Để nhà ở xã hội phát triển bền vững cần sự đồng bộ về chính sách, sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý trong việc chia sẻ thông tin quy hoạch, quỹ đất, tài chính.
Ông Nguyễn Văn Hoan - Phó phòng Phát triển đô thị, Sở Xây dựng TP HCM cho biết, từ đầu năm đến nay, trên địa bàn TP HCM đã hoàn thành một dự án nhà ở xã hội, với quy mô 580 căn; đồng thời khởi công hai dự án, với quy mô 2.643 căn.
Theo ông Hoan, trên toàn TP HCM hiện có 12 dự án đang thi công với khoảng 10.300 căn. Ngoài ra, một dự án quy mô 2.259 căn đang lựa chọn chủ đầu tư, 3 dự án khác dự kiến khởi công trước ngày 30/4 với 4.600 căn. Trước ngày 30/6, Thành phố dự kiến có tới 41 dự án khởi công, tổng cộng bổ sung khoảng 29.200 căn.
“Để chuẩn bị nguồn cung cho các năm tiếp theo, Sở Xây dựng TP HCM đã rà soát, bổ sung 16 khu đất với quy mô khoảng 23.000 căn. Giai đoạn 2026-2027, Thành phố tập trung hoàn tất thủ tục đầu tư cho 72 dự án, tương ứng khoảng 67.000 căn”, đại diện Sở Xây dựng TP HCM thông tin.
Theo ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), bên cạnh những chuyển động tích cực, chính sách phát triển nhà ở xã hội trên thực tiễn triển khai vẫn đang vấp phải nhiều điểm nghẽn pháp lý, trong đó nổi bật là tình trạng chồng chéo quy định và kéo dài thủ tục hành chính.
Ông cho biết, nhiều doanh nghiệp trong Hiệp hội phản ánh dù một số nội dung đã được luật và các nghị định hướng dẫn cho phép, nhưng khi đi sâu vào quy định chi tiết lại phát sinh sự thiếu thống nhất. Có trường hợp luật đã mở, nghị định cũng tạo hành lang pháp lý, nhưng văn bản dưới luật lại chưa đồng bộ, thậm chí "khóa lại" khả năng thực thi.
“Hệ quả là nhiều dự án dù đã được phê duyệt quy hoạch vẫn phải thực hiện lại các thủ tục xin cấp phép xây dựng, làm kéo dài đáng kể thời gian triển khai. Đây là vấn đề cần sớm được rà soát, điều chỉnh trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan”, Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu chia sẻ.
Cũng theo ông Châu, chương trình phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030 vẫn đang ghi nhận những tín hiệu khả quan. Với sự tham gia của nhiều chủ thể từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến các tổ chức xã hội, mục tiêu này được đánh giá là có khả năng hoàn thành.
Để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội trong giai đoạn tới, Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu cho rằng, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý. Theo ông, việc chia sẻ thông tin về quy hoạch, quỹ đất, tài chính và cơ chế thực hiện cần được triển khai một cách nhất quán, nhằm đảm bảo các chính sách đã ban hành có thể đi vào thực tiễn một cách hiệu quả, thay vì tiếp tục bị "tắc nghẽn" ở khâu thủ tục như hiện nay.
Liên quan đến chính sách tín dụng, Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu cho rằng, lãi suất và khả năng tiếp cận vốn vẫn là điểm nghẽn lớn nhất của nhà ở xã hội hiện nay. Theo ông, dù mục tiêu đưa lãi suất về khoảng 4,8%/năm như giai đoạn trước được nhiều bên kỳ vọng nhưng trong bối cảnh hiện tại, việc đạt được mức này "không dễ".
Về mặt bằng lãi suất, Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu cho biết, các ngân hàng thương mại đang áp dụng mức khoảng 5,9%/năm đối với người mua nhà và 6,1%/năm đối với chủ đầu tư. Trong khi đó, tại Ngân hàng Chính sách xã hội, theo quy định tại Nghị định 192, lãi suất cho vay được ấn định ở mức 5,4%/năm.
Tuy nhiên, ông cho rằng, mức lãi suất này vẫn chưa đủ hấp dẫn để tạo đột phá, nhất là khi so sánh với một số quốc gia trong khu vực chỉ dao động quanh mức 3%. Do đó, ông kiến nghị cần tiếp tục giảm lãi suất, hướng tới mốc 4,8%/năm cho người mua nhà nhằm kích thích nhu cầu và cải thiện khả năng chi trả.
“Các chủ đầu tư gần như không tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội. Cơ chế hiện hành khiến doanh nghiệp phải phụ thuộc vào nguồn vốn thương mại với chi phí cao, làm giảm đáng kể động lực tham gia phát triển nhà ở xã hội”, Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu nhấn mạnh.
Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện Công ty CP Tập đoàn Địa ốc Kim Oanh (Kim Oanh Group) cho rằng, doanh nghiệp xác định nhà ở xã hội không chỉ là một phân khúc kinh doanh mà là sứ mệnh đồng hành cùng Chính phủ trong giải quyết bài toán an sinh. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp xây dựng chiến lược dài hạn với mục tiêu triển khai 26 dự án, khoảng 40.000 căn hộ đến năm 2028, tập trung tại TP HCM, Đồng Nai và các khu vực có nhu cầu ở thực cao.
"Để nhà ở xã hội phát triển bền vững cần sự đồng bộ về chính sách, quy hoạch và tài chính, với định hướng nhà ở xã hội nhưng chất lượng nhà ở thương mại", đại diện Kim Oanh Group chia sẻ.
