Kinh tế thế giới
Kinh tế Eurozone tăng trưởng bền bỉ giữa bão thuế quan
Kinh tế khu vực đồng euro đã ghi nhận mức tăng trưởng mạnh hơn dự kiến trong năm 2025 bất chấp việc Mỹ gia tăng thuế quan và môi trường địa chính trị ngày càng bất ổn.
Theo số liệu công bố ngày 30/1 của Eurostat, GDP của eurozone tăng 1,5% trong năm 2025, cao hơn đáng kể so với mức 0,9% của năm 2024 và là tốc độ tăng nhanh nhất kể từ năm 2022.
Kết quả này đạt được trong bối cảnh Mỹ nâng thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc khu vực này vẫn đang chịu ảnh hưởng kéo dài từ xung đột Ukraine và căng thẳng xuyên Đại Tây Dương.
Đà tăng trưởng mới phản ánh sức bền của nền kinh tế eurozone, vốn đã tránh được suy thoái dù phải đối mặt với nhiều cú sốc liên tiếp, từ chiến tranh, gián đoạn thương mại cho tới sự bất định về chính sách của Mỹ. Tuy nhiên, ngay cả với mức tăng trưởng cải thiện, khu vực đồng euro vẫn tiếp tục tụt lại phía sau các nền kinh tế lớn khác, đặc biệt là Mỹ.
Kết thúc năm tích cực
Dù vậy, khu vực kinh tế eurozone đã khép lại năm 2025 với những tín hiệu tích cực. Trong quý IV, GDP tăng với tốc độ thường niên 1,3%, nhờ biến động thương mại dịu lại và tăng trưởng tại Đức, Italy và Tây Ban Nha vượt kỳ vọng. Tỷ lệ thất nghiệp điều chỉnh theo mùa trong tháng 12 giảm xuống 6,2%, mức thấp kỷ lục chung của khu vực.
Triển vọng tăng trưởng ổn định được kỳ vọng sẽ tiếp tục trong năm 2026. Ông Diego Iscaro, Trưởng bộ phận kinh tế châu Âu tại S&P Global Market Intelligence, nhận định: “Chính sách tài khóa của Đức nhiều khả năng sẽ dần đóng góp tích cực, với các hiệu ứng lan tỏa sang phần còn lại của khu vực. Tuy nhiên, vẫn tồn tại rất nhiều rủi ro có thể đẩy nền kinh tế đi theo kịch bản tiêu cực hơn, bao gồm môi trường địa chính trị biến động.”
Trong năm 2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nâng thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ EU, với phần lớn sản phẩm phải chịu mức thuế 15%, dù trong năm từng có thời điểm Washington đe dọa áp mức cao hơn.
Xuất khẩu của châu Âu sang Mỹ ban đầu được hỗ trợ bởi hiện tượng “đi trước đón đầu”, khi các doanh nghiệp Mỹ tăng tích trữ hàng hóa để tránh thuế, cùng với nhu cầu tăng vọt đối với các loại thuốc giảm cân. Tuy nhiên, đà này suy yếu rõ rệt vào cuối năm, khi việc tích trữ kết thúc và thuế quan bắt đầu phát huy tác động. Tháng 11/2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của eurozone sang Mỹ giảm 20% so với cùng kỳ năm trước.
Thay vì trả đũa, EU đã chủ động tìm kiếm các thị trường xuất khẩu mới. Gần đây, khối này đã đạt được thỏa thuận thương mại với Ấn Độ, với kỳ vọng sẽ tăng gấp đôi kim ngạch thương mại trong vòng 5 năm sau khi có hiệu lực. EU cũng ký kết các hiệp định với Mercosur – khối thương mại Nam Mỹ – và Indonesia, nhằm đa dạng hóa các đối tác kinh tế.
Còn nhiều thách thức
Dù vậy, sự bất định trong quan hệ kinh tế và an ninh giữa châu Âu và Mỹ vẫn ở mức cao. Mong muốn của Tổng thống Trump về việc mua lại Greenland, cùng các đe dọa áp thêm thuế với những quốc gia châu Âu phản đối chính sách của ông, đã khiến căng thẳng xuyên Đại Tây Dương gia tăng.
Trong bối cảnh đó, Chủ tịch Ngân hàng trung ương Châu Âu (ECB), bà Christine Lagarde, kêu gọi châu Âu tập trung nhiều hơn vào các động lực tăng trưởng trong nước và tháo gỡ những rào cản nội khối. “Tôi nghĩ rằng các nhà hoạch định chính sách đang ở thời điểm phải nhìn tới phương án B,” bà Lagarde phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos hồi đầu tháng 1.
Đức là nền kinh tế chịu áp lực nặng nề nhất từ quyết định tăng thuế của chính quyền Trump. Các nhà sản xuất định hướng xuất khẩu của nước này vốn đã phải cạnh tranh gay gắt với các đối thủ Trung Quốc, đồng thời đối mặt với quá trình chuyển đổi khó khăn khỏi động cơ đốt trong trong ngành ô tô. Đồng USD suy yếu so với euro càng tạo thêm lực cản cho xuất khẩu.
Chính sách của ông Trump đã gây cú sốc cho kinh tế châu Âu trong đầu năm 2025, buộc chính phủ Đức – vốn nổi tiếng thắt chặt chi tiêu – phải cam kết hơn 1.000 tỷ USD cho đầu tư quân sự và hạ tầng. Tác động của gói đầu tư này bắt đầu phản ánh trong các số liệu công nghiệp khả quan hơn của Đức vào cuối năm. Dù vẫn còn lo ngại về tính bền vững của đà phục hồi, phần lớn các nhà kinh tế kỳ vọng kích thích tài khóa sẽ tiếp tục hỗ trợ ngành công nghiệp và tăng trưởng chung trong năm 2026.
Trong những năm gần đây, các điểm sáng của eurozone không còn tập trung ở các đầu tàu truyền thống như Đức và Pháp. Các nền kinh tế Nam Âu, đặc biệt là Tây Ban Nha, tiếp tục vượt trội nhờ du lịch và mức đầu tư lành mạnh từ khu vực tư nhân cũng như các quỹ của EU.
Ireland cũng đóng vai trò quan trọng trong đà tăng trưởng năm 2025, nhờ nhu cầu mạnh từ Mỹ đối với các thành phần then chốt dùng trong thuốc giảm cân. Tuy nhiên, cú hích này được dự báo khó lặp lại trong năm 2026, qua đó có thể khiến tăng trưởng chung của eurozone chậm lại.