Quản trị

Trong dòng chảy không ngừng của quản trị kinh doanh, khái niệm tăng trưởng thường được mặc định gắn liền với sự mở rộng quy mô một cách nhanh chóng. Đặc biệt trong giai đoạn 2021-2022, khi dòng vốn trên thị trường dồi dào, các doanh nghiệp thường đối mặt với một áp lực vô hình nhưng vô cùng mạnh mẽ: phải chạy đua theo các con số tổng giá trị giao dịch (GMV) hay doanh thu thuần để duy trì sức hút trong mắt các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, từ thực tế vận hành của nhiều mô hình kinh doanh bền vững, một triết lý quản trị khác đã được khẳng định là chiến lược tăng trưởng có kiểm soát (Controlled Growth Strategy). Theo quan sát của bà Hoàng Thị Kim Dung – Giám đốc quốc gia Genesia Ventures Việt Nam – thì đây không phải là sự kìm hãm tham vọng mà là sự lựa chọn tập trung vào chiều sâu để đảm bảo rằng mỗi bước tiến đều dựa trên một nền tảng tài chính vững chắc.

Điểm cốt lõi của chiến lược này nằm ở việc xác định đúng Chỉ số Bắc Đẩu (North Star Metric) cho từng giai đoạn của doanh nghiệp. Thay vì bị cuốn theo những chỉ số bề nổi, nhà lãnh đạo cần tìm ra một thước đo phản ánh chính xác hiệu quả kinh tế đơn vị của hoạt động kinh doanh. Ông Nguyễn Ảnh Cường - Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của Fundiin - đưa ra một ví dụ minh họa điển hình là chỉ số Biên lợi nhuận ròng trên mỗi giao dịch (Net Transaction Margin).

Theo ông Cường, triết lý này dựa trên một logic đơn giản nhưng khắt khe: nếu một doanh nghiệp có thể đảm bảo lợi nhuận trên từng đơn vị giao dịch sau khi trừ đi các chi phí biến đổi, thì việc đạt được lợi nhuận tổng thể khi quy mô mở rộng lên hàng triệu lần chỉ là vấn đề thời gian và kỷ luật vận hành. Ông Cường nhấn mạnh, mỗi lĩnh vực sẽ có một chỉ số đặc thù, nhưng nguyên tắc chung là phải có sự liên kết chặt chẽ giữa hoạt động kinh doanh và khả năng sinh lời thực tế.

Sự kiên trì với các chỉ số đo lường giá trị thực còn đóng vai trò là một "bộ lọc" rủi ro hiệu quả. Ông Nguyễn Ảnh Cường chia sẻ một góc nhìn mang tính cảnh báo rằng việc tăng trưởng doanh thu thuần túy không thể là giải pháp cho các vấn đề nền tảng của một tổ chức. Nếu một hệ thống chưa được tinh chỉnh tối ưu mà nhà điều hành vẫn quyết định mở rộng quy mô thì hành động đó thực chất là đang nhân bản các sai sót và rủi ro lên gấp nhiều lần. Vì vậy, việc chọn hướng đi chậm lại để giải quyết gốc rễ vấn đề là một phần tất yếu của chiến lược tăng trưởng bền vững.

Khi công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), trở thành một làn sóng không thể chối từ, các doanh nghiệp theo đuổi chiến lược tăng trưởng có kiểm soát lại càng cần sự tỉnh táo hơn bao giờ hết. Ông Nguyễn Ảnh Cường cho biết Fundiin đưa ra nguyên tắc: mọi sự triển khai công nghệ mới đều phải gắn liền với "Chỉ số Bắc Đẩu" (North Star Metric - NSM) và đóng góp trực tiếp vào hai trụ cột là quản trị rủi ro và tối ưu hóa vận hành. Công nghệ không nên được coi là một trào lưu để chạy theo, mà phải là công cụ để cấu trúc lại các dữ liệu phức tạp và nâng cao năng suất. Ví dụ, trong mảng tài chính, AI có thể xử lý hàng nghìn dữ liệu định danh (eKYC) và phân tích bối cảnh để đưa ra các chỉ báo về lối sống hay mức độ rủi ro của khách hàng chỉ trong vài giây, một công việc mà sức người không thể thực hiện một cách chính xác ở quy mô lớn.

Chiến lược về nguồn lực con người trong mô hình tăng trưởng có kiểm soát cũng có những điểm khác biệt đáng lưu ý. Thay vì mở rộng nhân sự theo tỷ lệ thuận với tăng trưởng doanh thu, ông Nguyễn Ảnh Cường đề xuất ưu tiên tối đa cho tự động hóa. Ông Cường cho biết khi một bộ phận phản hồi về tình trạng quá tải, giải pháp đầu tiên được xem xét luôn là ứng dụng công nghệ và AI thay vì tuyển dụng thêm người mới. Tư duy này chấp nhận những "nỗi đau" ngắn hạn trong việc thích nghi và chuyển đổi để đổi lấy một cấu trúc chi phí vận hành tối ưu nhất. Trong một thị trường mà mọi đối thủ đều có thể tiếp cận với công nghệ tương đương nhau, sự khác biệt nằm ở năng lực triển khai hiệu quả để phục vụ trực tiếp cho mô hình kinh doanh cốt lõi.

Cuối cùng, một điểm mấu chốt mà các nhà lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm thường chú trọng là việc giữ vững bản chất kinh doanh trước những biến đổi của công nghệ. Ông Cường nhấn mạnh rằng dù là Blockchain hay AI thì cũng chỉ là những công cụ hỗ trợ và không làm thay đổi cái "lõi" của doanh nghiệp. Ông cảnh báo về xác suất sai lầm rất cao nếu nhà điều hành chạy theo các xu hướng nhất thời mà xa rời giá trị nền tảng. Theo bà Kim Dung, sự tỉnh táo trước hội chứng "lo sợ bỏ lỡ" (FOMO) chính là yếu tố phân tách những doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn với những đơn vị chỉ tồn tại theo chu kỳ của dòng vốn.

Chiến lược tăng trưởng có kiểm soát, vì thế, không phải là một sự lựa chọn an toàn hay thiếu đột phá. Đó là một cách tiếp cận khoa học, yêu cầu nhà lãnh đạo phải có sự kiên định với các chỉ số kinh tế đơn vị và kỷ luật trong việc triển khai mọi nguồn lực từ công nghệ đến con người.

Quân Bảo