Ô tô - Xe máy

Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), các doanh nghiệp đã xuất xưởng tổng cộng 3.423.500 xe máy mới trong năm 2025, tăng 9,9% (tương đương với 308.400 xe) so với năm 2024. Đây là kỷ lục của ngành sản xuất xe máy Việt Nam từ trước đến nay.

Về tiêu thụ, năm 2025 doanh số bán toàn thị trường xe máy đạt khoảng 3,4 triệu chiếc, tăng gần 15% so với 2024.

Tuy nhiên, doanh số của 5 doanh thành viên Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) đạt 2,615 triệu xe, giảm 1,5% so với năm 2024. Trong khi quy mô thị trường xe máy tăng gần 15% trong năm 2025 nhưng xe xăng lại giảm 1,5%, cho thấy dấu hiệu bắt đầu đi xuống.

Theo chuyên trang xe máy toàn cầu Motorcycles Data, Yamaha Việt Nam giảm tới 17,3% lượng bán hàng trong năm 2025, các doanh nghiệp khác như Piaggio, Suzuki và SYM cũng bị thu hẹp quy mô. Chỉ có Honda vẫn đạt doanh số 2,245 triệu xe, tăng 4,6% so với 2024 và chiếm gần 86% doanh số toàn Hiệp hội VAMM.

Ngược lại, tiêu thụ xe máy điện tăng vọt trong năm 2025. Theo số liệu của một số công ty nghiên cứu thị trường, thị trường xe máy điện Việt Nam tăng trưởng từ gần 90%-200% (tùy từng phân khúc) trong năm 2025.

Còn Motorcycles Data cho biết, Việt Nam đã vươn lên trở thành thị trường xe hai bánh điện lớn thứ 3 thế giới, sau Trung Quốc và Ấn Độ. Lượng xe điện tiêu thụ tăng đột biến có đóng góp lớn từ VinFast với 406.453 xe trong, tăng 473% so với năm 2024. Các doanh nghiệp khác cũng ghi nhận tăng trưởng rất tích cực. Theo Motorcycles Data, Công ty xe máy điện Yadea đến từ Trung Quốc tăng 61,6%, trong khi các nhà sản xuất trong nước như Pega tăng 60% và Dibao tăng tới 75%, lần lượt xếp ở vị trí thứ tư, thứ năm và thứ sáu trên thị trường.

Dự báo năm 2026 doanh số xe máy xăng tiếp tục suy giảm, ngược lại xe điện sẽ tăng trưởng mạnh. Các đô thị lớn như Hà Nội và TP HCM đã khởi động lộ trình hình thành vùng phát thải thấp, cho thấy dư địa phát triển cho xe động cơ đốt trong sẽ dần bị thu hẹp.

Trong khi đó, xe máy điện lại được ủng hộ. Theo khảo sát của Công ty nghiên cứu thị trường Asia Plus thực hiện vào cuối quý 3/2025, nhiều cư dân tại TP HCM và Hà Nội có kế hoạch chọn mua xe máy điện cho lần tiếp theo, thay vì xe máy xăng. Cụ thể có 54% số người được hỏi cho biết, họ sẽ chọn xe máy điện cho lần mua tiếp theo và chỉ 24% chọn xe chạy xăng. Riêng tại Hà Nội, tỷ lệ người được hỏi chọn xe máy điện là 60%. Lý do chính ưu tiên mua xe điện là do các chính sách của Chính phủ ủng hộ loại xe này.

Cùng với đó, thói quen tiêu dùng đang thay đổi. Nhóm khách hàng trẻ ưu tiên chi phí vận hành thấp, tính kết nối thông minh và yếu tố "xanh". Một yếu tố quan trọng hỗ trợ đà tăng trưởng là hạ tầng năng lượng. Mô hình pin tháo rời và đổi pin giúp giải tỏa phần nào lo ngại về thời gian sạc và phạm vi di chuyển, rào cản tâm lý lớn nhất của người dùng.

Công ty VinFast đã đặt mục tiêu sẽ bán từ 1-1,5 triệu xe máy điện vào năm 2026. cộng với xe máy điên của các doanh nghiệp khác, tổng tiêu thụ ước tính sẽ lên đến từ 1,3- 1,8 triệu xe/năm.

Nếu quy mô thị trường xe máy duy trì ổn định như năm 2025, trong khi tiêu thụ xe máy điện tăng lên từ 1,3 -1,8 triệu xe thì xe máy xăng tất yếu sẽ phải giảm. Với kịch bản thấp, nếu tiêu thụ xe máy điện đạt 1,3 triệu xe/năm thì xe máy xăng sẽ giảm từ 500 - 600 nghìn xe.

Các doanh nghiệp tin rằng, với chính sách khuyến khích, hỗ trợ người dân chuyển đổi; phát triển hạ tầng sạc và đổi pin; xây dựng hệ thống tiêu chuẩn an toàn, bền vững, thị trường xe máy sẽ thay đổi. Không còn phụ thuộc vào động cơ xăng nữa mà chuyển hướng sang xe năng lượng mới.

HẢI LINH