từ nghiên cứu được thực hiện, 5 phát hiện cốt lõi trong quản trị AI được nhận diện. Trước hết từ đội ngũ lãnh đạo - tuy rất hào hứng với AI nhưng tư duy hành động thiên về tìm kiếm và đầu tư công cụ.
Thứ hai, nguồn nhân lực trong doanh nghiệp thiếu năng lực kép: năng lực sử dụng AI và năng lực chuyên môn để kết hợp cả hai yếu tố này đồng hành song song.
Thứ ba , “đóng băng” ở tầng giữa - quản lý cấp trung - rào cản lớn nhất trong chuyển đổi số, ứng dụng AI doanh nghiệp. Đội ngũ này phần lớn thiếu năng lực AI khi khung quản trị cũ không có quản trị AI và đang chịu quá tải kép trước áp lực vừa phải giữ KPI ổn định vừa phải thực hiện đổi mới theo yêu cầu từ phía lãnh đạo.
Thứ tư, doanh nghiệp chưa có chính sách dữ liệu.
Cuối cùng, thiếu vắng một giá trị chung cho ba tầng nhân sự trong doanh nghiệp, bao gồm lãnh đạo, quản lý cấp trung và đội ngũ nhân viên. Ba tầng nhân sự này hiện đang nhìn vai trò của AI trong công việc và trong tổ chức bằng ba lăng kính khác nhau.
Từ thực tế trên, chúng tôi đưa ra một số trụ cột hành động.
Quan trọng nhất, chuyển đổi tư duy của lãnh đạo về việc xây dựng mô hình tổ chức. Trong đó, AI cần được xem như một đồng đội làm việc cùng với con người thay vì quan điểm cho rằng, AI thay thế cho con người. Đồng thời, xây dựng lộ trình ứng dụng AI gắn với chiến lược doanh nghiệp; định nghĩa lại cách đo lường hiệu quả đầu tư trước khi triển khai quá trình chuyển đổi số.
Tiếp đến, xây dựng năng lực kép cho đội ngũ nhân sự. Những yếu tố bắt buộc phải đi kèm với nhau là kiến thức chuyên môn, kỹ năng AI, kỹ năng phân tích dữ liệu, năng lực tư duy phản biện, giám sát AI…
Mỗi tầng nhân sự được trang bị năng lực AI, dữ liệu khác nhau song đặc biệt ưu tiên cho quản lý cấp trung. Đội ngũ này cần năng lực quản trị công nghệ, năng lực quản lý con người và nhân sự mới là AI.
Một trụ cột quan trọng khác cần được quan tâm đầu tư là các nền tảng dữ liệu. Doanh nghiệp cần rà soát, kiểm kê và làm sạch dữ liệu trước khi ứng dụng AI. Nói cách khác, doanh nghiệp cần phải xây nền vững chắc trước rồi mới tính đến việc đầu tư ứng dụng.
Khi doanh nghiệp chưa có dữ liệu về chiến lược, con người, văn hoá và quy trình mà đã sử dụng công cụ AI, những lỗ hổng về quản trị sẽ bị nhân gấp nhiều lần. Bên cạnh đó, cần thống nhất, tư duy về dự án chuyển đổi số và ứng dụng AI phải là tư duy tích hợp gắn với chiến lược cốt lõi. Chuyển đổi số không chỉ thuộc thẩm quyền của phòng công nghệ.
