24h

Từ vụ án liên quan hệ thống Xôi Lạc TV vừa bị cơ quan chức năng khởi tố, một thực tế đang được phơi bày rõ hơn: phía sau những trận bóng đá “xem miễn phí” là cả một hệ sinh thái vi phạm bản quyền và các hoạt động cá cược trực tuyến.

Trong nhiều năm qua, các trang livestream bóng đá lậu thu hút lượng người xem rất lớn tại Việt Nam. Chỉ cần vài thao tác tìm kiếm, người dùng có thể dễ dàng tiếp cận các trận đấu của những giải bóng đá hàng đầu như Premier League hay UEFA Champions League mà không cần trả bất kỳ khoản phí nào.

Tuy nhiên, phía sau sự “miễn phí” đó là những thiệt hại không nhỏ đối với thị trường bản quyền thể thao. Để sở hữu quyền phát sóng các giải đấu lớn, các doanh nghiệp truyền hình và nền tảng số phải chi ra những khoản chi phí rất lớn, đồng thời đầu tư hạ tầng kỹ thuật và sản xuất nội dung đi kèm. Khi người xem chuyển sang các website lậu, lượng thuê bao và doanh thu quảng cáo của các đơn vị nắm bản quyền bị ảnh hưởng đáng kể.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề bản quyền, nhiều trang phát sóng lậu còn gắn các đường dẫn quảng cáo cá cược hoặc điều hướng người xem sang các nền tảng đánh bạc trực tuyến. Chính mô hình này được cho là đã tồn tại trong hệ thống Xôi Lạc TV – nơi các đối tượng tổ chức livestream bóng đá trái phép, đồng thời khai thác lượng truy cập lớn để phục vụ các hoạt động cá cược.

Theo các chuyên gia, đây là mô hình “hai tầng”: nội dung thể thao được sử dụng để thu hút người xem, sau đó lưu lượng truy cập được chuyển hóa thành doanh thu thông qua quảng cáo hoặc liên kết cá cược.

Nhận định về khía cạnh pháp lý, Luật sư Lê Thị Nhung - Giám đốc Công ty Luật L&A Legal Experts cho rằng hành vi phát sóng trái phép các trận đấu thể thao có thể cấu thành vi phạm nghiêm trọng về quyền tác giả và quyền liên quan.

Theo Luật sư Nhung, trong trường hợp các website sử dụng nội dung thể thao có bản quyền để thu hút người xem và trục lợi, các cá nhân, tổ chức liên quan có thể bị xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự về hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Nếu hoạt động này còn gắn với việc tổ chức hoặc điều hành các nền tảng cá cược, các đối tượng liên quan có thể bị xem xét thêm các tội danh về tổ chức đánh bạc hoặc đánh bạc.

“Các nền tảng phát sóng trái phép thường không chỉ đơn thuần là hành vi vi phạm bản quyền. Trong nhiều trường hợp, đó là mắt xích của một hệ thống kiếm tiền từ lưu lượng truy cập, bao gồm quảng cáo cá cược, liên kết đánh bạc và các hình thức thu lợi bất hợp pháp khác”, Luật sư Nhung phân tích.

Ở góc nhìn khác, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp – Giám đốc Công ty Luật HPVN cho rằng các website phát sóng bóng đá lậu không chỉ gây thiệt hại cho chủ thể nắm giữ bản quyền, mà còn làm méo mó thị trường nội dung số.

Theo Luật sư Hiệp, để có quyền phát sóng các giải đấu lớn, các đơn vị truyền hình và nền tảng số phải bỏ ra chi phí rất lớn để mua bản quyền và đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Tuy nhiên, khi các trang web phát sóng trái phép tồn tại tràn lan, lượng người xem bị phân tán, kéo theo doanh thu quảng cáo và thuê bao của các đơn vị nắm bản quyền bị ảnh hưởng đáng kể.

“Ở góc độ pháp lý, việc phát tán nội dung thể thao có bản quyền trái phép để thu hút người xem đã là hành vi vi phạm nghiêm trọng. Nhưng đáng lo ngại hơn là nhiều website còn tận dụng lưu lượng truy cập này để quảng bá hoặc điều hướng người dùng sang các nền tảng cá cược trực tuyến. Khi đó, vi phạm bản quyền chỉ là lớp vỏ bên ngoài của một hệ thống kiếm tiền từ các hoạt động bất hợp pháp”, Luật sư Hiệp nhận định.

Theo ông, việc xử lý nghiêm các đường dây phát sóng lậu quy mô lớn không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi của các đơn vị nắm giữ bản quyền, mà còn góp phần làm lành mạnh môi trường internet và hạn chế những hệ lụy xã hội phát sinh từ các hoạt động cá cược trái phép.

“Vụ việc liên quan đến Xôi Lạc TV vì thế không chỉ là câu chuyện xử lý một website phát sóng bóng đá trái phép. Đó còn là lời cảnh báo về những hệ lụy phía sau thói quen “xem bóng miễn phí” đang tồn tại khá phổ biến trong cộng đồng người hâm mộ.

Bởi trong khi người xem có thể không phải trả tiền cho mỗi trận đấu, thì thị trường bản quyền thể thao, các nhà đầu tư nội dung và cả môi trường pháp lý lại đang phải trả một cái giá không hề nhỏ”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nói.

Nguyễn Giang