Nguồn nhân lực

Suốt thời gian qua, Hải Phòng đã liên tục triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính chiến lược, từ đổi mới giáo dục đào tạo đến thu hút nhân tài. Từ đó, hướng tới tạo dựng đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn cao, kỹ năng chuyên sâu liên quan đến kỹ năng số, nhất là trong các lĩnh vực kinh tế mũi nhọn.

Cơn khát nhân lực số

Trước sự phát triển chóng mặt của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã gây ra nhiều sức ép, đòi hỏi Hải Phòng nói riêng và Việt Nam nói chung phải nhanh chóng đào tạo ra nguồn nhân lực làm chủ công nghệ trong thời gian tới. Tới thời điểm hiện tại, lực lượng lao động tại Hải Phòng cần phải đảm bảo phát triển cả về chất và lượng, với lực lượng lao động có trình độ chuyên môn sâu, kỹ năng nghề cao đáp ứng môi trường làm việc quốc tế và nắm bắt được xu hướng chuyển đổi số.

Hải Phòng đang là trọng điểm thu hút đầu tư với nhiều doanh nghiệp tầm cỡ toàn cầu, công nghệ cao, quy mô sản xuất lớn. Vì vậy, rất nhiều doanh nghiệp lớn đang hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố luôn đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, được đào tạo bài bản.

Hiện, trên địa bàn thành phố có khoảng 60.000 lao động làm trong các doanh nghiệp sản xuất các lĩnh vực điện tử, vi tính… Tuy nhiên vẫn chủ yếu ở khâu gia công, lắp ráp - phân khúc thấp của chuỗi giá trị sản xuất, tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Trong khi đó, tại các lĩnh vực kinh tế mũi nhọn như chế biến chế tạo, logistics, cảng biển… đang rất cần một lượng lớn lao động được đào tạo bài bản, có khả năng vận hành các dự án có quy mô tầm cỡ và ứng dụng công nghệ cao. Việc thiếu nhân lực chất lượng cao, nhất là đội ngũ quản lý, chuyên gia liên quan đến công nghệ và chuyển đổi số sẽ trở thành rào cản kìm hãm tốc độ phát triển của địa phương này.

Dự báo đến năm 2030, Hải Phòng sẽ cần bổ sung hàng trăm nghìn lao động có trình độ cao. Trong đó, ngành logistics dự kiến cần tới 460.000 lao động. Ngành công nghiệp công nghệ cao, y tế và du lịch sẽ cần khoảng 127.800 lao động tại khu kinh tế, khu công nghiệp và 10.000 lao động ngành du lịch.

Để đáp ứng được nhu cầu trên, theo các chuyên gia, Hải Phòng cần tái cấu trúc kinh tế theo hướng từ công nghiệp, thâm dụng lao động sang công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ logistics, tài chính, đổi mới sáng tạo. Mặt khác, chú trọng đào tạo nhân lực có trình độ cao, nhất là chuyên gia, kỹ sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ mới, lao động làm chủ công nghệ như thiết kế vi mạch, kỹ sư hệ thống trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an ninh mạng, nhân lực nghiên cứu và phát triển về trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu…

Các chính sách vượt trội thu hút nhân tài

Để giải bài toán nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho quá trình phát triển, Hải Phòng đang thực hiện nhiệm vụ chính đó là phát triển và nâng cao chất lượng nhân lực tại chỗ đồng thời tăng cường thu hút lao động ngoại tỉnh.

Ông Hoàng Minh Cường - Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cho biết, bên cạnh việc tiếp tục triển khai các cơ chế, chính sách hiện có, Hải Phòng sẽ tiếp tục nghiên cứu, ban hành các cơ chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực tại chỗ cũng như thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao từ các địa phương khác đến làm việc.

Đặc biệt, Hải Phòng luôn quan tâm đến công tác đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, trong đó có nhân lực trình độ cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa, nhất là 3 trụ cột phát triển kinh tế gồm công nghiệp công nghệ cao, cảng biển - logistics và du lịch - thương mại.

Theo đó, cần phải có cái bắt tay chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo để đáp ứng được nhu cầu thực tiễn. Đồng thời, để các cơ sở giáo dục trở thành nơi đào tạo nhân lực công nghệ số, công nghệ xanh sẵn sàng "thực chiến" cho các doanh nghiệp tại Hải Phòng trong tương lai.

Nhận định về điều này, TS Trần Hải Việt - Phó Trưởng bộ môn Logistics, Khoa Kinh tế, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam bày tỏ: “Trong bối cảnh chuyển đổi số và tự động hóa hiện nay, để sinh viên có thể phù hợp với yêu cầu thực tế của doanh nghiệp. Theo tôi, có ba nhóm kỹ năng rất quan trọng cần phải ưu tiên đào tạo cho sinh viên: thành thạo các hệ thống quản lý như WMS, TMS, ERP; biết xử lý và phân tích dữ liệu bằng Excel nâng cao, Power BI, thậm chí Python cơ bản và quen với nền tảng khai báo hải quan điện tử như VNACCS/VCIS, cùng các giải pháp tự động hóa như RPA hay ứng dụng AI trong chăm sóc khách hàng”.

Còn theo TS Trần Bá Kiên - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương, nhà trường thực hiện mạnh mẽ quá trình số hóa trên nhiều mặt như đào tạo trực tuyến, xây dựng hệ thống học liệu điện tử riêng biệt. Tuyển sinh - quản lý học tập - khảo thí đều vận hành qua nền tảng số, ứng dụng AI trong đánh giá năng lực và theo dõi tiến trình học tập.

"Sinh viên được làm quen các phần mềm thống kê tên sản phẩm, tra cứu thông tin tại hệ thống thư viện số kết nối với Thư viện quốc gia và nhiều trường đại học trong và ngoài nước. Điều này tạo thuận lợi cho sinh viên tra cứu trực tuyến, sử dụng tài liệu chuyên ngành dược, liên ngành. Qua đó, sinh viên nâng cao kỹ năng số, chuẩn bị tham gia thị trường lao động", ông Kiên cho biết thêm.

Đáng chú ý, Ban Quản lý khu kinh tế Hải Phòng ký kết thỏa thuận hợp tác với khu công nghệ cao TP Hồ Chí Minh và Công ty Cổ phần Giáo dục quốc tế SunEdu nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành điện tử, vi mạch bán dẫn. Theo kế hoạch giai đoạn 2024 - 2027, các bên sẽ tham gia đào tạo 1.000 - 1.200 kỹ sư, chuyên gia vi mạch trình độ chuyên sâu cho đội ngũ giảng viên, kỹ sư tại Hải Phòng và vùng lân cận, đồng thời đào tạo 3.000 - 5.000 lao động kỹ năng cơ bản về vi mạch. Bên cạnh lĩnh vực bán dẫn, công tác đào tạo nhân lực số trong các ngành kinh tế số khác cũng được chú trọng.

Bùi Hiền