Kinh tế thế giới

Ưu tiên chất lượng

Báo cáo công tác chính phủ Trung Quốc hôm thứ Năm đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 trong khoảng 4,5-5% - mức thấp nhất kể từ đầu những năm 1990 - khi nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tiếp tục chịu sức ép từ giảm phát kéo dài và căng thẳng thương mại với Hoa Kỳ.

Tianchen Xu, nhà kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, nhận định: “Mục tiêu tăng trưởng khá thực tế. Đây là bước chuyển rõ nét hơn từ tư duy số liệu là trên hết sang ưu tiên chất lượng là trên hết”.

Bắc Kinh cũng giữ nguyên mục tiêu thâm hụt ngân sách so với năm ngoái ở mức khoảng 4% GDP, khi Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc, cơ quan lập pháp cao nhất của nước này, tổ chức kỳ họp thường niên trong tuần này.

Bên cạnh đó, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc giữ nguyên mục tiêu lạm phát tiêu dùng hàng năm ở mức khoảng 2%. Được đặt ra lần đầu tiên vào năm 2025, đây là mức thấp nhất trong hơn hai thập kỷ và báo hiệu sự thừa nhận ngầm của Bắc Kinh về nhu cầu nội địa yếu kém.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng đặt mục tiêu giữ tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị, vốn ở mức 5,2% năm ngoái, ở mức khoảng 5,5% trong năm nay và tạo thêm 12 triệu việc làm mới ở khu vực thành thị.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường trong báo cáo công tác đã thừa nhận nhiều vấn đề nan giải đối với nền kinh tế, bao gồm “môi trường thương mại và kinh tế quốc tế thay đổi mạnh mẽ” và “vấn đề cấu trúc sâu xa” đã ảnh hưởng đến tăng trưởng tiêu dùng và đầu tư.

“Đòn bẩy” tài chính, tiền tệ

Trung Quốc dự kiến phát hành 1,3 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 188,5 tỷ USD) trái phiếu kho bạc đặc biệt siêu dài hạn trong năm 2026, tương đương quy mô năm ngoái.

Trong gói này, 250 tỷ nhân dân tệ sẽ được phân bổ để hỗ trợ chương trình đổi hàng tiêu dùng, trong khi 300 tỷ nhân dân tệ khác được dành để bổ sung vốn cho các ngân hàng thương mại nhà nước lớn, nhằm củng cố năng lực cho vay và ổn định hệ thống tài chính.

Chính phủ Trung Quốc cũng dự kiến ​​phát hành 4,4 nghìn tỷ nhân dân tệ trái phiếu chuyên dụng cho chính quyền địa phương, cũng tương tự như năm ngoái, để tài trợ cho các dự án lớn và giảm bớt áp lực nợ của chính quyền địa phương.

Bắc Kinh cam kết tiếp tục theo đuổi chính sách tiền tệ “thích ứng phù hợp” nhằm hỗ trợ tăng trưởng, trong đó để ngỏ khả năng cắt giảm lãi suất và hạ tỷ lệ dự trữ bắt buộc để tăng thanh khoản cho nền kinh tế.

“Chúng tôi sẽ phát triển các công cụ chính sách tiền tệ cơ cấu mới và hiệu quả hơn, mở rộng quy mô khi cần thiết và hoàn thiện cách thức sử dụng chúng,” Lý Khắc Cường nhấn mạnh.

Thực tế ra sao?

Mặc dù Trung Quốc đạt mức tăng trưởng 5% trong năm ngoái, nền kinh tế này đã bước sang năm thứ tư liên tiếp đối mặt với giảm phát, trong bối cảnh thị trường bất động sản suy thoái kéo dài, niềm tin tiêu dùng yếu và áp lực nợ ngày càng lớn của chính quyền địa phương.

Doanh số bán lẻ năm 2025 chỉ tăng 3,6%, phản ánh sức mua nội địa còn mong manh, trong khi tình trạng giảm phát tại cửa nhà máy trở nên nghiêm trọng hơn, với chỉ số giá sản xuất giảm 2,6% so với cùng kỳ năm trước.

Đầu tư tài sản cố định của Trung Quốc giảm 3,8% trong năm ngoái - lần sụt giảm theo năm đầu tiên trong nhiều thập kỷ, cho thấy động lực tăng trưởng tiếp tục suy yếu.

Đáng chú ý, lĩnh vực bất động sản vẫn là điểm nghẽn lớn khi đầu tư vào ngành này lao dốc 17,2%, phản ánh cuộc khủng hoảng kéo dài và niềm tin thị trường chưa được khôi phục.

Phiên họp Quốc hội năm nay diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc vừa trải qua gần một năm căng thẳng thương mại leo thang với Hoa Kỳ. Cuộc đối đầu này đã thúc đẩy Bắc Kinh đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào Mỹ và chuyển hướng mạnh hơn sang châu Âu và khu vực Đông Nam Á.

Xung đột đang diễn ra ở Trung Đông cũng làm dấy lên lo ngại về chuyến thăm Trung Quốc dự kiến ​​của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào cuối tháng này, nơi ông dự kiến ​​sẽ gặp gỡ Chủ tịch Tập Cận Bình để thảo luận về một loạt vấn đề bao gồm thuế quan, kiểm soát xuất khẩu và Đài Loan.

Trương Khắc Trà