Nghiên cứu - Trao đổi
Luật Quảng cáo năm 2025: Thúc đẩy môi trường quảng cáo minh bạch
Không chỉ đặt ra các nghĩa vụ pháp lý cho cả doanh nghiệp, Luật Quảng cáo 2025 cũng quy định siết chặt hơn các nhà sáng tạo nội dung, kỳ vọng thúc đẩy môi trường quảng cáo minh bạch.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 9, khóa XV. Luật được xem là bước hoàn thiện quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thực tiễn phát triển của thị trường quảng cáo hiện nay.
Thích ứng với sự đổi mới của thị trường
Luật Quảng cáo 2012 được ban hành trong bối cảnh truyền thông còn do các phương tiện chính thống chi phối, mô hình tiêu thụ nội dung thuộc dạng tuyến tính và không gian quảng cáo chủ yếu nằm ở ngoài trời, trên báo in và truyền hình.
Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ áp dụng cấu trúc thị trường đã thay đổi hoàn toàn: nội dung được phân phối qua nền tảng, quảng cáo gắn với thuật toán, việc đo lường dựa trên dữ liệu thời gian thực và giao dịch quảng cáo diễn ra xuyên biên giới mà không có ranh giới của chủ quyền truyền thống. Luật này cũng bộc lộ những điểm bất cập, khó khăn trong việc thực thi, dẫn đến có những thời điểm quảng cáo tạm thời bị ngưng trệ.
Luật Quảng cáo 2025 ra đời với thiết kế theo hướng giảm độ cứng tiền kiểm, tăng tính hậu kiểm và trách nhiệm giải trình; đồng thời củng cố vai trò của hiệp hội nghề nghiệp, hệ thống tiêu chuẩn, cơ chế thi hành và phối hợp công nghệ - Đây cũng là xu hướng quản lý tại nhiều quốc gia có thị trường quảng cáo phát triển.
Cụ thể, Luật sửa đổi đã hoàn thiện quy định về nội dung quảng cáo, quản lý quảng cáo trên báo chí, môi trường mạng, dịch vụ xuyên biên giới và quảng cáo ngoài trời; phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn.
Cùng với đó, Luật cũng đưa ra những chính sách nổi bật, tạo nên trục thay đổi như: Quảng cáo số và nền tảng xuyên biên giới; tiêu chuẩn thông tin và trách nhiệm giải trình; bảo vệ trẻ em và dữ liệu cá nhân; quảng cáo ngoài trời gắn với mỹ quan đô thị.
Đặc biệt, lần đầu tiên, văn bản Luật xác lập trách nhiệm pháp lý của nền tảng xuyên biên giới khi tham gia thị trường Việt Nam. Các nghĩa vụ về thuế, đại diện pháp lý, phối hợp gỡ bỏ nội dung vi phạm và minh bạch dữ liệu trở thành yêu cầu bắt buộc với mục tiêu hướng đến một môi trường cạnh tranh công bằng và có khả năng bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng.
Và đặt ra cơ chế quản lý cụ thể, minh bạch hơn với nhóm sản phẩm có độ nhạy cao như: y tế, bất động sản, giáo dục, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng… điều này nhằm giảm nguy cơ thông tin nhiễu hoặc việc gán ghép công dụng ngoài khả năng; đồng thời làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp, người phát hành nội dung và đơn vị quảng cáo...
Tạo môi trường kinh doanh lành mạnh
Nhìn nhận về nội dung Luật Quảng cáo 2025, không ít ý kiến cho rằng, khi được thực thi sẽ tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, đóng góp vào nền kinh tế và góp phần kiến tạo diện mạo văn hóa đô thị, nâng chuẩn ngành quảng cáo Việt Nam trong giai đoạn hội nhập.
Theo Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện Ninh Thị Thu Hương, có thể khẳng định, những quy định mới về quảng cáo trên môi trường số và nền tảng xuyên biên giới là một trong những điểm tiến bộ, đột phá nhất của Luật lần này. Đây là bước đi tất yếu nhằm khắc phục những bất cập trong thực tiễn, đồng thời tạo ra công cụ pháp lý mạnh mẽ hơn để quản lý hiệu quả không gian mạng.
Thứ nhất, trước đây, Luật Quảng cáo 2012 chưa có quy định điều chỉnh cụ thể hoạt động quảng cáo trên các nền tảng xuyên biên giới như Facebook, Youtube, Tiktok. Điều này tạo ra khoảng trống pháp lý, khiến cơ quan quản lý khó xử lý vi phạm. Luật mới đã bổ sung quy định về quảng cáo trên mạng, làm cơ sở pháp lý buộc các nền tảng này phải tuân thủ pháp luật Việt Nam. Đây là cơ chế quản lý hiện đại, phù hợp thông lệ quốc tế.
Thứ hai, nâng cao trách nhiệm của các chủ thể. Lần đầu tiên, luật quy định rõ nghĩa vụ của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo, trong đó có những người có ảnh hưởng (KOLs/KOCs). Họ phải xác minh thông tin, tài liệu liên quan đến sản phẩm, dịch vụ trước khi quảng cáo; không được giới thiệu sản phẩm mà bản thân chưa từng sử dụng hoặc chưa nắm rõ. Điều này giúp ngăn chặn quảng cáo sai sự thật, đồng thời nâng cao tính chuyên nghiệp và trách nhiệm xã hội của KOLs/KOCs.
Thứ ba, bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng. Khi thông tin quảng cáo phải minh bạch, trung thực và có cơ chế xử lý vi phạm rõ ràng, người tiêu dùng sẽ được bảo vệ hiệu quả hơn. Cơ quan quản lý cũng có cơ sở để xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng không gian mạng để lách luật, phát tán quảng cáo sai sự thật.
“Có thể nói, việc sửa đổi lần này đã bắt kịp tốc độ phát triển của công nghệ và nhu cầu xã hội, đồng thời tạo dựng hành lang pháp lý vững chắc để quản lý hoạt động quảng cáo trong kỷ nguyên số, bảo đảm thị trường minh bạch, công bằng và lành mạnh hơn”, vị này bày tỏ.
Đồng quan điểm, không ít ý kiến cũng cũng cho hay, với các quy định cụ thể, Luật sẽ tạo ra chuyển động mang tính cấu trúc trong giai đoạn 2026-2030. Trong đó, thị trường quảng cáo số được đặt vào một khuôn khổ minh bạch hơn khi các nền tảng xuyên biên giới phải thực hiện nghĩa vụ pháp lý và trách nhiệm giải trình tương xứng với doanh thu tại Việt Nam - Điều này giúp cân bằng sân chơi cạnh tranh, tạo dư địa cho doanh nghiệp nội địa phát triển các dịch vụ quảng cáo dựa trên dữ liệu, đo lường và sáng tạo nội dung - những năng lực cốt lõi của ngành trong thời kỳ kinh tế số. Song song với đó, quảng cáo ngoài trời có điều kiện tái cấu trúc theo hướng công nghệ hóa và quy hoạch hóa.
“Khi quảng cáo được tích hợp vào cảnh quan, quy hoạch giao thông, quy hoạch đất đai và không gian công cộng, giá trị kinh tế không dừng ở bán vị trí quảng cáo mà mở rộng sang kinh tế đêm, du lịch đô thị và nhận diện thương hiệu”, ý kiến này bày tỏ.