Ô tô - Xe máy

Theo chuyên gia công nghệ xe hơi Bruce Shields, ngành công nghiệp đang “bỏ qua những tính năng mang tính phô trương để tập trung vào công nghệ thực sự hữu ích, giúp chiếc xe thông minh hơn mà người lái gần như không phải bận tâm”. Xu hướng đó đang được thể hiện rõ qua loạt công nghệ mới xuất hiện trên các mẫu xe đời 2026.

Một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất là hệ thống tự động hóa nâng cao. Công nghệ hỗ trợ lái (ADAS) vốn đã quen thuộc với kiểm soát hành trình thích ứng hay giữ làn, nay được nâng cấp lên mức tinh vi hơn. Cảm biến trong khoang lái có thể theo dõi tình trạng tài xế, phát hiện dấu hiệu buồn ngủ, mất tập trung hoặc suy giảm khả năng điều khiển. Xe sẽ đưa ra cảnh báo phù hợp, thậm chí can thiệp khi cần thiết. Các hệ thống “rảnh tay” cũng ngày càng mượt mà, giúp trải nghiệm lái bớt căng thẳng và tự nhiên hơn. Tuy nhiên, mặt trái là nhiều tính năng phụ thuộc vào điện toán đám mây và có thể đi kèm mô hình thuê bao trả phí.

Song hành với tự động hóa là làn sóng kết nối mạnh mẽ. Những chiếc xe thế hệ mới được ví như điện thoại thông minh cao cấp trên bốn bánh. Nhờ tích hợp 5G và nền tảng phần mềm, xe có thể giao tiếp với nhau, với người đi bộ và cả hạ tầng giao thông. Hệ thống đèn tín hiệu, camera đường phố hay trung tâm điều khiển giao thông có thể gửi cảnh báo trực tiếp về xe theo thời gian thực. Mô hình “xe định nghĩa bằng phần mềm” (software-defined vehicle) cho phép cập nhật tính năng qua mạng, vá lỗi hoặc nâng cấp giống như cập nhật ứng dụng điện thoại. Điều này đồng nghĩa chiếc xe không còn “cố định” khi xuất xưởng mà liên tục được cải thiện trong suốt vòng đời sử dụng.

AI cũng bắt đầu đóng vai trò như một “cố vấn kỹ thuật” cho chủ xe. Công nghệ bảo dưỡng dự đoán giúp phân tích dữ liệu vận hành để nhận biết linh kiện nào đang xuống cấp trước khi hỏng hóc xảy ra. Thay vì chờ đèn báo lỗi bật sáng, hệ thống có thể thông báo sớm, gợi ý đặt lịch sửa chữa và giải thích nguyên nhân bằng ngôn ngữ tự nhiên. Người dùng chỉ cần hỏi: “Xe tôi đang gặp vấn đề gì?” và nhận câu trả lời chi tiết. Cách tiếp cận này không chỉ giảm rủi ro nằm đường mà còn giúp tiết kiệm chi phí sửa chữa lớn.

Với những người thích tự chăm sóc xe, các ứng dụng hậu mãi tích hợp AI cũng đang mở ra hướng đi mới. Chỉ với một khoản phí nhỏ, tài xế có thể sử dụng “thợ máy ảo” để quét lỗi, ghi lại tiếng động bất thường, theo dõi lịch sử xe hay kiểm tra báo giá sửa chữa có hợp lý hay không. Những việc từng đòi hỏi kiến thức chuyên môn nay trở nên dễ tiếp cận hơn với người dùng phổ thông.

Ở phía các gara, công nghệ chẩn đoán cũng được nâng cấp tương tự. Máy quét thông minh có thể cập nhật dữ liệu xe mới qua mạng, phân tích lỗi từ xa và hỗ trợ kỹ thuật viên bằng trợ lý AI. Nhờ đó, thời gian kiểm tra và sửa chữa được rút ngắn, đồng thời tăng độ chính xác. Người hưởng lợi cuối cùng vẫn là khách hàng khi chi phí và thời gian chờ giảm đáng kể.

Điểm đáng chú ý nhất của làn sóng công nghệ năm 2026 nằm ở xe điện, khi pin thể rắn được xem là bước đột phá lớn về lưu trữ năng lượng đã bắt đầu xuất hiện trên một số mẫu xe thương mại. So với pin lithium-ion truyền thống, pin thể rắn cho mật độ năng lượng cao hơn, sạc nhanh hơn và an toàn hơn nhờ không sử dụng chất điện phân lỏng dễ cháy. Điều này đồng nghĩa xe điện có thể đi xa hơn, thời gian chờ sạc ngắn hơn và giảm rủi ro cháy nổ - hai rào cản lớn nhất khiến người tiêu dùng còn e dè.

Hệ sinh thái sạc điện tại nhà cũng trở nên thông minh hơn. Bộ sạc mới có thể tự động chọn khung giờ giá điện thấp, ưu tiên xe cần dùng trước hoặc phân bổ công suất khi gia đình có nhiều xe điện. AI giúp người dùng lên kế hoạch sạc hợp lý, tránh tình trạng “sáng ra mới phát hiện xe chưa đủ pin”.

Trong khi đó, việc đào tạo lái xe cũng buộc phải thay đổi để bắt kịp công nghệ. Các ứng dụng học lái tích hợp mô phỏng 3D và AI cá nhân hóa lộ trình học, giúp học viên luyện tập các tình huống nguy hiểm sát thực tế hơn. Thay vì học theo giáo trình cứng nhắc, người học được tập trung vào điểm yếu của bản thân, nâng cao kỹ năng nhanh và hiệu quả hơn.

Dù mang lại nhiều tiện ích, làn sóng công nghệ mới cũng đặt ra không ít thách thức. Giá thành cao khiến nhiều tính năng chỉ xuất hiện trên xe hạng sang. Mô hình thuê bao khiến chi phí sử dụng dài hạn tăng lên. Bên cạnh đó là những lo ngại về quyền riêng tư dữ liệu và trách nhiệm pháp lý khi hệ thống tự động gặp sự cố.

Tuy vậy, khó có thể phủ nhận rằng AI đang dần trở thành “bộ não” của chiếc xe hiện đại. Từ vận hành, bảo dưỡng đến đào tạo người lái, mọi khía cạnh đều được số hóa và thông minh hóa. Trong tương lai gần, việc sở hữu một chiếc xe có thể giống như sử dụng một thiết bị công nghệ cao hơn là điều khiển một cỗ máy cơ khí thuần túy.

Tại Việt Nam, xu hướng này cũng bắt đầu manh nha khi nhiều mẫu xe mới đã tích hợp ADAS, cập nhật phần mềm qua mạng và mở rộng hệ sinh thái sạc cho xe điện. Sự tham gia của các hãng nội địa lẫn liên doanh đang thúc đẩy quá trình số hóa phương tiện diễn ra nhanh hơn, dù hạ tầng kết nối và chi phí vẫn là rào cản. Trong vài năm tới, khi mạng 5G phổ biến hơn và thị trường xe điện tăng tốc, người dùng Việt nhiều khả năng sẽ sớm tiếp cận những công nghệ từng chỉ xuất hiện trên xe cao cấp toàn cầu.

Thanh Trà