Doanh nghiệp

Hiện, ngành da giày có khoảng 30.000 doanh nghiệp, trong đó có 9.000 sản phẩm làm sản phẩm cuối cùng, khoảng 21.000 doanh nghiệp sản xuất trong khâu thượng nguồn.

“Ngành công nghiệp da giày nói riêng, ngành công nghiệp thời trang nói chung có lực lượng doanh nghiệp rất lớn nếu có thể kết hợp với nhau sẽ tạo sân chơi rộng lớn, tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp trong ngành”, ông Nguyễn Đức Thuấn, Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam chia sẻ.

Đáng nói, tỷ lệ nội địa hoá của ngành đạt trên 50%, giúp thặng dư thương mại của ngành trong năm nay đạt khá lớn.

Tính chung cả năm 2025, cơ cấu xuất khẩu tiếp tục cho thấy vai trò chủ lực của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Kim ngạch xuất khẩu da giày, túi xách của khối FDI đạt 22,82 tỷ USD, chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành, tăng 17% so với năm 2024.

Trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước đạt 5,84 tỷ USD, mức tăng trưởng lên tới 29%, phản ánh nỗ lực đáng ghi nhận trong việc mở rộng thị phần và tận dụng cơ hội thị trường.

Dù quy mô còn khiêm tốn so với khu vực FDI, tốc độ tăng trưởng cao của doanh nghiệp trong nước cho thấy dư địa phát triển vẫn còn lớn, đặc biệt nếu được hỗ trợ tốt hơn về công nghiệp phụ trợ, tín dụng và tiếp cận thị trường.

Về thị trường, xuất khẩu da giày Việt Nam năm 2025 tiếp tục tập trung vào các thị trường truyền thống, gồm Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Trong đó, Hoa Kỳ vẫn là thị trường lớn nhất với kim ngạch đạt 11,01 tỷ USD. EU đứng thứ hai với gần 6,88 tỷ USD, tiếp tục là thị trường có yêu cầu cao về tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội. Trung Quốc đạt 1,78 tỷ USD, Nhật Bản đạt 1,61 tỷ USD, trong khi Hàn Quốc xếp thứ năm với 776 triệu USD.

Riêng tại thị trường EU, xuất khẩu năm 2025 ghi nhận mức tăng trưởng so với năm 2024, trong đó Hà Lan dẫn đầu với 2,11 tỷ USD, tiếp đến là Bỉ (1,36 tỷ USD), Đức (939 triệu USD), Pháp (767 triệu USD), Italia (678 triệu USD) và Tây Ban Nha (587 triệu USD). Cơ cấu này cho thấy vai trò của các trung tâm logistics và phân phối lớn tại châu Âu trong chuỗi cung ứng da giày Việt Nam.

Đặc biệt, xuất khẩu sang khối Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Nhật Bản dẫn đầu với 1,61 tỷ USD, tiếp theo là Canada (816 triệu USD), Mexico (737 triệu USD) và Australia (537 triệu USD). Việc tận dụng ưu đãi thuế quan từ CPTPP đang góp phần đa dạng hóa thị trường, giảm bớt sự phụ thuộc vào một số thị trường lớn.

Song song với xuất khẩu, thị trường nội địa của ngành da giày năm 2025 có quy mô khoảng 1,05 tỷ USD và được dự báo sẽ tăng lên 1,544 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng bình quân 4,86%/năm. Mỗi năm, lượng tiêu thụ trong nước đạt khoảng 155 triệu đôi giày dép.

Tuy nhiên, thị phần hàng sản xuất trong nước mới chỉ chiếm gần 40%, trong khi hàng nhập khẩu, chủ yếu từ Trung Quốc, chiếm gần 30%, phần còn lại thuộc về các quốc gia khác. Điều này cho thấy dư địa mở rộng thị phần nội địa vẫn còn lớn, song cũng phản ánh sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Về hệ thống phân phối, kênh bán hàng truyền thống vẫn phổ biến tại khu vực nông thôn, trong khi các doanh nghiệp có thương hiệu đang đẩy mạnh kênh bán lẻ hiện đại và thương mại điện tử.

Dù vậy, ngành da giày túi xách vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đáng kể là cạnh tranh giá từ hàng nhập khẩu giá rẻ và các thương hiệu quốc tế mạnh; tư duy gia công xuất khẩu vẫn chiếm ưu thế; hệ thống phân phối chưa phủ rộng; tình trạng hàng giả, hàng nhái còn phổ biến, ảnh hưởng đến niềm tin người tiêu dùng và uy tín doanh nghiệp.

Trước thực trạng trên, Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam cho rằng, để doanh nghiệp vượt qua khó khăn và đạt mục tiêu xuất khẩu trong năm 2026 và các năm tiếp theo, cần có các giải pháp đồng bộ từ cả phía Nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp

Về chính sách, các ý kiến cho rằng, cần sớm hoàn thiện định hướng phát triển ngành theo hướng bền vững, ổn định và nhất quán; cải cách thủ tục hành chính gắn với đặc thù sản xuất theo chuỗi; có chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp phụ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa và khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ.

Đồng thời, tăng cường vai trò điều phối thị trường, cảnh báo sớm rủi ro thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc ngày càng cao.

"Hiệp hội mong muốn các bộ, ngành, trong đó có Bộ Công Thương tích cực hỗ trợ ngành da giày hoàn thành trung tâm giao dịch nguyên phụ liệu thời trang. Đây là nền tảng giúp ngành phát triển bền vững", bà Phan Thị Thanh Xuân, Tổng Thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam đề nghị.

Về phía doanh nghiệp, Hiệp hội nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh sản xuất xanh, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và từng bước đầu tư xây dựng thương hiệu da giày Việt Nam. Chuyển đổi từ gia công thuần túy sang mô hình có giá trị gia tăng cao hơn không chỉ là yêu cầu của thị trường mà còn là con đường tất yếu để ngành da giày phát triển bền vững.

Thy Hằng