Du lịch

Có nên xây dựng điểm đến vệ tinh?

MINH CHÂU• 25/10/2023 03:00

Để gỡ nút cho quá tải du lịch, các chuyên gia cho rằng cần tạo cơ chế, chính sách, môi trường đầu tư thuận lợi; tăng cường liên kết giữa trung tâm và điểm đến vệ tinh, quản lý môi trường...

Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh nhận định, quá tải du lịch đã trở thành một trong những thách thức đối với ngành du lịch thế giới, trong đó Nhật Bản và Việt Nam cũng đang gặp phải bất cập này. Người dân địa phương ở các khu vực du lịch trọng điểm đã phải chịu đựng những đông đúc, tắc nghẽn giao thông, rác thải và tiếng ồn. Vì vậy, ngành du lịch cần đa dạng hóa điểm đến và trải nghiệm du lịch, xem đây là chìa khóa ngăn chặn tình trạng quá tải đồng thời tích cực phục hồi và phát triển bền vững.

Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh.

TS Nguyễn Anh Tuấn – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch chỉ ra nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng quá tải khách du lịch tại Việt Nam, đó là tính mùa vụ của hoạt động du lịch tại nhiều điểm đến; kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật hạn chế; thiếu quy hoạch sức chứa tại điểm đến; không có phương án điều tiết khách hợp lý; sản phẩm chưa đa dạng. Sự bùng nổ nhu cầu du lịch sau đại dịch Covid-19 cũng là một lý do trong ngắn hạn dẫn đến tình trạng này.

Theo đánh giá của Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch, nhiều điểm du lịch ở Việt Nam đã có lúc vượt ngưỡng tải về du lịch, dù có nơi chỉ mang tính cục bộ, tính thời điểm. Sự quá tải dễ dẫn đến hậu quả là suy giảm giá trị trải nghiệm của du khách; giảm sút chất lượng sản phẩm, dịch vụ; điểm đến mất uy tin và hình ảnh; thậm chí sụp đổ ngành du lịch tại điểm đến. “Người dân bản địa rời bỏ di sản ở Hội An, chỉ có 30% người gốc Hội An sở hữu nhà trong phố cổ, còn lại thuộc về các cá nhân từ Hà Nội, TP.HCM mua nhà và chỉ cho mở cửa hàng kinh doanh. Đây là điều đáng lo ngại vì chính người dân mới tạo nên giá trị cho di sản Hội An”, TS Nguyễn Anh Tuấn cho biết.

Ký kết hợp tác về phát triển du lịch bền vững giữa Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch (Việt Nam) và Viện Nghiên cứu Giao thông và Du lịch (Nhật Bản).

Theo TS Nguyễn Anh Tuấn, giải pháp giảm tải cho các trung tâm du lịch là hình thành các điểm đến vệ tinh xung quanh, nhằm giảm áp lực cho cơ sở hạ tầng và hạn chế các vấn đề nảy sinh từ lượng khách du lịch tăng cao. Đây không chỉ là yêu cầu đặt ra cho các trung tâm lớn như TP.HCM và Hà Nội, mà kể cả Hạ Long, Sa Pa, Nha Trang… cũng cần nhanh chóng chuẩn bị các giải pháp để tránh tình trạng quá tải lượng khách du lịch.

Đồng quan điểm này, ông Watanabe Shige – Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam chia sẻ với phía Việt Nam về tình trạng quá tải du lịch cũng là vấn đề Nhật Bản phải đương đầu. “Vấn đề quá tải khách du lịch không còn là chuyện sắp đến mà nó đã xảy ra. Nhật Bản đã xác định 24 thị trường trọng điểm để thu hút khách, còn Việt Nam sẽ sớm trở thành cường quốc du lịch và khách Hàn Quốc đến đây đang tăng mạnh. Bản thân tôi cũng yêu thích các điểm du lịch ở Việt Nam, có lẽ các địa phương ở Việt Nam cần có giải pháp cấp bách để giảm tải du lịch”.

Một ví dụ thành công về du lịch bền vững được phân tích tại hội nghị là trường hợp thị trấn Niseko, tỉnh Hokkaido (Nhật Bản). Ông Katayama Kenya – thị trưởng Niseko khẳng định rằng nếu muốn phát triển du lịch bền vững thì người dân địa phương phải gắn bó và tự hào về nơi họ sinh sống, từ đó mới có động lực để thu hút khách du lịch.

“Cần có rất nhiều quy định để đảm bảo du lịch không tạo ra gánh nặng cho môi trường, cảnh quan, chẳng hạn như chúng tôi hạn chế chiều cao các khách sạn, tòa nhà ở mức dưới 30 mét. Sự tôn nghiêm và con người phải được tôn trọng. Không chỉ phân bổ lượng khách du lịch, chúng tôi chỉ cho du khách ngay từ đầu rằng rằng người địa phương cũng rất yêu thiên nhiên, môi trường, cho họ thấy cách chúng tôi nỗ lực tái chế rác thải và khuyến khích du khách làm theo người địa phương” - ông nói.