Sau nhiều năm u ám do tăng trưởng trì trệ, lạm phát cao và bất ổn địa chính trị, triển vọng kinh tế châu Âu bước vào năm 2026 được dự báo có một gam màu tươi sáng hơn.
Các dự báo mới nhất cho thấy khu vực này có khả năng duy trì đà tăng trưởng ổn định, được hỗ trợ bởi lạm phát hạ nhiệt, lãi suất giảm, thị trường lao động vững vàng và sự phục hồi thận trọng của tiêu dùng nội địa.
Tuy vậy, phía sau bức tranh sáng sủa hơn đó vẫn là những rủi ro mang tính cấu trúc, đặc biệt liên quan đến tài khóa và môi trường kinh tế toàn cầu.
Theo báo cáo Economic Outlook 2026 của Mastercard Economics Institute, khu vực Eurozone được dự báo tăng trưởng khoảng 1,2% trong năm 2026, cao hơn mức của năm trước. Lạm phát trung bình được kỳ vọng giảm về 1,8%, nhờ giá năng lượng hạ nhiệt, đồng euro mạnh lên và chi phí nhập khẩu — đặc biệt từ Trung Quốc — trở nên dễ chịu hơn. Môi trường lạm phát thấp tạo điều kiện để chính sách tiền tệ bớt thắt chặt, qua đó hỗ trợ đầu tư và tiêu dùng.
Trong nội khối, tăng trưởng được dự báo không đồng đều. Đức, nền kinh tế lớn nhất châu Âu, có thể ghi nhận mức phục hồi đáng kể, từ khoảng 0,3% năm 2025 lên 1,2% năm 2026. Sự cải thiện này gắn liền với nới lỏng tài khóa và chi tiêu công, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng và quốc phòng.
Ở phía Nam, Tây Ban Nha tiếp tục nổi bật với mức tăng trưởng hơn 2%, được hỗ trợ bởi du lịch, tiêu dùng và dòng lao động nhập cư dồi dào. Trong khi đó, Pháp, Italia và Anh đối mặt với triển vọng thận trọng hơn, phần nào do dư địa tài khóa hạn chế.
Thị trường lao động tiếp tục là điểm tựa quan trọng. Tỷ lệ thất nghiệp tại nhiều nền kinh tế lớn của châu Âu vẫn ở gần mức thấp lịch sử, kể cả tại Đức — nơi số liệu có nhích lên nhưng chưa đủ để gây áp lực lớn lên thu nhập.
Đáng chú ý, tiền lương danh nghĩa tại châu Âu đã tăng nhanh hơn lạm phát kể từ cuối năm 2023, giúp thu nhập thực tế của hộ gia đình cải thiện. Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn tỏ ra dè dặt. Theo phân tích của The Economist, các hộ gia đình châu Âu hiện tiết kiệm nhiều hơn khoảng 3% thu nhập so với giai đoạn trước đại dịch, phản ánh tâm lý thận trọng kéo dài sau nhiều cú sốc liên tiếp.
Sự dè dặt này thể hiện rõ trong hành vi chi tiêu. Dữ liệu của Mastercard cho thấy người tiêu dùng ưu tiên các khoản chi nhỏ và mang tính trải nghiệm, như thực phẩm, mỹ phẩm, thời trang giá phải chăng, giải trí và du lịch nội địa, trong khi tiếp tục né tránh các mặt hàng giá trị lớn như đồ nội thất hay thiết bị điện tử. Xu hướng “tiêu dùng có chọn lọc” này giúp duy trì sức cầu trong nước nhưng chưa đủ để tạo ra một cú hích mạnh cho tăng trưởng.
Một trong những động lực mới đáng chú ý của năm 2026 là chi tiêu quốc phòng. Cuộc chiến tại Ukraine và lo ngại về mức độ cam kết lâu dài của Mỹ đối với an ninh châu Âu đã thúc đẩy làn sóng tái vũ trang trong khu vực.
Đức đã điều chỉnh các quy tắc tài khóa để cho phép chi tiêu thâm hụt lớn hơn cho quốc phòng, trong khi Liên minh châu Âu nới lỏng kỷ luật ngân sách nhằm tạo không gian cho đầu tư quân sự.
Hoạt động này không chỉ kích thích cầu nội địa mà còn thúc đẩy tái cơ cấu công nghiệp, khi nhiều nhà máy từng sản xuất linh kiện ô tô hoặc tàu hỏa chuyển sang sản xuất thiết bị quốc phòng. Một số ước tính cho rằng lĩnh vực này có thể tạo thêm hàng trăm nghìn việc làm trong trung hạn.
Song song với đó, quá trình chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang bước sang giai đoạn mới. Theo Viện kinh tế Mastercard, AI tại châu Âu đang dịch chuyển từ thử nghiệm sang tích hợp thực chất trong hoạt động kinh doanh, đặc biệt ở các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Bà Natalia Lechmanova, Kinh tế trưởng khu vực châu Âu của viện, nhận định rằng tăng trưởng năm 2026 sẽ “được hỗ trợ bởi lạm phát thấp hơn, lãi suất giảm và thị trường lao động bền bỉ, nhưng sẽ phân hóa theo mức độ nới lỏng tài khóa của từng quốc gia”.
Dù vậy, không phải mọi “ngọn gió xuôi” đều đồng đều. Thâm hụt ngân sách vẫn là điểm yếu lớn tại một số nền kinh tế, đặc biệt là Pháp, nơi mức thâm hụt quanh 5% GDP làm dấy lên lo ngại về tính bền vững tài khóa. Trong khi thâm hụt lớn có thể hỗ trợ tăng trưởng ngắn hạn, nó cũng làm gia tăng rủi ro dài hạn nếu chi phí vay tăng trở lại hoặc niềm tin thị trường suy giảm.
Ở bình diện toàn cầu, châu Âu tiếp tục chịu tác động từ chính sách kinh tế của Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, khác với những năm trước, các cú sốc này dần trở thành “trạng thái bình thường mới” mà nền kinh tế châu Âu đang học cách thích nghi. Khủng hoảng sản xuất của Đức đã kéo dài nhiều năm, còn cạnh tranh từ Trung Quốc ngày càng được coi là một yếu tố cấu trúc hơn là biến cố ngắn hạn.
Năm 2026 hứa hẹn mang đến một giai đoạn tăng trưởng ổn định hơn cho châu Âu, dù không bùng nổ. Các động lực như tiêu dùng thận trọng, chi tiêu quốc phòng và ứng dụng AI có khả năng giúp nền kinh tế khối duy trì sức bật, nhưng những thách thức về tài khóa, nhân khẩu học và môi trường kinh tế toàn cầu vẫn đặt ra giới hạn rõ ràng cho triển vọng dài hạn của lục địa già.
