Ô tô - Xe máy

Trong những năm trở lại đây, nỗi lo pin xe điện nhanh xuống cấp vẫn là một trong những rào cản lớn nhất đối với người tiêu dùng. Không ít người e ngại rằng chỉ sau vài năm sử dụng, dung lượng pin sẽ suy giảm nghiêm trọng, kéo theo chi phí thay pin đắt đỏ và giá trị xe sụt giảm mạnh. Tuy nhiên, một nghiên cứu quy mô lớn vừa được công bố đã mang lại cái nhìn tích cực hơn rất nhiều về độ bền của pin xe điện trong điều kiện sử dụng thực tế.

Nghiên cứu này do Geotab - một công ty quản lý đội xe và phân tích dữ liệu viễn thông thực hiện, dựa trên dữ liệu thực tế của 22.700 ô tô và xe van điện thuộc 21 mẫu xe khác nhau. Thay vì các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, Geotab thu thập dữ liệu vận hành hàng ngày của xe, từ thói quen sạc, điều kiện môi trường cho tới tần suất sử dụng, qua đó phản ánh sát hơn đời sống thực tế của xe điện.

Kết quả cho thấy, mức suy giảm dung lượng pin trung bình chỉ khoảng 2% mỗi năm. Điều này đồng nghĩa sau 10 năm sử dụng, pin vẫn giữ được khoảng 82% dung lượng ban đầu. Với một mẫu xe điện có tầm hoạt động 320 dặm khi mới, sau một thập kỷ, con số này vẫn còn khoảng 260 dặm, đủ đáp ứng nhu cầu di chuyển hàng ngày của phần lớn người dùng.

Một điểm đáng chú ý là sự khác biệt giữa ô tô con và xe van điện. Do đặc thù sử dụng, xe van thường có tầm hoạt động ngắn hơn và phải sạc nhiều lần hơn, trong đó tỷ lệ sạc nhanh cũng cao hơn. Điều này khiến mức suy giảm pin trung bình của xe van lên tới 2,7% mỗi năm, cao hơn đáng kể so với xe con. Tuy vậy, ngay cả mức suy giảm này cũng thấp hơn nhiều so với những lo ngại phổ biến trước đây.

Nghiên cứu cũng chỉ ra yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến tuổi thọ pin chính là thói quen sạc. Những xe mà sạc nhanh DC (sạc công suất cao tại trạm sạc nhanh công cộng) chiếm dưới 1/8 tổng số lần sạc chỉ ghi nhận mức suy giảm khoảng 1,5% mỗi năm. Ngược lại, với các xe thường xuyên sạc nhanh, mức suy giảm tăng lên rõ rệt. Nếu công suất sạc nhanh dưới 100 kW, pin mất trung bình 2,2% mỗi năm; còn với các trạm sạc công suất từ 100 kW trở lên, con số này tăng tới 3% mỗi năm.

Đặt trong bối cảnh thực tế, tỷ lệ sạc nhanh 1/8 không phải là quá thấp. Một người dùng chạy khoảng 8.000 dặm mỗi năm, với tầm hoạt động thực tế 250 dặm cho mỗi lần sạc, sẽ sạc khoảng 32 lần mỗi năm. Chỉ cần bốn chuyến đi dài khoảng 500 dặm, trong đó phải sạc nhanh giữa đường, là đã đạt ngưỡng 1/8 số lần sạc. Điều này cho thấy sạc nhanh là điều khó tránh, nhưng việc hạn chế lạm dụng sạc nhanh công suất cao vẫn mang lại lợi ích rõ rệt cho pin.

Một phát hiện thú vị khác liên quan đến việc sạc pin lên 100% hoặc để pin cạn về mức 0%. Trên thực tế, nhiều nhà sản xuất đều khuyến cáo người dùng không nên thường xuyên duy trì pin ở hai trạng thái này. Tuy nhiên, dữ liệu của Geotab cho thấy việc sạc đầy hoặc xả cạn không gây ảnh hưởng lớn, miễn là xe không bị “để yên” quá lâu ở các mức pin cực đoan. Nếu pin thường xuyên ở mức quá cao hoặc quá thấp trong thời gian dài, tốc độ suy giảm sẽ tăng thêm khoảng 0,5% mỗi năm. Nói cách khác, sạc đầy rồi sử dụng ngay, hoặc cạn pin rồi sạc sớm, không phải là vấn đề lớn.

Yếu tố môi trường cũng đóng vai trò đáng kể. Xe vận hành trong điều kiện khí hậu rất nóng có tốc độ suy giảm pin nhanh hơn khoảng 0,4% mỗi năm so với môi trường ôn hòa. Vì vậy, những biện pháp đơn giản như đỗ xe trong bóng râm, hạn chế phơi nắng kéo dài vẫn có ý nghĩa nhất định đối với tuổi thọ pin.

Nếu xét theo quãng đường di chuyển, xu hướng cũng khá rõ ràng. Những xe chạy ít, với tần suất sạc dưới một chu kỳ mỗi tuần (tương đương khoảng 13.000 dặm mỗi năm với xe tầm hoạt động 250 dặm), chỉ mất khoảng 1,5% dung lượng pin mỗi năm. Trong khi đó, các xe chạy nhiều, sạc một chu kỳ mỗi một đến hai ngày, thường là xe van chở nặng hoặc xe thương mại, có mức suy giảm khoảng 2,3% mỗi năm.

Từ góc độ của Geotab, những con số này cho thấy người dùng và doanh nghiệp không cần quá lo lắng về độ bền pin xe điện. Với các đội xe, việc khai thác xe ở cường độ cao, chạy nhiều dặm và ưu tiên hiệu quả vận hành vẫn mang lại lợi ích kinh tế tổng thể, ngay cả khi pin xuống cấp nhanh hơn đôi chút. Quan trọng hơn, nghiên cứu này góp phần củng cố niềm tin rằng pin xe điện không phải là “điểm yếu chết người” như nhiều người từng nghĩ, mà hoàn toàn có thể đáp ứng tốt vòng đời sử dụng dài hạn của phương tiện.

Thanh Trà