Phân tích - Bình luận
Khủng hoảng Venezuela gây sức ép lên giá dầu?
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới và những biến động chính trị đang đặt ra nhiều câu hỏi về tác động thực sự đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo Arne Lohmann Rasmussen, Giám đốc nghiên cứu phân tích tại A/S Global Risk Management, Venezuela là một trong những thành viên sáng lập của OPEC và sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy vai trò của quốc gia Nam Mỹ này trên thị trường dầu toàn cầu đã suy giảm đáng kể.
Venezuela hiện chỉ khai thác chưa đến một triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương chưa tới 1% tổng sản lượng dầu toàn cầu. Trong số đó, lượng dầu xuất khẩu chỉ vào khoảng một nửa, tương đương gần 500.000 thùng/ngày. Cuộc khủng hoảng chính trị tại Venezuela diễn ra trong bối cảnh thị trường dầu mỏ thế giới đang dư cung, trong khi nhu cầu tương đối yếu - một đặc điểm thường thấy vào quý đầu năm.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, dù đây là một biến cố địa chính trị lớn - yếu tố thường có xu hướng đẩy giá dầu đi lên, nhưng nguồn cung dư thừa trên thị trường hiện nay đã làm lu mờ tác động này. Do đó, khả năng giá dầu tăng mạnh do khủng hoảng chính trị tại Venezuela được cho là khá hạn chế. Rasmussen dự báo giá dầu Brent chỉ có thể tăng khoảng 1-2 USD, thậm chí thấp hơn.
Trong khi đó, Bob McNally, nhà phân tích của Rapidan Energy, cho biết khoảng 1/3 sản lượng dầu của Venezuela đang đối mặt với rủi ro gián đoạn. Tuy nhiên, ông cho rằng kịch bản này cũng khó tạo ra cú sốc đáng kể đối với thị trường dầu mỏ trong ngắn hạn.
Trên thực tế, thị trường dầu mỏ năm 2025 đã ghi nhận mức giảm theo năm mạnh nhất trong vòng 5 năm. Giá dầu Brent chuẩn toàn cầu giảm khoảng 19%, trong khi giá dầu thô nhẹ ngoạt giao tại Mỹ mất gần 20% giá trị. Áp lực giảm giá gia tăng khi OPEC+ bắt đầu nâng sản lượng trở lại sau nhiều năm cắt giảm, trong khi Mỹ đạt mức khai thác kỷ lục hơn 13,8 triệu thùng/ngày.
Ở góc nhìn dài hạn hơn, Saul Kavonic, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng tại MST Financial, cho rằng xuất khẩu dầu của Venezuela có thể tăng lên gần 3 triệu thùng/ngày trong trung hạn nếu nước này có một chính phủ mới, các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ và dòng vốn đầu tư nước ngoài quay trở lại.
Hiện tại, lệnh cấm vận dầu mỏ của Washington đối với Venezuela vẫn đang có hiệu lực. Tổng thống Donald Trump cho biết các công ty dầu mỏ Mỹ có thể đầu tư hàng tỷ USD để tái thiết ngành năng lượng của quốc gia Nam Mỹ này.
Tuy nhiên, theo McNally, đây là một bài toán phức tạp đối với các tập đoàn dầu khí Mỹ. Những cái tên lớn như Exxon Mobil hay Chevron vẫn chưa quên việc từng bị buộc rời khỏi Venezuela vào đầu những năm 2000, khi nước này quốc hữu hóa tài sản của các công ty dầu khí nước ngoài.
Dù vậy, trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới vẫn là yếu tố đủ sức hấp dẫn nếu các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ. Song để hiện thực hóa tiềm năng đó sẽ cần hàng thập kỷ đầu tư và hàng tỷ USD.
Theo McNally, vấn đề cốt lõi không nằm ở nguồn lực hay công nghệ, mà ở triển vọng nhu cầu: liệu thế giới trong tương lai có còn cần thêm nhiều dầu mỏ đến mức phải theo đuổi những khoản đầu tư khổng lồ như vậy hay không.
Cho đến cuối năm ngoái, quan điểm chủ đạo trên thị trường vẫn cho rằng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu sẽ đạt đỉnh và ngừng tăng trưởng trong vòng khoảng 4 năm tới, dưới tác động của sự bùng nổ xe điện, các chính sách tiết kiệm nhiên liệu và nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.