Khởi nghiệp
Khởi nghiệp toàn dân
Khát vọng về một quốc gia khởi nghiệp sáng tạo đã chính thức trở thành định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước.
Cùng với tinh thần đổi mới và quyết liệt trong việc thực hiện Nghị quyết 57 -NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ và Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, khát vọng xây dựng Việt Nam trở thành "Quốc gia khởi nghiệp sáng tạo" không còn dừng lại ở khẩu hiệu, mà đang chuyển mình mạnh mẽ thành hành động thực tiễn với tư duy "Khởi nghiệp là sự nghiệp của toàn dân".
Năm 2025, Việt Nam đã khẳng định vị thế trên bản đồ khởi nghiệp toàn cầu. Chỉ số Đổi mới sáng tạo (ĐMST) toàn cầu (GII) của chúng ta xếp vị trí 44/139 quốc gia; hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đứng thứ 55 thế giới. Những con số này là minh chứng rõ nét cho thấy hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo Việt Nam đang có những nỗ lực vượt bậc và đạt kết quả tích cực về triển vọng phát triển.
Khởi nghiệp trong Kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo AI
Nhờ có tiến bộ của khoa học công nghệ, hoạt động khởi nghiệp giờ đây không còn bó hẹp trong việc thành lập doanh nghiệp truyền thống. Sự trỗi dậy của các công cụ trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi diện mạo của cộng đồng startup và đưa đến xu hướng “Startup một người”. Một cá nhân với kỹ năng sử dụng công nghệ có thể tự vận hành cả một quy trình từ ý tưởng, sản xuất đến marketing và chăm sóc khách hàng. Đây chính là biểu hiện sinh động nhất của "khởi nghiệp toàn dân" – nơi mỗi người dân, từ nông dân, công nhân, sinh viên đến trí thức, nhà khoa học… đều có thể khởi nghiệp và tham gia vào chuỗi giá trị ĐMST.
Để hiện thực hóa điều này, Nhà nước đã nhanh chóng thực hiện việc chuyển vai trò từ "quản lý" sang "kiến tạo". Năm 2025 chứng kiến sự ra đời của các khung pháp lý thử nghiệm (sandbox), các nghị định về đầu tư mạo hiểm và cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, tạo hành lang an toàn cho những ý tưởng táo bạo nhất.
Dấu ấn VCCI
Trong bức tranh tổng thể về quốc gia khởi nghiệp, không thể không nhắc đến vai trò tiên phong và bền bỉ của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trong những nỗ lực đồng hành với cộng đồng khởi nghiệp.
Festival Khởi nghiệp 2025 và Chương trình Khởi nghiệp Quốc gia do VCCI chỉ đạo thực hiện đã ghi dấu chặng đường 23 năm liên tục. Đây không chỉ là một phong trào, mà đã trở thành "cái nôi" nuôi dưỡng hàng nghìn doanh nhân trẻ.
Văn hóa Đổi mới sáng tạo: Mảnh ghép chiến lược
Dù hạ tầng và chính sách đã mở đường, để trở thành một "Quốc gia Khởi nghiệp - Startup Nation" đúng nghĩa, Việt Nam cần hoàn thiện mảnh ghép quan trọng nhất: Văn hóa Đổi mới sáng tạo. Thực tế, tư duy chấp nhận rủi ro và khoan dung với thất bại vẫn chưa thấm nhuần sâu rộng; nhiều startup thất bại không vì thiếu ý tưởng mà vì thiếu "sức bền" văn hóa trước định kiến xã hội.
Tinh thần của Nghị quyết 41-NQ/TW và Nghị quyết 68-NQ/TW đều nhấn mạnh việc "xóa bỏ triệt để định kiến về kinh tế tư nhân", tôn vinh doanh nhân như những chiến sĩ thời bình. ĐMST cần được xem là lối sống chứ không phải phong trào bề nổi. Theo đó, văn hóa khởi nghiệp cần xây dựng trên ba trụ cột: Khuyến khích tư duy phản biện và sự khác biệt trong giáo dục; Xây dựng hành lang pháp lý bảo vệ người dám tiên phong thử nghiệm mô hình mới; Kết nối chặt chẽ giữa doanh nghiệp tư nhân, khu vực FDI và tập đoàn nhà nước để tạo đầu ra cho sản phẩm ĐMST.
Định hướng chiến lược: Tự chủ và Bứt phá
Mới đây Bộ Chính trị đã có chỉ đạo xây dựng Quốc gia khởi nghiệp là nội dung quan trọng để phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới, với các định hướng then chốt:
- Thống nhất nhận thức coi khởi nghiệp là chiến lược quốc gia dài hạn, là sự nghiệp của cả hệ thống chính trị và toàn dân.
- Khởi nghiệp phải dựa trên khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm trụ cột để bứt phá; hướng tới nâng cao năng lực tự chủ chiến lược quốc gia, đặc biệt là tự chủ các công nghệ chiến lược.
- Thể chế giữ vai trò tiên phong và đột phá. Đảng và Nhà nước cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi, phát triển đồng bộ hạ tầng, nhân lực và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia.
- Khơi dậy mạnh mẽ tinh thần chấp nhận rủi ro, hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo, giải phóng mọi tiềm năng và trí tuệ của toàn dân để phát triển đất nước.
Khát vọng về một quốc gia khởi nghiệp sáng tạo đã chính thức trở thành định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước. Với định hướng rõ từ các nghị quyết chiến lược của Đảng, sự quan tâm và vào cuộc của các bộ, ngành và chính quyền địa phương, sự quyết liệt và hiệu quả của các tổ chức thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia đang từng bước được hoàn thiện, việc xây dựng Chiến lược quốc gia khởi nghiệp sáng tạo sẽ nhanh chóng được triển khai và lan tỏa ý nghĩa và tác động tích cực trong toàn xã hội để tạo động lực tăng trưởng mới cho đất nước.
Có thể nói, ĐMST giờ đây là sự nghiệp của toàn dân. Mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp nhỏ, mỗi ý tưởng sáng tạo đều là những viên gạch xây dựng nên một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và tự chủ.