Thị trường

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 7/NQ-CP ngày 12/01/2026 về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026 - 2030. Nghị quyết nhấn mạnh, nhà ở xã hội vừa là vấn đề an sinh thiết yếu, vừa góp phần kích thích đầu tư, tiêu dùng, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, qua đó tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Nguồn cung dần hình thành

Thời gian qua tình hình phát triển nhà ở xã hội đã có nhiều chuyển biến dưới sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và sự tham gia của các bộ ban ngành. Lũy kế đến hết tháng 12/2025, cả nước có 698 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 657.441 căn. Trong đó, có 193 dự án hoàn thành, quy mô 169.143 căn; 200 dự án đã khởi công xây dựng, đang triển khai với quy mô 134.111 căn (riêng năm 2025 khởi công mới 90 dự án với quy mô 95.630 căn, đã hoàn thành 102.633/100.275 căn, đạt 102%); 305 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô 354.187 căn.

Cùng với kết quả thực tế, nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành nhằm cải cách thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ triển khai đầu tư xây dựng. Các địa phương cũng đã bước đầu quan tâm, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn, nhiều đoàn công tác đã được tổ chức để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện…

Cụ thể, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 22 nghị quyết, 12 chỉ thị, quyết định, công điện liên quan đến phát triển nhà ở xã hội. Đồng thời trực tiếp chủ trì nhiều hội nghị toàn quốc để chỉ đạo, thúc đẩy thực hiện với các giải pháp cụ thể, rõ trách nhiệm.

Ngay từ đầu năm, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 444/QĐ-TTg ngày 27/02/2025 về việc giao chỉ tiêu hoàn thành nhà ở xã hội trong năm 2025 và các năm tiếp theo đến năm 2030 cho các bộ ngành, địa phương để triển khai thực hiện.

Như vậy, tính đến hết năm 2025, số dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đạt khoảng 62% mục tiêu của Đề án xây dựng khoảng 1.062.200 căn nhà ở xã hội.

Còn nhiều thách thức

Dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận, mục tiêu hoàn thành ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 vẫn đối mặt với không ít thách thức. Theo các chuyên gia, nhà ở xã hội đang dần trở thành nguồn cung thực chất, góp phần tái cấu trúc thị trường theo hướng cân bằng và bền vững hơn. Tuy nhiên, để tăng tốc trong giai đoạn tới, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế quy hoạch, bố trí quỹ đất sát với nhu cầu thực tế của từng địa phương.

Bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE), cho rằng cần nghiên cứu hoàn thiện chính sách nhằm bảo đảm việc bố trí quỹ đất và phát triển nhà ở xã hội gắn chặt với nhu cầu thực. Theo bà, có thể xem xét áp dụng các hình thức khảo sát chuyên nghiệp thông qua việc thuê hoặc giao cho các đơn vị nghiên cứu thị trường độc lập thực hiện, từ đó tạo cơ sở khoa học, khách quan cho việc hoạch định kế hoạch phát triển.

Một thách thức khác là tình trạng đầu cơ và chuyển nhượng trái quy định. Thực tế vẫn tồn tại trường hợp mua nhà ở xã hội nhưng không sử dụng để ở, mà tìm cách chuyển nhượng, gây méo mó thị trường và làm giảm cơ hội tiếp cận của những đối tượng thực sự có nhu cầu.

Bà Miền kiến nghị, sau thời hạn sở hữu 5 năm theo quy định hiện hành, việc chuyển nhượng nhà ở xã hội cần được ưu tiên cho các đối tượng đủ điều kiện và đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận. Trường hợp chuyển nhượng cho đối tượng không thuộc diện hưởng chính sách, chủ sở hữu phải hoàn trả đầy đủ các ưu đãi đã được hưởng.

Để hoàn thành mục tiêu của cả Đề án, Chính phủ giao Bộ Xây dựng theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc, tổng hợp kết quả triển khai của các địa phương, định kỳ báo cáo Thủ tướng. Cùng với đó, cần tổ chức lập, phê duyệt danh mục vị trí khu đất đã được xác định để phát triển nhà ở xã hội, các dự án nhà ở xã hội; bố trí đủ quỹ đất để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội tại các vị trí thuận lợi, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Mặt khác, Chính phủ yêu cầu theo dõi, kiểm tra, giám sát, đánh giá tình hình thực hiện phát triển nhà ở xã hội và tăng cường hoạt động giám sát của cộng đồng để các công trình, dự án được thực hiện đúng quy hoạch, thiết kế, đảm bảo chất lượng, tránh thất thoát, lãng phí.

Mẫn Nhi