24h

Vì sao một doanh nghiệp có tiếng như Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long lại có thể lưu kho lượng nguyên liệu "tử thần" lớn đến thế? Giữa bối cảnh "thực phẩm bẩn" bủa vây, dư luận đang ráo riết đi tìm câu trả lời: Các cơ quan chức năng kiểm soát ở đâu và trách nhiệm thuộc về ai khi hàng tấn nguyên liệu bẩn vẫn thản nhiên tồn tại trong doanh nghiệp lớn?

Các cơ quan kiểm soát ở đâu?...

Vụ việc phát hiện, niêm phong hơn 120 tấn thịt đông lạnh tại kho của một doanh nghiệp lớn như Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long không chỉ là một vi phạm hành chính thông thường, mà là một sự cố nghiêm trọng về an toàn hệ thống. Để một khối lượng thịt lớn như vậy tập kết về kho, nó phải trải qua một hành trình dài từ đơn hàng thu mua, hoặc nhập khẩu, qua các cung đường vận chuyển và cuối cùng là nhập kho doanh nghiệp.

Theo quy định, thực phẩm đông lạnh được nhập khẩu phải qua hải quan, giấy chứng nhận kiểm dịch do cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu cấp, giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan thú y vùng, hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Còn quy trình giết mổ trong nước, thực phẩm tươi sống khi lưu thông trên thị trường phải có giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan thú y, hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ.

Đặc biệt, với một đơn vị sản xuất đồ hộp quy mô lớn, quy trình kiểm soát đầu vào đáng lẽ phải là "chốt chặn" nghiêm ngặt nhất. Tuy nhiên, thực tế tại hiện trường cho thấy những khối thịt đã “biến sắc” vẫn nghiễm nhiên tồn tại trong kho.

Dư luận có quyền nghi vấn: Phải chăng các cơ quan vệ sinh an toàn thực phẩm, quản lý thị trường... tại địa phương nơi cung cấp nguồn hàng đã buông lỏng việc kiểm soát tại gốc? Hay lực lượng Quản lý thị trường trên các tuyến đường vận chuyển đã không thực hiện hết chức trách kiểm tra giám sát?

Một khối lượng hàng hóa tương đương với hàng chục chuyến xe tải không thể là "vô hình" nếu các cơ quan chức năng thực sự làm quyết liệt. Sự tồn tại của hơn 120 tấn thịt này chính là minh chứng rõ nhất cho những kẽ hở chết người trong chuỗi cung ứng thực phẩm mà bấy lâu nay chúng ta vẫn tin tưởng là an toàn.

...đến bài học đắt giá của các bên liên quan

Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long là một cái tên có bề dày lịch sử, là thương hiệu "quốc dân" trong lòng nhiều thế hệ người Việt. Trước khi xảy ra vụ thực phẩm “bẩn”, Công ty có khoảng hơn 200 mã sản phẩm, gần đây nhất được vinh danh “Top 50 thương hiệu mạnh Asean”. Những điều này cho thấy, mức độ ảnh hưởng của Đồ hộp Hạ Long (tên tiếng Anh là Halong Canfoco) không chỉ dừng lại ở thị trường Hải Phòng. Ngay sau khi sự việc bùng nổ, từ chuỗi các siêu thị lớn đến hệ thống phân phối, cửa hàng bán lẻ, sản phẩm “đồ hộp Hạ Long” trong phút chốc bị “bay màu”.

Chính vì thế, sự xuất hiện của hơn 120 tấn thịt đông lạnh tại đây không khác gì một sự phản bội niềm tin của người tiêu dùng. Doanh nghiệp không thể đổ lỗi cho nhà cung cấp, bởi với quy mô sản xuất công nghiệp, việc kiểm tra chất lượng nguyên liệu đầu vào là trách nhiệm pháp lý và đạo đức cốt lõi.

Câu hỏi "Các cơ quan kiểm soát ở đâu?" không chỉ dành cho các đơn vị quản lý nhà nước mà còn dành cho bộ phận kiểm soát nội bộ của chính doanh nghiệp. Liệu có hay không sự bắt tay ngầm để "phù phép" thịt bệnh thành nguyên liệu giá rẻ nhằm tối ưu hóa lợi nhuận?

Nếu lực lượng chức năng không kịp thời phát hiện và ngăn chặn, những hộp thịt mang nhãn hiệu của Công ty này chứa đựng mầm bệnh đã có thể lên mâm cơm của từng gia đình, gây ra những hệ lụy khôn lường về sức khỏe.

Luật sư Nguyễn Thị Thanh Hải – Đoàn Luật sư TP Hà Nội phân tích: “Sự vào cuộc của Ban Quản lý An toàn thực phẩm và các cơ quan thanh tra chuyên ngành (các đơn vị, cơ quan chức năng liên ngành) sau khi sự việc xảy ra dẫu là cần thiết nhưng vẫn được coi là "mất bò mới lo làm chuồng". Chúng ta cần một cơ chế giám sát chủ động, thường trực thay vì chỉ đi giải quyết phần ngọn khi sự việc đã rồi. Hình thức xử phạt thông thường hiện nay liệu đã đủ sức răn đe đối với những doanh nghiệp, cá nhân sẵn sàng đánh đổi sức khỏe cộng đồng lấy lợi nhuận?”.

Cũng theo Luật sư Nguyễn Thị Thanh Hải, vụ việc phát hiện, niêm phong hơn 120 tấn thịt đông lạnh tại kho Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long phải được xem là một hồi chuông cảnh tỉnh cho công tác quản lý an toàn thực phẩm hiện nay. Để lấy lại niềm tin của người dân, các cơ quan chức năng cần làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị liên quan, đồng thời mạnh dạn công khai danh tính các nhà cung cấp thịt bẩn. Đã đến lúc cần những biện pháp mạnh tay hơn, thậm chí là truy cứu trách nhiệm hình sự, để "thực phẩm bẩn" không còn cửa len lỏi vào bàn ăn của người Việt.

Được biết, ngày 10/1, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hải Phòng vừa thi hành Lệnh bắt khẩn cấp đối với Trương Sỹ Toàn (SN 1969, trú phường Hà Lầm, tỉnh Quảng Ninh) – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long, do có liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý, điều hành doanh nghiệp trong vụ việc số lượng lớn thịt heo nhiễm bệnh được thu gom, bảo quản tại các kho lạnh; Bà Phạm Thị Thúy Lan (SN 1980, Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng), Bùi Thị Thoan (SN 1979, nhân viên, người được giao trực tiếp quản lý nhóm kiểm tra chất lượng nguyên liệu đầu vào) và Lại Thị Thanh Hương (SN 1974, nhân viên bộ phận đầu vào Phòng Quản lý chất lượng). Đây là các cá nhân được xác định có vai trò liên quan đến việc kiểm tra, đánh giá chất lượng thịt lợn trước khi nhập kho và đưa vào quy trình sản xuất.

Mới đây nhất, Sở Công Thương Hải Phòng cũng đã chỉ đạo phối hợp rà soát, kiểm soát nguồn gốc xuất xứ, chất lượng hàng hóa thực phẩm nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm và quyền lợi người tiêu dùng.

Theo Sở Công Thương Hải Phòng, thời gian gần đây, trên các phương tiện thông tin đại chúng có phản ánh một số thông tin liên quan đến hoạt động thu mua, sử dụng nguyên liệu của Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (địa chỉ tại 71 Lê Lai, phường Ngô Quyền, Hải Phòng).

Để chủ động thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng và doanh nghiệp, đồng thời tăng cường trách nhiệm tự rà soát trong hoạt động kinh doanh thương mại, Sở Công Thương đề nghị các siêu thị, cơ sở kinh doanh thương mại trên địa bàn thành phố chủ động phối hợp, trao đổi với các đơn vị cung cấp hàng hóa để rà soát hồ sơ pháp lý, giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ, chất lượng sản phẩm hàng hóa đang kinh doanh. Đồng thời lưu ý kiểm tra, rà soát đối với các sản phẩm thuộc diện dừng lưu thông, thu hồi (nếu có) theo thông tin chính thức của cơ quan có thẩm quyền.

Các đơn vị chủ động theo dõi, cập nhật các thông tin chính thống đã được xác thực trên các phương tiện thông tin đại chúng để kịp thời kiểm tra, rà soát hàng hóa đang kinh doanh. Trên cơ sở đó, thực hiện các biện pháp phù hợp theo quy định đối với các sản phẩm chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện về an toàn thực phẩm, nguồn gốc xuất xứ, nhằm bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và uy tín của doanh nghiệp.

Sở Công Thương Hải Phòng cũng yêu cầu các đơn vị tăng cường công tác tự kiểm tra, giám sát nội bộ đối với hàng hóa thực phẩm kinh doanh trong hệ thống phân phối, góp phần phòng ngừa rủi ro, không để xảy ra việc kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, không bảo đảm chất lượng theo quy định của pháp luật.

Mới đây, Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long có văn bản báo cáo về việc ngày 10/1, công ty nhận được thông báo giữ người số 449 do Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hải Phòng ban hành, về việc tạm giữ ông Trương Sỹ Toàn, Tổng Giám đốc Công ty.

Trên cơ sở thông báo của cơ quan điều tra, Hội đồng quản trị Công ty này đã xem xét và thống nhất áp dụng các biện pháp tổ chức, quản trị nội bộ cần thiết nhằm đảm bảo việc quản lý, điều hành được thực hiện thận trọng, phù hợp với tình hình thực tế.

Theo đó, Hội đồng quản trị và Ban điều hành quyết định tạm dừng ngắn hạn hoạt động sản xuất tại nhà máy đồ hộp Hạ Long - Hải Phòng (dự kiến tối đa 14 ngày kể từ ngày 12/01/2026). Đồng thời, giao ông Cao Nhật Huy, Phó Giám đốc Sản xuất thực hiện quyền điều hành tạm thời Nhà máy đồ hộp Hạ Long - Hải Phòng trong thời gian Tổng Giám đốc Công ty vắng mặt.

Minh Huệ - Hải Ngân