Dù không được thế giới biết đến nhiều, nhưng ngành công nghiệp xe hơi của Iran, đã có lịch sử phát triển với những thành tựu đáng chú ý. Ô tô Iran đã từng thâm nhập Việt Nam.
Tại Iran, có 2 hãng xe nội địa là Iran Khodro Company (IKCO) và Saipa. Cả hai hãng xe này đều thuộc sở hữu của một số cơ quan đầu tư khác nhau trong Chính phủ. Trong đó lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nắm giữ cổ phần lớn.
Hãng xe IKCO có 2 sản phẩm nổi tiếng là Soren và Samand được thiết kế dựa trên hệ khung gầm của Peugeot 405 (Pháp). Đây là những chiếc xe dành cho tầng lớp bình dân. Còn hãng Saipa có các mẫu xe Saipa Pride, Tiba, Quik… cũng phục vụ cho tầng lớp bình dân. Trong đó, nổi tiếng nhất là mẫu Saipa Pride thiết kế dựa trên mẫu Kia Pride (Hàn Quốc).
Do thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc của Iran cao, nên nhiều hãng xe danh tiếng trên thế giới như: Peugeot, Kia, Nissan, Mazda đã hợp tác với các nhà sản xuất xe hơi nội địa, để lắp ráp tại Iran, với mức thuế nhập khẩu linh kiện thấp hơn. Tuy nhiên, dù lắp ráp tại Iran những sản phẩm này vẫn có mức giá quá cao với thu nhập của đại bộ phận nhân dân. Vì vậy, IKCO và Saipa luôn có lợi thế cạnh tranh khi tung ra các mẫu xe giá rẻ.
IKCO và Saipa nắm giữ khoảng 90% thị phần trên thị trường ô tô Iran. Trong đó, IKCO áp đảo với 65% thị phần.
Công nghiệp ô tô từng là ngành kinh tế quan trọng tại Iran, chỉ đứng sau dầu khí. Quy mô thị trường ô tô Iran cũng lớn nhất khu vực. Năm 2006 đạt khoảng 600.000 xe/năm. Các mẫu xe của IKCO đã từng được xuất khẩu sang các thị trường như Venezuela, Ukraine và Kenya. Ngành công nghiệp ô tô đã đóng góp tới 10% GDP và thu hút 4% lao động tại Iran. Năm 2017 là thời điểm đỉnh cao với sản lượng đạt 1,5 triệu xe. Nhưng do bị cấm vận nên ngày càng đi xuống. Năm 2018 giảm còn dưới 1 triệu xe và từ 2019 đến nay tiếp tục giảm. Sản lượng giảm và giá bán tăng. Hai hãng xe nội địa cũng đang gánh khoản nợ lớn hàng tỷ USD.
Năm 2006, ô tô Iran đã xuất hiện tại Việt Nam, trong khuôn khổ Triển lãm AutoExpo diễn ra từ ngày 17 đến 21/8/2006 tại Hà Nội. Hai chiếc Samand được trưng bày tại gian hàng của tập đoàn công nghiệp Iran Khodro.
Samand là mẫu xe quốc dân của Iran, nổi bật với logo hình đầu con ngựa đặt tại lưới tản nhiệt, tượng trưng cho sự tốc độ, sức mạnh, bền bỉ. Mẫu xe này được sản xuất từ năm 2001, phát triển dựa trên nền tảng Peugeot 405.
Samand có vóc dáng hiện đại, gọn gàng và vững chãi. Thân vỏ chắc, cứng nhờ sử dụng khung sườn của Peugeot 405. Động cơ trên Samand cũng của Peugeot, dung tích 1,8 lít, I4, công suất cực đại 100 mã lực tại vòng tua 6.000 vòng/phút. Nội thất Samand không có gì đặc biệt. Giá của mẫu xe này tại Iran khi đó vào khoảng từ 10.000-12.000 USD tùy từng phiên bản. Nhập khẩu về Việt Nam cộng các loại thuế, phí sẽ có giá bán từ 25.000-30.000 USD (tương đương với 400-480 triệu đồng).
Đưa mẫu xe quốc dân sang trưng bày, mục đích của hãng IKCO muốn thăm dò và mở thị trường tại Việt Nam. Tuy nhiên, với thu nhập bình quân đầu người Việt Nam khi đó chỉ hơn 1.000 USD/năm và quy mô thị trường ô tô khoảng 50.000 xe/năm thì xe Iran thương hiệu lạ có rất ít cơ hội. Sau sự kiện triển lãm, đến nay sắp tròn 20 năm, không thấy xe hơi Iran xuất hiện thêm lần nào nữa tại Việt Nam.
