Cà phê doanh nhân

Ông Nguyễn Đức Hùng Linh - Phó Tổng Giám đốc khối Đầu tư AgriS:

Thay đổi lớn nhất từ thị trường quốc tế đang tác động mạnh mẽ đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam chính là các tiêu chuẩn xanh (ESG) và yêu cầu truy xuất nguồn gốc. Các ngành nghề xuất khẩu của Việt Nam muốn duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh trên quy mô toàn cầu không thể không quan tâm đến hai yếu tố then chốt này.

Để đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, doanh nghiệp không thể chuyển đổi toàn bộ quy trình sản xuất ngay lập tức mà cần thực hiện lộ trình chuyển đổi dài hơi thích ứng với những yêu cầu khắt khe cùng cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo lan tỏa xuống toàn bộ đội ngũ nhân sự. Quá trình này cũng cần nguồn vốn đầu tư ban đầu lớn, không chỉ cho công nghệ, chuyển đổi hệ thống mà còn liên quan đến tư vấn, đào tạo. Trên thực tế, doanh nghiệp cần ít nhất 3 - 5 năm để có thể tiệm cận và đáp ứng các tiêu chuẩn ở mức cơ bản.

Cùng với ESG, doanh nghiệp cần ứng dụng mạnh mẽ công nghệ vào toàn bộ chuỗi sản xuất. Các nhà nhập khẩu, đặc biệt tại châu Âu, có thể yêu cầu doanh nghiệp cung cấp đầy đủ hồ sơ, giấy tờ gốc của sản phẩm trong thời gian rất ngắn, thậm chí chỉ trong vòng 4 tiếng. Không đáp ứng được yêu cầu có thể đồng nghĩa với việc doanh nghiệp chưa vận hành hiệu quả hoặc chưa sẵn sàng về hệ thống.

Ngoài các yêu cầu trên, truy xuất nguồn gốc ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc, nhất là trong bối cảnh Việt Nam liên tục đối mặt với các vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Đối với các thị trường khó tính, truy xuất nguồn gốc không chỉ liên quan đến vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm mà còn mở rộng sang các tiêu chí xã hội và môi trường khác. Chẳng hạn, có sử dụng đất phá rừng hay không, có sử dụng lao động địa phương và đảm bảo quyền lợi cho họ hay không?.

Bản thân việc truy xuất nguồn gốc cũng gắn liền với năng lực số hoá, khả năng cung cấp dữ liệu nhanh chóng. Như tôi đã chia sẻ, hiện nay các đối tác có thể yêu cầu doanh nghiệp cung cấp dữ liệu trong vòng 4 tiếng, nhưng trong tương lai con số này có thể rút ngắn lại trong 1 tiếng, thậm chí doanh nghiệp phải tính đến việc cung cấp dữ liệu trực tiếp cho khách hàng trên một nền tảng để đối tác có thể tự truy cập, khai thác thông tin mà không cần thông qua trung gian.

Từ góc độ thị trường, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ chịu cạnh tranh ở trong nước mà còn trên bình diện quốc tế là các đối thủ lớn đến từ Thái Lan, Brazil hay các quốc gia có chuỗi cung ứng phát triển. Trong cuộc cạnh tranh này, ESG và truy xuất nguồn gốc từ yêu cầu tuân thủ bắt buộc lại trở thành những yếu tố tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững cho hàng hóa Việt Nam, bên cạnh các bài toán truyền thống vẫn luôn hiện hữu là chất lượng và giá cả.

Hạnh Lê