Ô tô - Xe máy

Số liệu mới công bố từ Cục Hải quan cho thấy bức tranh nhập khẩu ô tô tại Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 đang có nhiều chuyển biến đáng chú ý, phản ánh rõ xu hướng phục hồi của thị trường cũng như những thay đổi trong cấu trúc cung - cầu.

Cụ thể, trong tháng 2/2026, cả nước nhập khẩu 16.216 ô tô nguyên chiếc, với tổng trị giá đạt khoảng 395 triệu USD. So với tháng 1, con số này tăng 7,8%, tương ứng tăng thêm 1.174 xe. Dù mức tăng không quá đột biến, đây vẫn là tín hiệu tích cực trong bối cảnh thị trường ô tô thường có xu hướng chững lại sau giai đoạn cao điểm cuối năm.

Xét theo nguồn cung, thị trường tiếp tục phụ thuộc nhiều vào ba quốc gia trong khu vực và châu Á gồm Indonesia, Thái Lan và Trung Quốc. Trong đó, Indonesia vươn lên dẫn đầu với 7.682 xe, tăng mạnh 85,5% so với tháng trước. Thái Lan đứng thứ hai với 4.508 xe, tăng 49,5%. Trái ngược với xu hướng này, lượng xe nhập khẩu từ Trung Quốc giảm sâu 49,1%, còn 3.391 xe. Tổng cộng, ba thị trường này chiếm tới 96% tổng lượng ô tô nhập khẩu vào Việt Nam trong tháng 2.

Về cơ cấu sản phẩm, ô tô dưới 9 chỗ tiếp tục giữ vai trò chủ đạo. Trong tháng, có 11.471 xe thuộc phân khúc này được nhập khẩu, đạt trị giá 201 triệu USD, chiếm 70,7% tổng lượng xe nhập và tăng 38,6% so với tháng trước. Điều này cho thấy nhu cầu tiêu dùng cá nhân vẫn là động lực chính của thị trường ô tô Việt Nam.

Tính chung hai tháng đầu năm, tổng lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu đạt 31.372 xe, tăng 27% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng trị giá đạt 746 triệu USD, tăng 39,2%. Trong đó, ô tô dưới 9 chỗ đạt 19.746 xe, tăng nhẹ 2,8%, trong khi ô tô vận tải đạt 6.793 xe, tăng mạnh tới 143%, phản ánh nhu cầu phục vụ sản xuất và vận tải hàng hóa đang phục hồi rõ rệt.

Ở mảng linh kiện và phụ tùng ô tô, trong tháng 2/2026, kim ngạch nhập khẩu đạt 480 triệu USD, giảm 28,6% so với tháng trước. Nguồn cung linh kiện đến từ nhiều quốc gia, trong đó Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất với 233 triệu USD, dù giảm 34,6%. Các thị trường khác gồm Hàn Quốc (58 triệu USD, giảm 26,2%), Thái Lan (54 triệu USD, giảm 8,4%), Nhật Bản (52 triệu USD, giảm 26,7%), Indonesia (21,7 triệu USD, giảm 28,6%) và Ấn Độ (31 triệu USD, giảm 20,5%).

Dù giảm theo tháng, tính chung hai tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu linh kiện và phụ tùng ô tô vẫn đạt 1,15 tỷ USD, tăng mạnh 46,2% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, tổng trị giá nhập khẩu ô tô nguyên chiếc và linh kiện trong hai tháng đầu năm đạt khoảng 1,9 tỷ USD, tăng 43,4%, tương ứng tăng thêm 574 triệu USD.

Từ các số liệu trên, có thể thấy thị trường ô tô Việt Nam đang dần lấy lại đà tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026. Việc lượng xe nhập khẩu tăng đều, đặc biệt ở phân khúc xe cá nhân, cho thấy nhu cầu tiêu dùng đang cải thiện. Sau giai đoạn thận trọng trong chi tiêu, người dân có xu hướng quay lại với các quyết định mua sắm lớn, trong đó ô tô vẫn là một trong những lựa chọn ưu tiên.

Một điểm đáng chú ý là sự gia tăng mạnh mẽ của xe nhập khẩu từ Indonesia và Thái Lan. Đây là hai thị trường có lợi thế lớn nhờ các hiệp định thương mại trong khu vực ASEAN, giúp thuế nhập khẩu về mức thấp, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh về giá. Không chỉ vậy, các mẫu xe từ hai quốc gia này ngày càng đa dạng, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng Việt Nam, từ xe phổ thông đến các dòng xe gia đình.

Ngược lại, sự sụt giảm mạnh của xe nhập khẩu từ Trung Quốc trong tháng 2 có thể mang tính thời điểm, nhưng cũng phần nào phản ánh sự điều chỉnh của thị trường. Trong những năm gần đây, xe Trung Quốc bắt đầu gia tăng hiện diện tại Việt Nam, song vẫn cần thêm thời gian để xây dựng niềm tin và mở rộng thị phần một cách bền vững.

Ở góc độ cơ cấu, việc xe dưới 9 chỗ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn cho thấy nhu cầu đi lại cá nhân vẫn là trụ cột của thị trường. Trong khi đó, mức tăng đột biến của xe vận tải trong hai tháng đầu năm lại phản ánh sự phục hồi của hoạt động sản xuất, thương mại và logistics, vốn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế.

Diễn biến trái chiều giữa nhập khẩu xe nguyên chiếc và linh kiện, phụ tùng cũng là điểm đáng lưu ý. Nếu như xe nguyên chiếc tăng trưởng ổn định thì linh kiện lại giảm mạnh trong tháng 2. Tuy nhiên, xét trên lũy kế, nhập khẩu linh kiện vẫn tăng cao, cho thấy các doanh nghiệp lắp ráp trong nước vẫn duy trì hoạt động và có thể đang chuẩn bị cho các kế hoạch sản xuất dài hạn.

Tổng thể, bức tranh nhập khẩu ô tô trong hai tháng đầu năm 2026 phản ánh một thị trường đang phục hồi nhưng cũng ngày càng cạnh tranh. Sự gia tăng mạnh của xe nhập khẩu, đặc biệt từ ASEAN, sẽ tiếp tục tạo áp lực lớn lên các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp trong nước. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao năng lực sản xuất, tối ưu chi phí và cải thiện chất lượng sản phẩm sẽ là yếu tố then chốt để doanh nghiệp nội địa giữ vững vị thế trên thị trường.

Thanh Trà