Ô tô - Xe máy

Bước sang năm 2026, thị trường ô tô Việt Nam được dự báo sẽ bước vào một giai đoạn điều chỉnh quan trọng, khi hàng loạt chính sách mới liên quan đến thuế và phí bắt đầu có hiệu lực hoặc được hoàn thiện về hành lang pháp lý. Từ lệ phí đăng ký, cấp biển số, thuế tiêu thụ đặc biệt với xe hybrid cho tới lộ trình giảm thuế nhập khẩu ô tô từ châu Âu theo EVFTA, tất cả đều tạo ra kỳ vọng về mặt bằng giá bán “mềm” hơn.

Một trong những chính sách tác động trực tiếp, dễ nhận thấy nhất là dự thảo giảm 30% lệ phí đăng ký, cấp biển số phương tiện giao thông do Bộ Tài chính đề xuất. Nếu được thông qua và áp dụng từ năm 2026, mức thu mới sẽ giúp người mua ô tô tại khu vực I như Hà Nội và TP HCM tiết kiệm khoảng 6 triệu đồng khi đăng ký xe chở người dưới 9 chỗ. Dù con số này không quá lớn so với giá trị một chiếc ô tô, song trong bối cảnh chi phí lăn bánh tại các đô thị lớn luôn cao, việc giảm bớt một khoản chi “cứng” vẫn có ý nghĩa nhất định, đặc biệt với nhóm khách hàng mua xe lần đầu.

Quan trọng hơn, chính sách này mang yếu tố tâm lý rõ rệt. Việc Nhà nước chủ động giảm phí cho thấy nỗ lực kích cầu tiêu dùng, đồng thời tạo tín hiệu tích cực cho thị trường trong bối cảnh sức mua ô tô vẫn chưa phục hồi đồng đều sau giai đoạn biến động kinh tế. Không chỉ ô tô, xe máy - phương tiện phổ biến của đa số người dân cũng được đề xuất giảm lệ phí đăng ký ở nhiều mức giá, góp phần giảm gánh nặng chi phí ban đầu.

Tuy nhiên, chính sách được giới chuyên gia đánh giá có tác động mạnh nhất đến giá xe từ năm 2026 lại nằm ở thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe hybrid. Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi), từ ngày 1/1/2026, xe hybrid tự sạc (HEV) sẽ được áp dụng mức thuế bằng 70% so với xe xăng, dầu cùng loại. Đây là điểm thay đổi quan trọng, bởi trước đó chỉ xe hybrid cắm sạc (PHEV) mới được hưởng ưu đãi này.

Việc mở rộng ưu đãi sang HEV phản ánh sự điều chỉnh chính sách phù hợp hơn với điều kiện thực tế tại Việt Nam, nơi hạ tầng trạm sạc còn hạn chế và xe hybrid tự sạc dễ tiếp cận hơn với người dùng đại chúng. Khi thuế tiêu thụ đặc biệt giảm 30% so với mức hiện hành, giá bán của nhiều mẫu HEV có dư địa giảm đáng kể. Với các dòng xe ở phân khúc trung và cao cấp, mức giảm có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, đủ lớn để thu hẹp đáng kể khoảng cách giá giữa xe hybrid và xe xăng truyền thống.

Điều này không chỉ tác động đến quyết định mua xe của người tiêu dùng, mà còn tạo áp lực cạnh tranh rõ rệt lên các hãng xe. Trong bối cảnh các quy định về phát thải ngày càng chặt chẽ, xe hybrid được xem là “bước đệm” quan trọng trong lộ trình điện hóa, vừa đáp ứng yêu cầu môi trường, vừa không đòi hỏi thay đổi lớn về thói quen sử dụng.

Song song với đó, lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ châu Âu theo Hiệp định EVFTA tiếp tục mở ra dư địa giảm giá cho nhóm xe nhập khẩu. Sau khi thuế nhập khẩu với các dòng xe dung tích 1.5L-2.5L đã giảm mạnh từ đầu năm 2025, dự kiến mức thuế này sẽ tiếp tục hạ xuống khoảng 24-29% từ năm 2026. Do thuế nhập khẩu là cơ sở để tính thuế tiêu thụ đặc biệt và VAT, việc giảm thuế không chỉ tác động một lần, mà tạo hiệu ứng “giảm chồng giảm”, giúp giá xe sau cùng có thể thấp hơn hàng trăm triệu đồng.

Thực tế thời gian qua cho thấy, khi thuế nhập khẩu giảm, chênh lệch giá giữa xe châu Âu nhập khẩu nguyên chiếc và xe lắp ráp trong nước đã được thu hẹp đáng kể. Nếu lộ trình EVFTA tiếp tục được duy trì, cuộc cạnh tranh trong phân khúc xe sang nhiều khả năng sẽ chuyển từ lợi thế thuế phí sang yếu tố thương hiệu, công nghệ và dịch vụ hậu mãi. Người tiêu dùng được hưởng lợi khi có thêm lựa chọn, trong khi doanh nghiệp buộc phải tối ưu chi phí và chiến lược giá để giữ thị phần.

Dù vậy, cần nhìn nhận một cách thận trọng rằng các chính sách trên chỉ tạo ra “dư địa” giảm giá, chứ không đồng nghĩa với việc toàn thị trường sẽ bước vào một chu kỳ giảm sâu và đồng loạt. Giá xe thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như tỷ giá, chi phí logistics, nguồn cung linh kiện và chiến lược kinh doanh của từng hãng. Trong bối cảnh đó, năm 2026 có thể là thời điểm thuận lợi hơn để mua ô tô, nhưng không phải là “đáy” dễ nắm bắt. Người tiêu dùng cần cân nhắc kỹ nhu cầu thực tế, thay vì chỉ chờ đợi kỳ vọng vào các đợt giảm giá từ chính sách.

Thanh Trà